ماهنامه کارخانه؛ در سال ۱۹۹۳، مقامات شهرستان شانگهانگ در استان فوجیان چین، «چن جینگهِ»، زمینشناسی محلی، را مأمور توسعه یک معدن طلا کردند. تصمیمی که نقطه شروعی برای شکلگیری زیجین ماینینگ بود، شرکتی که طی سه دهه، از یک معدن کوچک محلی به یکی از چهار غول معدنی جهان تبدیل شد. چن که امسال بازنشسته شده، توانست شرکتی کوچک را به یک بازیگر جهانی با ارزش بازار حدود ۱۵۰ میلیارد دلار و رتبه چهارم در میان شرکتهای معدنی جهان تبدیل کند. افزایش قیمت طلا و مس، که زیجین به ترتیب ششمین و پنجمین تولیدکننده جهان آنهاست، ارزش بازار این شرکت را در سال گذشته ۱۵۰ درصد بالا برده است.اکثر رشد زیجین در دهه گذشته رخ داده، زمانی که شرکت استراتژی جهانیسازی جاهطلبانهای را دنبال کرد. امروز عملیات زیجین در ۱۸ کشور گسترده شده و بین سالهای ۲۰۱۵ تا ۲۰۲۵، ۲۶ میلیارد دلار صرف پروژههای عمرانی و ۱۵ میلیارد دلار برای خرید و تملک دیگر شرکتها کرده است. در ژانویه، این شرکت بزرگترین خرید خود را با تصاحب شرکت کانادایی Allied Gold به ارزش ۴ میلیارد دلار اعلام کرد، عملیاتی که جایگاه بینالمللی آن را تقویت کرد.
زیجین قصد دارد تا سال ۲۰۲۸ در فهرست سه تولیدکننده برتر مس و طلا قرار گیرد؛ موادی که به ترتیب دو سوم و یک چهارم ارزش داراییهای شرکت را تشکیل میدهند. برنامه تولیدی فوریه، افزایش ۵۰ درصدی تولید مس و طلا در سه سال آینده و بیش از ده برابر کردن تولید لیتیوم را در دستور کار قرار داده است. تجربه گذشته شرکت در دستیابی به اهداف بلندپروازانه، اعتماد بهنفس لازم برای تحقق این برنامهها را فراهم کرده است. جیمز وایتساید از شرکت مشاوره وود مککنزی میگوید: «زیجین به جایی رفته که دیگران جرأت رفتن نداشتند». حتی در بحران قیمت مس در سال ۲۰۱۶، زمانی که بسیاری از معدنکاران در حال فروش داراییهای خود بودند، زیجین به خرید معادن در جمهوری دموکراتیک کنگو پرداخت و تولید آنها را چند برابر کرد.
حضور جهانی زیجین فراتر از فعالیتهای صرفاً معدنی توسعه یافته است. این شرکت با ایجاد شبکهای یکپارچه از فرآوری و ذوب، توانسته سهم قابل توجهی از سود عملیاتی خود—حدود یک چهارم—را از این مسیر تأمین کند. بسیاری از شرکتهای معدنی غربی از فرآوری اجتناب میکنند، زیرا این فرایند پیچیده، پرهزینه و به لحاظ زیستمحیطی چالشبرانگیز است، اما یکپارچگی عمودی زیجین این امکان را فراهم کرده است که معادن با کیفیت بالا در نقاط مختلف جهان خریداری و به محصول نهایی با بهرهوری بالاتر تبدیل شوند. ایجاد تأسیسات فرآوری در نزدیکی معادن خارجی، نهتنها هزینههای حملونقل را کاهش داده بلکه با بهرهگیری از اقتصاد مقیاس، کارایی عملیاتی شرکت را بهبود بخشیده است. این مدل کسبوکار یکپارچه، زیجین را قادر میسازد تا در بازار جهانی رقابتیتر عمل کرده و ارزش افزوده بیشتری ایجاد کند، هم در بخش معدن و هم در زنجیره ارزش صنعتی.

با وجود موفقیتهای قابل توجه، مسیر رشد زیجین کاملاً بدون چالش نبوده است. نسبت بدهی به داراییهای شرکت از ۲۱ درصد در سال ۲۰۱۰ به ۳۸ درصد در نیمه نخست ۲۰۲۵ افزایش یافته که این سطح از بدهی، فراتر از میانگین همتایان غربی است و نشاندهنده فشار مالی ناشی از سرمایهگذاریهای گسترده در توسعه جهانی است. برای تأمین مالی این توسعه و مدیریت بدهیها، زیجین استراتژی تجمیع معادن بینالمللی خود در قالب یک شرکت تابعه را در پیش گرفت و بخشی از سهام آن را در بازار هنگکنگ عرضه کرد. این اقدام، به جذب حدود ۳.۲ میلیارد دلار نقدینگی منجر شد و امکان سرمایهگذاری مجدد در پروژههای فرآوری و گسترش شبکه جهانی را فراهم کرد. این ترکیب رشد سریع و تأمین مالی هوشمندانه، نشاندهنده تعادل زیجین بین توسعه جهانی و مدیریت ریسک مالی است، هرچند سطح بدهی همچنان یکی از چالشهای مهم شرکت باقی مانده است.
با این حال، زیجین با مجموعهای از چالشهای محیطزیستی و ژئوپلیتیک روبهروست که میتوانند رشد و توسعه آن را محدود کنند. نشت مواد شیمیایی در استان فوجیان و اعتراضهای ساکنان برخی معادن خارجی، نشان میدهد که رعایت استانداردهای محیطزیستی و مسئولیت اجتماعی شرکت، علاوه بر هزینههای عملیاتی، میتواند مانعی برای گسترش فعالیتها باشد. همزمان، قرار گرفتن زیجین در فهرست «نهادها»ی آمریکا به دلیل ادعاهایی درباره استفاده از کار اجباری در شینجیانگ، همکاری و سرمایهگذاری با شرکتهای غربی را پیچیده کرده و ریسک حقوقی و تجاری را افزایش داده است. این محدودیتها نهتنها بر دسترسی به بازارهای بینالمللی اثر میگذارند، بلکه بر تصویر عمومی شرکت و اعتماد سرمایهگذاران نیز تأثیرگذار هستند. مدیریت این چالشها نیازمند توازن بین رشد اقتصادی، رعایت استانداردهای محیطزیستی و رعایت مقررات بینالمللی است تا زیجین بتواند موقعیت خود را در بازار جهانی حفظ کند.

بنابراین، جانشین چن با مجموعهای از چالشهای پیچیده و چندبعدی مواجه است که مدیریت آنها نیازمند رهبری هوشمندانه و تصمیمگیری دقیق است. از یک سو، شرکت با رشد جهانی سریع و بدهیهای فزاینده روبهروست که نیازمند تأمین مالی هوشمندانه و بهرهوری عملیاتی بالا است. از سوی دیگر، رعایت الزامات محیطزیستی و پاسخ به اعتراضهای محلی در معادن خارجی، فشارهای اجتماعی و قانونی قابل توجهی ایجاد کرده است. علاوه بر این، محدودیتهای ژئوپلیتیک، از جمله قرار گرفتن در فهرست «نهادها»ی آمریکا، همکاری با شرکتهای غربی را پیچیده و ریسک حقوقی را افزایش داده است. با وجود این ریسکها و پیچیدگیها، موفقیت زیجین نشاندهنده جسارت و نبوغ یک معدنکار چینی است که توانسته به آرامی جایگاه رقبای غربی را به چالش بکشد و با استراتژی یکپارچه، نوآوری در فرآوری و مدیریت مالی، خود را بهعنوان بازیگری قدرتمند در بازار جهانی تثبیت کند.
نظر شما