پایگاه خبری تحلیلی ایراسین، گویان در طول یک دهه گذشته به یکی از پویاترین کانونهای اکتشاف انرژی در سیستم اقتصاد جهانی تبدیل شده است. پس از کشف منابع عظیم هیدروکربنی در سال ۲۰۱۵ ، این کشور از یک منطقه فراموششده، به رقیبی برای حوزههای نفتی بلوغیافته ارتقا یافت.
سرعت توسعه و استخراج در این حوضه چنان بالاست که تولید نفت خام آن در فوریه ۲۰۲۶ به رکورد بیسابقه ۹۱۸ هزار بشکه در روز رسید. با استقرار شناورهای جدید، ظرفیت تولید این کشور تا پایان سال ۲۰۲۶ از مرز ۱.۱۵ میلیون بشکه در روز عبور خواهد کرد.
جدول زیر نشاندهنده سرعت شگفتانگیز رکوردشکنی ناوگان استخراج گویان است:
قطرهای ارزشمند در مقابل دریا
اما این حجم از تولید در گویان، در مقیاس وسیع نیاز اقتصاد جهانی چقدر وزن دارد؟ برای رسیدن به یک تحلیل دقیق، باید نگاهی به جایگاه بیرقیب خاورمیانه بیندازیم. در سوی دیگر این معادله، جایگاه استراتژیک و شکوهمند «تنگه هرمز» قرار دارد؛ آبراهی که نه یک مسیر ساده، بلکه شاهرگ اصلی و تضمینکننده امنیت و رفاه اقتصادی در سراسر جهان است.
روزانه حدود ۲۰ میلیون بشکه نفت خام و فرآورده با عبور از این تنگه تاریخی، چرخهای اقتصاد صنعتی را به گردش درمیآورد. این یعنی حدود ۲۰ درصد از کل انرژی مصرفی کره زمین، حیات و پایداری خود را مستقیماً مدیون این مسیر طلایی است.
وقتی این اعداد را در کنار هم قرار میدهیم، اهمیت حیاتی و شکوه غیرقابل جایگزین تنگه هرمز بیش از پیش میدرخشد. کل تولید گویان در بهترین و خوشبینانهترین پیشبینیهای پایان سال ۲۰۲۶ (۱.۱۵ میلیون بشکه در روز) ، تنها معادل حدود ۵ درصد از آن حجم عظیمی است که هر روز با صلابت از تنگه هرمز به بازارهای تشنه جهانی سرازیر میشود. به بیان سادهتر، توسعه نفتی در قاره آمریکا یک موفقیت محلی و ارزشمند است، اما این تنگه هرمز است که همچنان به عنوان تکیهگاه اصلی و ستون فقرات غیرقابل انکارِ اقتصاد جهان ایستاده است.
معجزه سرانه؛ ثروتی افسانهای برای یک ملت کوچک
اهمیت گویان نه در «حجم مطلق» تولید آن برای جهان، بلکه در «حجم نسبی» آن برای اقتصاد داخلی خودش نهفته است. با جمعیتی زیر یک میلیون نفر و رسیدن به تولید ۹۱۸ هزار بشکه در روز ، سرانه تولید نفت این کشور تقریباً یک بشکه به ازای هر شهروند در هر روز است؛ رقمی که در جهان بیرقیب است.
همین نسبت اعجابآور است که باعث شده بانک جهانی، رشد اقتصادی گویان را برای سال ۲۰۲۶ معادل ۱۶.۳ درصد پیشبینی کند که بالاترین رقم در نیمکره غربی است. این اهرم قدرت باعث شد تا دولت گویان شرایط قراردادهای نفتی خود را نیز به نفع منافع ملی اصلاح کند.
جدول زیر نشان میدهد گویان چگونه با بلوغ در حکمرانی، قراردادهای یکطرفه را به نفع خود تغییر داده است:
واقعبینی در تحلیل اقتصاد انرژی
توسعه حوضه فراساحلی گویان بیشک یکی از موفقترین الگوهای رشد اقتصادی در تاریخ مدرن است. گویان یک شریک جدید در حاشیه اقیانوس اطلس است که به معماری انرژی تنوع میبخشد. اما در عرصه اقتصاد کلان، نفت گویان برای اقتصاد کوچک خودش یک معجزه است، در حالی که در مقایسه با شاهرگ ۲۰ میلیون بشکهای هرمز، تنها قطرهای در اقیانوس به حساب میآید. تنگه هرمز همچنان قلب تپنده و حساسترین عصب انرژی جهان باقی میماند و هیچ قطب جدیدی در قاره آمریکا نمیتواند جایگاه و اهمیت ژئواکونومیک آن را کمرنگ کند.
نظر شما