-
یادداشت؛
در سوگ مردی از تبار صنعت
درگذشت مهندس منصور یزدیزاده، چهره ماندگار صنعت فولاد کشور و مدیرعامل پیشین ذوبآهن اصفهان، فراتر از پایان راه یک مدیر اجرایی، یادآور میراث نسلی از تلاشهای صنعتی است که توسعه کشور را بر دوش کشیدهاند. مردی که از سال ۱۳۷۳ با حضور در سنگرهای گوناگون تولید، بازاریابی و برنامهریزی، نه تنها مسیر رشد ذوبآهن را هموار کرد، بلکه با پذیرفتن مسئولیت پروژههای کلان ملی نظیر تولید ریل ملی و تحویل نخستین محموله آن به متروی تهران در اسفند ۱۳۹۹، پیوندی عمیق میان صنعت سنگین و ایمنی زندگی روزمره شهروندان ایجاد نمود.
-
چرا نوآوری باید در کانون سیاست صنعتی ایران قرار گیرد؟
مانیفست قابلیت
سیاست صنعتی مدرن باید از «توزیع منابع برای توسعه فیزیکی کارخانهها» به «نهادینهسازی نوآوری و یادگیری فناورانه» تغییر جهت دهد. در این چارچوب، نوآوری متغیر اصلی رقابتپذیری است و بنگاههای بزرگی همچون فولاد مبارکه، با تجمیع تقاضا، ایفای نقش «مشتری پیشرو» و اتصال دانشگاهها و شرکتهای دانشبنیان به مسائل انضمامی صنعت، موتور اصلی خلق قابلیت پایدار صنعتی به شمار میروند.
-
یادداشت؛
از آموزش تا قهرمانی؛ روایت ۲۲ سالگی سپاهان نوین
توسعه ورزش، فراتر از حضور در رقابتها و کسب عناوین قهرمانی، به سرمایهگذاری مستمر بر آموزش، استعدادیابی و سرمایه انسانی نیاز دارد. باشگاه فولاد مبارکه سپاهان نوین با ۲۲ سال تجربه فعالیت، امروز در مسیری حرکت میکند که از پرورش استعدادهای ورزشی در آکادمیها تا حمایت از ورزش بانوان، توانیابان، کارکنان صنعت و حضور در رقابتهای قهرمانی را در بر میگیرد.
-
یادداشت؛
بحران مدیریت انرژی؛ فراتر از یک کمبود فیزیکی
ناترازی گاز در ایران تنها ناشی از کمبود تولید نیست، بلکه ریشه در شدت بالای مصرف انرژی، وابستگی ساختاری به گاز، قیمتگذاری دستوری، فرسودگی زیرساختها و کمبود سرمایهگذاری دارد. عبور از این وضعیت، مستلزم اصلاح حکمرانی انرژی، مدیریت تقاضا، افزایش بهرهوری، تنوعبخشی به سبد انرژی و توسعه میادین گازی است.
-
یادداشت؛
آینده فولاد از مسیر مدیریت کیفیت میگذرد
در صنعت فولاد، کیفیت دیگر به معنای تأیید محصول در انتهای خط تولید نیست، بلکه رویکردی فراگیر است که از کنترل مواد اولیه و پایش فرایندها آغاز میشود و تا تحویل محصول و جلب رضایت مشتری ادامه مییابد. در این مسیر، مدیریت پیشگیرانه، آزمایشگاههای معتبر، تحلیل دادهها و بهرهگیری هدفمند از هوش مصنوعی، کیفیت را از یک الزام نظارتی به عاملی اثرگذار بر بهرهوری، رقابتپذیری و توسعه پایدار تبدیل میکنند.
-
یادداشت؛
کیفیت؛ امضای ماندگار فولادسنگ در زنجیره
کیفیت در صنعت معدن و فولاد، دیگر صرفاً شاخصی برای ارزیابی محصول نهایی نیست، بلکه معیاری برای سنجش بلوغ عملیاتی، پایداری تولید و میزان اعتماد مشتریان به شمار میرود. شرکت معدنی و صنعتی فولادسنگ با پیوند دانش فنی، تجربه عملیاتی و پایش مستمر فرآیندها، تلاش کرده است کیفیت را از یک الزام تولیدی به منطق حاکم بر فعالیتهای خود تبدیل کند.
-
یادداشت؛
کیفیت؛ زیربنای رقابتپذیری امروز و آینده فولاد مبارکه
رقابتپذیری آینده صنعت فولاد تنها با افزایش ظرفیت تولید رقم نمیخورد، بلکه به توانایی تولید محصولات باکیفیت، خلق ارزش برای مشتریان، ارتقای بهرهوری و بهرهگیری هوشمندانه از فناوریهای نوین وابسته است؛ مسیری که فولاد مبارکه با تمرکز بر هوشمندسازی مدیریت کیفیت، پیشبینی عیوب، توسعه فولادهای پیشرفته و تقویت فرهنگ بهبود مستمر، برای تثبیت جایگاه خود در بازارهای آینده دنبال میکند.
-
چگونه تفکیک هوشمند قراضه، بنبست تولید سبز را میشکند؟
تله پنهان بازیافت
گذار به فولاد سبز بدون مدیریت کیفی بازیافت ناممکن است. انباشت ناخالصیهایی چون مس در مذاب، ضمن توقف تولید گریدهای پیشرفته، مصرف انرژی را تشدید و دستاوردهای اقلیمی را میسوزاند. این یادداشت ضرورت تغییر پارادایم به «تفکیک هوشمند در مبدأ» مبتنی بر هوش مصنوعی را تبیین میکند؛ راهکاری حیاتی برای کاهش هزینهها، تابآوری صادراتی در برابر تعرفههای کربن و تضمین بقای صنعت فولاد.
-
یادداشت؛
مصونسازی صنایع از تله انسداد گلوگاههای دریایی
تشدید تنشها در گلوگاههای حیاتی نظیر تنگه هرمز، بابالمندب و کانال سوئز نشان داد که واکنشهای مقطعی دیگر پاسخگوی ریسکهای لجستیک بینالمللی نیست.
-
یادداشت؛
سه عنصر، یک هدف؛ بازتعریف دوام فولاد
توسعه پوششهای آلیاژی روی، آلومینیوم و منیزیم (Zn-Al-Mg)، رویکرد تازهای در حفاظت از محصولات فولادی در برابر خوردگی ایجاد کرده است؛ فناوریای که با ارتقای مقاومت پوشش، بهویژه در لبههای برشخورده، علاوه بر افزایش دوام سازهها و تجهیزات، میتواند هزینههای تعمیر، نگهداری و بهرهبرداری را در طول عمر محصول کاهش دهد.
-
چرا بنگاههای بزرگ، حلقه مفقوده سیاست صنعتی هستند؟
بازخوانی یک ضرورت
سیاست صنعتی، برخلاف دیدگاههای پیشین، شرط لازم برای جهش اقتصادی و تغییر ساختار است. اما حمایتهای دولتی بهتنهایی کافی نیست؛ موفقیت در گرو ارتقای ظرفیت دولت و توانمندی بخش خصوصی است. در این مسیر، شرکتهای بزرگ با تکیه بر «قابلیتهای سازمانی» و دانش سیستمی، فرصتهای اولیه را به ارزشافزوده و مزیت رقابتی پایدار تبدیل میکنند؛ این مسیر اصلی تحول صنعتی است.
-
یادداشت؛
نقش جهان؛ شکوه فوتبال اصفهان در قاب یک افتتاح تاریخی
مدیرعامل باشگاه فولاد مبارکه سپاهان، در پیامی سالروز بهرهبرداری از ورزشگاه نقشجهان را تبریک گفت و این مجموعه بزرگ ورزشی را نمادی ماندگار از عزم، اراده و نگاه راهبردی صنعت فولاد مبارکه به توسعه ورزش کشور دانست
-
یادداشت؛
پاتک واشنگتن به انحصار معدنی پکن
نبرد بر سر شریانهای حیاتی فناوریهای نوین، دولت ایالات متحده را به بازتعریف راهبرد صنعتی خود در قاره سیاه ناگزیر کرده است.
-
یادداشت؛
جهش ۵.۲ برابری ظرفیت نیروگاههای تجدیدپذیر
توسعه نیروگاههای خورشیدی در دو سال اخیر، ظرفیت تجدیدپذیرهای غیربرقآبی کشور را با رشدی ۵.۲ برابری به ۵ هزار و ۸۳۶ مگاوات رسانده است؛ دستاوردی که در کنار افزایش مشارکت مردم در احداث نیروگاههای کوچکمقیاس، کاهش زمان اجرای طرحها و مدیریت پیک مصرف، مسیر تنوعبخشی به منابع تولید برق و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی را هموار کرده است.
-
یادداشت؛
معمای سرمایهگذاری در معادن آفریقا
تدوین نقشه راه آمریکا برای ورود به بازار مواد معدنی حیاتی آفریقا با سه دوراهی راهبردی روبهرو شده است: تمرکز بر فرآوری کامل در خاک آمریکا یا خلق ارزشافزوده مشترک با آفریقاییها؛ اولویتبخشی به سودآوری تجاری یا فدا کردن بازدهی برای مهار سهم بازار رقبا؛ و تامین فوری نیازهای بخش دفاعی یا سرمایهگذاری پرریسک روی پروژههای نوظهور.
-
یادداشت؛
نبض تبدار آهن اسفنجی
با وجود انسداد مسیرهای صادراتی زیر سایه تحریمها، نبض تقاضا برای آهن اسفنجی در بازار داخلی همچنان تند میزند؛ روندی که طی ماههای گذشته سود قابلتوجهی را نصیب خریداران بورسی و عرضهکنندگان بازار آزاد—اعم از مصرفکننده و تاجر—کرده است.
-
یادداشت؛
مانعزدایی ارزی؛ کلید تابآوری صنعت ایران
با تشدید تحریمهای بینالمللی، این پرسش مطرح میشود که اقتصاد ایران و بهویژه بخش صنعت و تولیدکنندگان با چه چالشها و چه بسا فرصتهای جدیدی روبرو خواهند شد.
-
یادداشت؛
سرمایهگذاری برای آینده صنعت فولاد
رشد صنعت فولاد ایران در دو دهه گذشته بیش از هر چیز با افزایش ظرفیت تولید شناخته شده است، اما امروز تداوم این مسیر بیش از هر زمان دیگری به توسعه بخش معدن وابسته است. اگر اکتشاف، استخراج و زیرساختهای معدنی همگام با توسعه واحدهای فولادی پیش نروند، فاصله میان ظرفیت تولید و ظرفیت تأمین مواد اولیه به یکی از مهمترین چالشهای صنعت تبدیل خواهد شد.
-
یادداشت؛
سه مطالبه کلیدی برای تقویت رقابتپذیری معدن
خانه معدن ایران با طرح سه مطالبه مشخص از دولت، خواستار ایجاد ثبات دوازدهماهه در مقررات ارزی و تجاری، اجرای برنامه عملیاتی برای حفظ بازارهای صادراتی و ارتقای ارزش افزوده در زنجیرههای معدنی شد؛ مطالباتی که با تعیین دستگاه مسئول، زمانبندی اجرا و شاخصهای کمی، نقشه راهی یکساله برای بهبود رقابتپذیری بخش معدن ترسیم میکنند.
-
یادداشت؛
بلوغ تشکلهای صنعتی در ایران؛ از مطالبهگری تا راهحلسازی
بیش از دو دهه از آغاز موج نوین تشکلگرایی در بدنه صنعتی و تولیدی کشور میگذرد؛ حرکتی که هرچند در گامهای نخست از الگوهای سنتی و تکهدفه فراتر نمیرفت، اما امروز در آستانه ورود به ترازی نوینی از بلوغ کارکردی و نهادی قرار گرفته است.
-
یادداشت؛
پدافند غیرعامل؛ ضامن تابآوری زیرساختهای کشور
ارتقای تابآوری شبکههای حملونقل و زیرساختهای شهری، با تأکید بر نقش راهبردی پدافند غیرعامل در صیانت از سرمایههای حیاتی و پایداری ملی، مورد تأکید قرار گرفت.
-
یادداشت؛
آینده صادرات فولاد در گرو بازآرایی تجارت
تولید بالا بهتنهایی تضمینکننده موفقیت در بازارهای جهانی نیست. صنعت فولاد ایران برای تبدیل ظرفیتهای تولیدی به مزیت رقابتی پایدار، به ساختار تجاری کارآمدتر، شرکتهای تخصصی مدیریت صادرات، شبکههای توزیع منعطف و سازوکارهایی نیاز دارد که اعتماد خریداران خارجی را به سفارشهای مستمر تبدیل کند.
-
یادداشت؛
صادرات معدنی در مسیر ارزشآفرینی پایدار
افزایش ارزش افزوده در بخش معدن به سرمایهگذاری در فرآوری، تأمین فناوری و انرژی و دسترسی پایدار به بازارهای صادراتی نیاز دارد. محدود کردن صادرات محصولات معدنی پیش از فراهم شدن زیرساختهای فرآوری میتواند منابع مالی معدنکاران را تضعیف کند؛ ازاینرو، تدوین نقشه ارتقای زنجیرههای معدنی، ایجاد واحدهای مشترک فرآوری برای معادن کوچک و متوسط و اصلاح سازوکار بازگشت ارز صادراتی ضروری است. همچنین پیشنهاد شده است بانک مرکزی، وزارت صمت و بخش خصوصی چارچوبی دستکم یکساله برای بازگشت ارز، مهلتهای متناسب با وصول مطالبات و استفاده از ارز صادراتی برای واردات تجهیزات تدوین کنند.
-
یادداشت؛
گذار انرژی از مسیر استانداردسازی
همزمان با روز جهانی استاندارد، ضرورت بازتعریف استانداردهای انرژی با هدف ارتقای بهرهوری، مدیریت مصرف، توسعه تجدیدپذیرها و افزایش تابآوری شبکه برق بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است؛ مسیری که میتواند به کاهش ناترازی انرژی و بهبود کیفیت سرمایهگذاری در این بخش کمک کند.
-
یادداشت؛
استانداردسازی؛ تضمین کیفیت در مسیر تولید پایدار صنعت
استانداردسازی در صنعت فولاد، فراتر از رعایت الزامات فنی، نقشی تعیینکننده در ارتقای کیفیت محصول، کاهش نوسانات تولید و افزایش اعتماد مشتریان دارد. شرکت ورق خودرو چهارمحال و بختیاری، از شرکتهای گروه فولاد مبارکه، با تکیه بر کنترل مستمر فرایندها، آزمونهای تخصصی و انطباق محصولات با استانداردهای ملی و بینالمللی، کیفیت ورقهای گالوانیزه را متناسب با نیاز صنایع مختلف دنبال میکند.
-
یادداشت؛
استانداردسازی؛ مسیر ارتقای رقابتپذیری معادن
استانداردسازی در زنجیره معدن و صنایع معدنی، از اکتشاف و استخراج تا فرآوری و صادرات، نقشی کلیدی در افزایش بهرهوری، ارتقای کیفیت محصولات و کاهش اتلاف منابع دارد. سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) نیز با بهرهگیری از استانداردهای بهروز جهانی در توسعه سامانه اطلاعات یکپارچه مکانمبنای اکتشافات معدنی، دادههای اکتشافی را در قالب پایگاه داده استاندارد ساماندهی کرده است؛ اقدامی در راستای بهبود مدیریت اطلاعات و تقویت زیرساختهای توسعه معدنی کشور.
-
یادداشت؛
از پایداری شبکه تا فرصت سرمایهگذاری
توسعه ذخیرهسازهای انرژی در کشور، علاوه بر زیرساختهای فنی، به ایجاد مشوقهای اقتصادی و سازوکارهایی مانند آربیتراژ انرژی برای جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی نیاز دارد.
-
یادداشت؛
سوخت؛ گلوگاه تداوم تولید معدن
ناترازی میان نیاز واقعی معادن و سهمیه سوخت تخصیصیافته، در کنار افزایش هزینه تأمین و نگرانی از کیفیت گازوئیل، فعالیت واحدهای معدنی را با محدودیت مواجه کرده است. تداوم این وضعیت میتواند ساعات کار ماشینآلات، ظرفیت استخراج و تأمین مواد اولیه صنایع معدنی و زنجیره فولاد را تحت تأثیر قرار دهد؛ موضوعی که بازنگری در سازوکار تخصیص سوخت و ایجاد اطمینان از تأمین پایدار این نهاده را ضروری میکند.
-
یادداشت؛
لجستیک هوشمند؛ حلقه مفقوده رقابتپذیری صنعت فولاد
لجستیک هوشمند، فراتر از جابهجایی مواد اولیه و محصولات، یکی از عوامل تعیینکننده هزینه تمامشده و مزیت رقابتی صنعت فولاد است؛ زنجیرهای که با توسعه حملونقل ترکیبی، نوسازی ناوگان و بهرهگیری از فناوریهای هوشمند میتواند فاصله میان ظرفیت تولید و رقابتپذیری پایدار را کاهش دهد.
-
یادداشت؛
موج بیلت چین در خلیج فارس: پیامد جنگ یا رقابت قیمتی؟
صادرات بیلت چین به کشورهای حاشیه خلیج فارس در هشت ماه نخست سال ۲۰۲۶ با رشد ۱۴۶.۷ درصدی از ۱.۷ میلیون تن فراتر رفت؛ روندی که در پی اختلال در عرضه منطقه و مزیت قیمتی فولاد چین شتاب گرفته است. در شرایطی که نشانههایی از بازگشت بیلت ایران به بازار منطقه دیده میشود، رقابتپذیری قیمت، تأمین پایدار انرژی و احیای سهم صادراتی، سه عامل تعیینکننده جایگاه فولاد ایران در ماههای آینده خواهند بود.