پایگاه تحلیلی‌خبری ایراسین؛ بازار آهن اسفنجی در ماه‌های اخیر برخلاف انتظار اولیه برای افزایش عرضه پس از ورود ظرفیت‌های جدید احیای مستقیم، با تداوم تقاضا و رشد قیمت مواجه شده است؛ روندی که در معاملات این محصول در بورس کالا نیز بازتاب داشته و در کنار محدودیت‌های تولید، چشم‌انداز تأمین انرژی در نیمه دوم سال و افزایش احتیاط فعالان بازار، معادله عرضه و تقاضا را تحت تأثیر قرار داده است. از سوی دیگر، نزدیک شدن به فصل سرد سال و احتمال تشدید محدودیت گاز واحدهای فولادی، اهمیت آهن اسفنجی را در زنجیره تولید فولاد دوچندان کرده و این پرسش را مطرح می‌کند که آیا رشد قیمت این محصول صرفاً حاصل یک شوک کوتاه‌مدت عرضه است یا بازار در ماه‌های آینده نیز با تداوم فشارهای قیمتی مواجه خواهد بود. در همین زمینه، کیوان جعفری طهرانی، تحلیلگر ارشد بازار بین‌المللی فولاد، در گفت‌وگو با ایراسین به بررسی عوامل اثرگذار بر قیمت آهن اسفنجی، نقش شرایط جنگی و خریدهای احتیاطی و همچنین پیامدهای این روند برای بازار شمش و محصولات میانی فولاد پرداخته است.

جعفری طهرانی در گفت‌وگو با خبرنگار ایراسین اظهار کرد: روند افزایش قیمت آهن اسفنجی در بعضی موارد طی سال، بیشتر از پیش‌بینی‌های مربوط به رشد قیمت کنسانتره و گندله به‌عنوان محصولات بالادستی بوده است.

وی افزود: با وجود اینکه محاصره اقتصادی باعث شده حجم عمده‌ای از صادرات کشور متوقف شود، همچنان تقاضا برای آهن اسفنجی در بازار باقی مانده است. فعالانی که طی ماه‌های گذشته اقدام به خرید این محصول کرده‌اند، چه مصرف‌کننده بوده باشند و چه تاجر، در صورت خرید از بورس و فروش در بازار داخلی توانسته‌اند از این روند قیمتی منتفع شوند.

این تحلیلگر ارشد بازار بین‌المللی فولاد با اشاره به تفاوت ماهیت آهن اسفنجی با محصولاتی مانند HBI ادامه داد: آهن اسفنجی را نمی‌توان مانند HBI برای مدت طولانی نگهداری و ذخیره کرد تا در فصل زمستان مورد استفاده قرار گیرد؛ بنابراین به نظر می‌رسد بخشی از افزایش قیمت این محصول ناشی از محدودیت تولید آهن اسفنجی در مقایسه با گندله و سایر محصولات زنجیره فولاد بوده است؛ در شرایطی که تقاضا برای این محصول همچنان بالاست.

چرا افزایش ظرفیت، مازاد عرضه ایجاد نکرد؟

جعفری طهرانی درباره اینکه چرا با وجود راه‌اندازی طرح‌های جدید احیای مستقیمو افزایش ظرفیت تولید آهن اسفنجی، بازار با مازاد عرضه مواجه نشد، گفت: راه‌اندازی طرح‌های جدید احیای مستقیم اتفاق مهمی است، اما حجم قابل توجهی از تولید آهن اسفنجی صادر نشده است.

وی تصریح کرد: اگر شرایط مانند سال‌های گذشته بود، می‌توانستیم انتظار داشته باشیم بخش بیشتری از این تولیدات از مسیر صادرات جذب شود، اما در شرایط فعلی صادرات با محدودیت مواجه شده است.

این کارشناس بازار فولاد مهم‌ترین عامل تغییر معادله عرضه و تقاضا را شکل‌گیری فضای روانی در بازار دانست و گفت: بیشتر از همه، به نظر من جو روانی که در بازار ایجاد شد، محرک قیمت بود و شرایط جنگی نیز در شکل‌گیری این وضعیت مؤثر بود.

اختلال عرضه در نیمه دوم سال ادامه دارد

وی درباره موقتی یا پایدار بودن اثر اختلالات عرضه بر بازار آهن اسفنجی اظهار کرد: واقعیت این است که این اختلالات هر سال در همین مقطع شدت می‌گیرد و با ورود به پاییز و زمستان، به دلیل سرد شدن هوا و محدودیت یا قطع گاز، تولید با چالش مواجه می‌شود.

جعفری طهرانی ادامه داد: این روند هر سال تکرار می‌شود و یک روال مشخص در بازار فولاد کشور است؛ بنابراین با توجه به محدودیت‌های انرژی، قطعاً آثار اختلالات تولید و عرضه آهن اسفنجی در نیمه دوم سال نیز ادامه خواهد داشت.

خریدهای احتیاطی به کمک قیمت آمد

تحلیلگر ارشد بازار بین‌المللی فولاد درباره نقش انتظارات تورمی، نگرانی از آینده تولید و خریدهای احتیاطی در افزایش قیمت آهن اسفنجی نیز گفت: دقیقاً همین موضوع در رشد قیمت این محصول نقش داشته است.

وی تأکید کرد: نگرانی از آینده تولید و خریدهای احتیاطی به این افزایش قیمت دامن زده است.

جعفری طهرانی توضیح داد: فعالان این صنعت برای حفظ ارزش سرمایه خود و جلوگیری از کاهش ارزش نقدینگی، به سمت خرید آهن اسفنجی حرکت کرده‌اند و همین رفتار احتیاطی به تقویت تقاضا در بازار منجر شده است.

به گفته وی، در شرایطی که چشم‌انداز تولید و تأمین انرژی با ابهام همراه است، بخشی از تقاضای بازار دیگر صرفاً مصرفی نیست و انگیزه‌های احتیاطی نیز در تصمیم خرید فعالان نقش پیدا کرده است.

سیگنال صعودی آهن اسفنجی برای شمش و اسلب

جعفری طهرانی در ادامه درباره اثر افزایش قیمت آهن اسفنجی بر سایر حلقه‌های زنجیره فولاد گفت: افزایش قیمت آهن اسفنجی ممکن است تأثیر قابل‌توجهی بر محصولات بالادستی مانند گندله نداشته باشد، اما قطعاً بر محصولات پایین‌تر از این حلقه، به‌ویژه محصولات میانی فولاد، اثر خواهد گذاشت.

وی افزود: افزایش قیمت آهن اسفنجی قطعاً روی شمش فولاد، بلوم و اسلب تأثیر می‌گذارد.

این تحلیلگر ارشد بازار بین‌المللی فولاد خاطرنشان کرد: اثر افزایش قیمت آهن اسفنجی بر محصولات پایین‌دستی زنجیره فولاد احتمالاً کمتر خواهد بود و بیشترین اثر آن در مرحله بعد از آهن اسفنجی و روی محصولات میانی مانند شمش، بلوم و اسلب نمایان می‌شود.

وی در پایان تأکید کرد: بنابراین رفتار قیمتی آهن اسفنجی را باید علاوه بر محدودیت عرضه، در چارچوب شرایط تولید، محدودیت‌های انرژی، انتظارات فعالان بازار و رفتار خرید احتیاطی بررسی کرد؛ عواملی که می‌توانند مسیر قیمت این محصول و به‌دنبال آن بازار محصولات میانی فولاد را در نیمه دوم سال تحت تأثیر قرار دهند.