-
یادداشت؛
کریدورها؛ بازتعریف جایگاه ایران در جهان
دولت چهاردهم با تخصیص اعتبار ۲.۵ میلیارد دلاری و تمرکز بر جذب سرمایهگذاری بخش خصوصی، توسعه کریدورهای ریلی و جادهای را به عنوان یکی از اولویتهای راهبردی خود برای تبدیل موقعیت ژئوپلیتیک ایران به مزیت رقابتی و موتور محرک رشد اقتصادی و دیپلماسی در دستور کار قرار داده است.
-
یادداشت؛
از تولید ملی تا اقتدار صنعتی
فولاد مبارکه، به عنوان یکی از موفقترین و پیشروترین شرکتهای صنعتی ایران، در طول سه دهه فعالیت خود توانسته به جایگاهی ممتاز و اثرگذار در اقتصاد کشور دست یابد. این شرکت در سالهای گذشته با کسب تندیس طلایی حمایت از مصرفکنندگان در سال ۱۳۹۵ و پنجمین تندیس زرین تعالی سازمانی در سال ۱۴۰۲، علاوه بر پیشگامی در صنعت فولاد، به نماد تعهد به کیفیت، رضایت مشتری و بهبود مستمر تبدیل شده است.
-
یادداشت؛
فولاد ایران؛ جهش تاریخی، گره انرژی
صنعت فولاد ایران پس از انقلاب اسلامی، از تولید کمتر از ۲ میلیون تن و وابستگی گسترده به واردات، به جایگاه دهم جهان با بیش از ۳۲ میلیون تن فولاد خام رسید و به ستون فقرات اقتصاد غیرنفتی بدل شد؛ اما این روایت موفقیت اکنون در تنگنای ناترازی برق و گاز، کاهش نرخ بهرهبرداری و فشار سرمایهگذاریهای معوق قرار گرفته است. اگر جهش دیروز با اراده ملی و توسعه مبتنی بر DRI و کوره قوس رقم خورد، تداوم آن امروز در گرو اصلاحات ساختاری در حوزه انرژی، بهرهوری و سیاستگذاری صنعتی است.
-
یادداشت؛
نفوذ تدریجی اوراق چین در بازار جهانی
یوروکلیر در فوریه ۲۰۲۶ برای نخستینبار از استفاده عملیاتی اوراق قرضه فرامرزی دولت چین بهعنوان وثیقه در قراردادهای سهجانبه پشتیبانی کرد؛ اقدامی فنی و مهم که نشانه پذیرش تدریجی این داراییها در بازارهای بینالمللی است، اما همچنان با چالشهای شفافیت، کنترل سرمایه و ریسکهای ژئوپلیتیک مواجه است.
-
بنگاهها چگونه میتوانند در شرایط سخت اقتصادی، پایدار بمانند؟
10 راهبرد تابآوری
با تشدید تحریمها، بنگاههای اقتصادی ناگزیرند با تحلیل دقیق ریسکهای تجاری، مالی و تامین و تدوین سناریوهای مختلف، مسیر پایداری خود را بازطراحی کنند. تجربه سالهای گذشته نشان داده تابآوری در برابر تحریم، در گرو اقدامهای پیشدستانهای چون تنوعبخشی به بازارها، افزایش بهرهوری، تقویت تولید داخلی و همکاری درونصنعتی است؛ نه در انتظار لغو محدودیتها.
-
چگونه تنوعبخشی به بازارها میتواند اقتصاد ایران را در عصر تحریم پایدار کند؟
اقتصاد بدون غرب
چشمانداز روشنی برای رفع تحریمها در کوتاهمدت و میانمدت وجود ندارد. این نوشتار الگوی «اقتصاد بدون غرب» را مطرح میکند؛ رویکردی که به جای انزوا، بر تنوعبخشی به بازارها، فناوریها و منابع سرمایه با اتکا به ظرفیتهای جنوب جهان تمرکز دارد. اما آیا این الگو میتواند فشار تحریمها را کاهش دهد و رشد اقتصادی را تضمین کند؟
-
یادداشت؛
اقتصاد چرخشی؛ بازتعریف ارزش در صنعت
در شرایطی که الگوهای سنتی توسعه صنعتی با چالشهای بنیادین مواجه شدهاند، اقتصاد چرخشی بهعنوان رویکردی نوین برای افزایش بهرهوری، کاهش اتلاف و ارتقای تابآوری، مسیری نو برای پایداری و رقابتپذیری صنعت ایران میگشاید.
-
چگونه میتوان از مزیت رقابتی، سپری در برابر تحریم ساخت؟
صادرات تابآور
فعالسازی «مکانیسم ماشه» اگرچه صادرات ایران را بهطور مستقیم متوقف نکرده، اما نشانه فشار تدریجی بر تجارت خارجی کشور است؛ فشاری که در قالب کاهش نرخهای پیشنهادی، احتیاط خریداران و رشد هزینههای عملیاتی خود را نشان میدهد. تجربه تحریمهای پیشین و تغییر رفتار بازار جهانی نشان میدهد که مسیر آینده صادرات ایران، بیش از هر چیز به تابآوری و چابکی بنگاهها بستگی دارد.
-
یادداشت؛
فجر انقلاب؛ طلوع عزت و پیشرفت ایران
بیستودوم بهمنماه، یوماللهی ماندگار در تاریخ پرافتخار ملت ایران است؛ روزی که فریاد استقلالخواهی و عدالتطلبی مردم، پایههای استبداد و وابستگی را در هم شکست و طلوع فجر عزت، خودباوری و پیشرفت را نوید داد. امروز، در آستانه چهلوهفتمین سالگرد پیروزی انقلاب شکوهمند اسلامی، بازخوانی دستاوردهای این نهضت عظیم مردمی ضرورتی برای درک عمق تحولی است که انقلاب اسلامی در ساختارهای سیاسی، اجتماعی و بهویژه صنعتی کشور ایجاد کرد.
-
چرا بازآرایی حقوق دولتی، لازمه تحقق رشد ۱۳ درصدی است؟
موازنه نابرابر
دستیابی به رشد ۱۳ درصدی در بخش معدن، منوط به بازآرایی قوانین و مقررات مربوط به اخذ حقوق دولتی است. فعالان معدنی تاکید دارند، نحوه محاسبه و میزان حقوق دولتی معادن، باید با رویکرد حمایت از معادن کوچک و متوسط، بازآرایی شود و نباید تنها جنبه درآمدی برای دولت داشته باشد، بلکه باید به عنوان ابزار سیاستگذاری در خصوص تکمیل زنجیره ارزش صنایع معدنی استفاده شود.
-
یادداشت؛
پرواز صنعت فولاد ایران در آسمان انقلاب اسلامی
صنعت فولاد ایران پس از پیروزی انقلاب اسلامی، مسیری پرافتخار را از وابستگی محض به خودکفایی و رقابتپذیری جهانی طی کرده است؛ مسیری که با افزایش ظرفیت تولید، ارتقای کیفیت، تنوعبخشی به محصولات و توسعه صادرات، این صنعت را به ستون فقرات اقتصاد کشور و یکی از ۱۰ قدرت برتر فولادی جهان تبدیل کرده و اکنون با چشماندازی روشن برای تولید ۵۵ میلیون تن، در آستانه تحولی بزرگ در عرصه فولاد سبز و بازارهای بینالمللی قرار دارد.
-
یادداشت؛
فولادسنگ؛ پشتوانه زنجیره تأمین فولاد
مدیرعامل شرکت تأمین و فرآوری مواد معدنی فولاد مبارکه با اشاره به الحاق فولادسنگ به این گروه در دوازدهم بهمن ۱۳۸۸، این اقدام را یک تصمیم راهبردی برای مدیریت بالادست زنجیره ارزش و تبدیل معدن از یک منبع تأمین به ابزار مدیریت ریسک دانست و تأکید کرد: این پیوند، پشتوانهای مستحکم برای تضمین پایداری تولید و حرکت فولاد مبارکه به سمت جایگاه ۲۰ شرکت برتر جهان است.
-
یادداشت؛
فولادسنگ؛ ستون پایداری زنجیره فولاد مبارکه
پیوستن شرکت معدنی و صنعتی فولادسنگ مبارکه اصفهان به گروه فولاد مبارکه در آغاز دهه فجر، نقطه عطفی در یکپارچهسازی زنجیره ارزش فولاد کشور بود که اکنون با تکیه بر بیش از چهار دهه تجربه، نقشی کلیدی در تأمین پایدار مواد اولیه و افزایش تابآوری تولید ایفا میکند.
-
یادداشت؛
گذار از فرماندهی به باغبانی اقتصادی
در شرایطی که پیچیدگیهای اقتصاد داخلی و جهانی، سیاستهای دستوری و فرمولهای ساده را به چالش کشیده است، رویکرد «بازار سازگار» اقتصاد را نه به عنوان ماشینی قابل برنامهریزی دقیق، بلکه موجودی زنده و نیازمند درمانهای انعطافپذیر میبیند؛ دیدگاهی که برای خروج از بحرانها، گذار از نقش سنتی «فرماندهی» به «باغبانی» و تمرکز بر اعتماد، شفافیت و پرورش موجسازان توسعه را ضروری میداند.
-
یادداشت؛
بورس ایران؛ اسیر هیجانات یا قربانی ساختار؟
بازار سرمایه ایران در شرایطی با تنشهای سیاسی و عدم قطعیتهای اقتصادی دستوپنج نرم میکند که اقدامات سنتی سازمان بورس همچون تغییر دامنه نوسان یا فعالسازی صندوقهای تثبیت، کارایی خود را از دست دادهاند؛ وضعیتی که نشان میدهد تا زمانی که ریسکهای سیستماتیک و چالشهای ساختاری مرتفع نشوند، دخالتهای مقطعی تنها به تولید آمارهای کاذب منجر شده و راهکاری پایدار برای خروج از بحران نخواهد بود.
-
ورقهای پوششدار چگونه هزینه و ریسک قلع را کاهش میدهند؟
راهبرد جایگزینی قلع در ورقهای صنعتی
ورقهای قلعاندود، ستون فقرات صنعت بستهبندی فلزی جهان، امروز در نقطه عطفی راهبردی قرار گرفتهاند؛ جایی که افزایش قیمت قلع، فشارهای زیستمحیطی، محدودیتهای انرژی و ریسکهای زنجیره تأمین، ادامه اتکای سنتی به این فلز را با تردید جدی مواجه کرده است. در چنین شرایطی، کاهش مصرف قلع، بهینهسازی جرم پوشش و حرکت بهسوی ورقهای جایگزین، از یک انتخاب فنی به یک ضرورت اقتصادی و زیستمحیطی برای تولیدکنندگان ورق قلعاندود تبدیل شده است؛ این یادداشت به بررسی دلایل کاهش وابستگی به قلع و مسیرهای جایگزین در تولید ورقهای پوششدار میپردازد.
-
یادداشت؛
چشمانداز بورس در سایه نقدینگی
شتاب کمسابقه رشد نقدینگی و پایه پولی، بازار سرمایه ایران را در موقعیتی تعیینکننده قرار داده است؛ جایی که تداوم سیاستهای کنونی میتواند بورس را به بازاری ناپایدار و وابسته به جریانهای کوتاهمدت پول بدل کند، مگر آنکه اصلاحات ساختاری مسیر حرکت نقدینگی را به سمت رشد بنیادین تغییر دهد.
-
یادداشت؛
فاصله عجیب واقعیت و رویای نقره
صندوقهای سرمایهگذاری کالایی نقره به عنوان جدیدترین ابزار بازار سرمایه، با وجود استقبال گسترده و رشد خیرهکننده قیمت، اکنون با چالش جدی حباب مواجه شدهاند. اختلاف بیش از ۸۰ درصدی قیمت معاملات این صندوقها با خالص ارزش روز داراییها (NAV)، نگرانیهایی را درباره پایداری این رشد و احتمال ترکیدن حباب ایجاد کرده است که کارشناسان آن را ناشی از رفتارهای تودهوار و توهم سود در سرمایهگذاران میدانند.
-
فولاد ایران؛ دستاورد انقلابخودباوری
بهمنماه، ماه بازخوانی آرمانها، دستاوردها و مسیری است که ملت ایران با ایمان، اراده و اتکا به توان خود پیموده است. دهه مبارک فجر صرفاً فرصتی برای گرامیداشت یک رویداد تاریخی مهم نیست، بلکه نماد آغاز دورهای نو در حیات اجتماعی، اقتصادی و صنعتی کشور به شمار میرود؛ دورهای که در آن استقلالطلبی و خودباوری ملی، بهعنوان دو رکن اساسی پیشرفت، در تار و پود تصمیمسازیهای کلان کشور نهادینه شد.
-
یادداشت؛
نقشه راه خروج از بحران برق
یک کارشناس صنعت برق با اشاره به تبدیل شدن ناترازی تولید و مصرف به یکی از معضلات کلان کشور، ۲۰ راهکار عملی برای خروج از این بحران ارائه کرد و تأکید کرد: هیچیک از این راهحلها به تنهایی کارساز نیست و مجموعهای از اقدامات شامل هوشمندسازی شبکه، تنوعبخشی به سبد تولید با اولویت انرژیهای تجدیدپذیر، اصلاح قیمت حاملهای انرژی و جراحی اقتصاد بیمار صنعت برق، باید به صورت همزمان برای رفع کامل این چالش به کار گرفته شود.
-
یادداشت؛
صندوقهای حمایتی، فراتر از مداخله قیمت
صندوقهای حمایتی بازارهای مالی در دنیا وجود دارد، اما کارکرد آنها به سادگی اسم ظاهری این صندوقها نیست؛ در واقع بر خلاف تصور بسیاری وظیفه این صندوقها صرفاً خریدن؛ به تعبیری مداخله قیمتی، نیست؛ یکی از رایجترین خطاهای تحلیلی در بازار سرمایه ایران را همین برداشت نابهجا است، این خطا از جایی آغاز میشود که «حمایت از کارکرد بازار» با «حمایت روزمره از قیمتها و شاخص» یکی انگاشته میشود.
-
چرا فولاد مبارکه پیشتاز صنایع کشور در آموزش سرمایه انسانی شد؟
پادشکنندگی فولادمبارکه؛ زیرساخت خاموش در عصر رقابت
در معادلات جدید قدرت اقتصادی، آنچه مزیت پایدار میسازد نه وفور منابع، بلکه انباشتهشدن هوشمند سرمایه انسانی است؛ سرمایهای ناملموس که اگر بهدرستی آموزش ببیند، به موتور بهرهوری، نوآوری و ثروتآفرینی ملی بدل میشود. گروه فولاد مبارکه نیز با نگاه راهبردی، آموزش نیروی انسانی را به یک سرمایه ناملموس و موتور محرک بهرهوری و نوآوری تبدیل کرده است. تجربههای جهانی و اقدامات فولاد مبارکه نشان میدهد آموزش استراتژیک، پلی میان دانش علمی و کاربرد عملی است که تحول پایدار سازمان را تضمین میکند.
-
یادداشت؛
سرمایهگذاری؛ از شعار تا واقعیت تلخ
اقتصاد ایران سالهاست در پارادوکس ضرورت سرمایهگذاری و رفتار پرریسک نهادی گرفتار شده است. فاصله میان وعدهها و عمل، چنان ابهامی در فضای کسبوکار ایجاد کرده که سرمایهگذاران خارجی را به تردید واداشته و موتور رشد بلندمدت کشور را خاموش کرده است.
-
یادداشت؛
۲۰۲۶؛ سال صعود آرام زنجیره فولاد
سنگآهن بهعنوان دومین کامودیتی مهم پس از نفت در جهان شناخته میشود که بهعنوان یک ماده معدنی پراهمیت، در تولید فولاد خام که بزرگترین بازار فلزی دنیا نیز به شمار میرود، مورد استفاده قرار میگیرد. ازآنجاکه امروز میزان تولید و مصرف فولاد به یکی از شاخصهای توسعهیافتگی جوامع مختلف تبدیل شده است، بنابراین بررسی و تحلیل بازار زنجیره آهن و فولاد شامل صنایع بالادستی (استخراج و بهرهبرداری معادن و کارخانجات کنسانترهسازی، گندلهسازی و احیا مستقیم)، صنایع میانی (کارخانجات فولادسازی) و صنایع پاییندستی (کارخانجات نورد) به ضرورتی مهم تبدیل شده است که باید توجه ویژهای به آن صورت پذیرد.
-
تولد یک CVC استراتژیک؛
۵ سال نوآوری؛ سمفونی امیدآفرین فولادمبارکه
مدیرعامل صندوق سرمایهگذاری خطرپذیر فولاد مبارکه در پیامی به مناسبت اول بهمن، پنجمین سالروز تأسیس صندوق سرمایهگذاری خطرپذیر فولاد مبارکه نوشت: فولاد مبارکه زمانی که تصمیم گرفت از یک شرکت صرفاً تولیدمحور عبور کند، تا امروز که در مسیر خلق ارزشهای نوآورانه قرار گرفته است، مانند بسیاری از عرصهها، یک گام از صنعت کشور پیشتر بود؛ در نتیجه، رویکرد «سازمان دوسوتوان» در گروه فولاد مبارکه تثبیت شد؛ سازمانی که توان حفظ بهرهبرداری پایدار و کشف مسیرهای نوآورانه را به صورت همزمان داشته باشد. متن کامل پیام شهرام عباسی به شرح زیر است؛
-
یادداشت؛
حلقه گُسسته حقوق دولتی
حقوق دولتی معادن قرار بود حلقه اتصال میان بهرهبرداری از منابع طبیعی و توسعه پایدار مناطق معدنی باشد؛ ابزاری برای تحقق عدالت منطقهای و بازتوزیع ثروتی که از دل زمین استخراج میشود. اما آنچه امروز در حکمرانی معدن ایران مشاهده میشود، شکافی عمیق میان فلسفه این درآمد و واقعیت اجرای آن است؛ شکافی که نهتنها توسعه محلی را محقق نکرده، بلکه در مواردی به مانعی جدی برای تداوم فعالیت معادن، بهویژه معادن کوچک و کمعیار، تبدیل شده است.
-
دولت چگونه میتواند به توسعه نوآوری و تحول تولید کمک کند؟
سیاست نوآوری
تجربه تاریخی نشان میدهد که حتی توسعهیافتهترین دولتها هم برای تحقق نوآوری سیاستگذاری میکنند و این سیاستگذاریها نقشی اساسی در پیشبرد توسعه صنعتی دارند. این درحالی است که در ایران، الزامات تحقق نوآوری به درستی شناخته نشده یا در نتیجه بیثباتیهای اقتصادی و درگیری دولت با مسائل پیچیدهتر، این مهم به فراموشی سپرده شده است. دست آخر اینکه برای تحقق نوآوری در ایران، تحقق برخی الزامات نهادی اهمیت ویژهای دارد. این نوشتار، برخی از این الزامات را بیان میکند.
-
چرا سیاستهای صنعتی جدید، از گسترش جریان نوآوری حمایت میکنند؟
درسهای موج نوآوری
از سال ۲۰۲۳ در پارادایم جدید سیاست صنعتی در عرصه جهانی، دولتهای صنعتی گوی سبقت در مداخله و اعطای یارانهها را از کشورهای نوظهور و در حال توسعه ربودهاند؛ دخالتی که هدف از آن، ورود به بازار صنایع هدف، گذار سبز و امنیت اقتصادی است. در این مداخلهها محصولات صنعتی دارای کاربردهای دوگانه (صنعتی-نظامی) و فناوریهای پیشرفته بهویژه در حوزه نیمههادیها و فناوریهای کمکربن و زیرمجموعههای آنها مانند مواد راهبردی معدنی فعالیتهایی بودهاند که در سیاستهای صنعتی سال ۲۰۲۳ در سراسر جهان موضوع حمایتها قرار گرفتهاند.
-
فولاد مبارکه؛ نماد خودباوری و همدلی
سیوسه سال تلاش و تکاپو برای ساختن صنعتی پویا و مانا، امروز در نام «فولاد مبارکه» جلوهگر است. شرکتی معظم که ثمره کوشش خستگیناپذیر کارگزاران، صنعتگران و مدیران کارآمدی است که با وجود کمبودها و فشارها و تحریمها، یک کارخانه تولیدی را به مرحلهای از شکوفایی در همه ابعاد رساندند که هماکنون، افزون بر خدمات گسترده در حوزه تولید، صنعت، اقتصاد، اشتغال، فرهنگ و جامعه، نهال اندیشه و نگرشی ملی را در همگان باور ساخته و «ما میتوانیم» را به معنای واقعی، جامه عمل پوشانیده است.
-
یادداشت؛
بورس؛ بازاری برای آیندهنگران
در شرایطی که ابهامات و ریسکهای کوتاهمدت بر بازار سرمایه سایه افکنده، کارشناسان توصیه میکنند سهامداران با تغییر استراتژی و پرهیز از نوسانگیری، روی سرمایهگذاری با افق بلندمدت تمرکز کنند. بررسیها نشان میدهد با وجود تنشهای فعلی، سهام بنیادی و صادراتمحور در بازههای زمانی ۱۰ ساله و بیشتر، پتانسیل رشد چشمگیری دارند و میتوانند مانند بازار مسکن، امنیت و سودآوری قابلتوجهی را برای سرمایهگذاران صبور به ارمغان بیاورند.