پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ مجتبی شعبانی، مدیرعامل شرکت فولاد کاوه جنوب کیش، امروز سه‌شنبه ۵ آبان‌ماه، در پنل تخصصی «هم‌افزایی اکوسیستم علمی ـ صنعتی برای شتاب‌دهی تولید فولاد سبز» در سمپوزیوم فولاد ۴۰۵، با اشاره به اهمیت بهره‌وری انرژی و منابع در پایداری تولید و رقابت‌پذیری بنگاه‌های فولادی اظهار کرد: اگر نتوانیم پسماندها را به جریان‌های ارزش‌آفرین تبدیل کنیم، عملاً بخشی از ظرفیت تولید و سودآوری خود را از دست داده‌ایم.
وی با اشاره به اینکه بر اساس گزارش انجمن جهانی فولاد، در فرایندهای مختلف فولادسازی حجم قابل‌توجهی از محصولات جانبی تولید می‌شود، افزود: بخش مهمی از این محصولات قابلیت استفاده مجدد در زنجیره فولاد یا سایر صنایع را دارند. این موضوع نشان می‌دهد که اقتصاد چرخشی، علاوه بر آثار زیست‌محیطی، فرصتی اقتصادی برای افزایش بهره‌وری منابع و کاهش وابستگی به مواد اولیه فراهم می‌کند.
اقتصاد چرخشی؛ ضرورتی در شرایط محدودیت انرژی و افزایش هزینه‌ها
مدیرعامل فولاد کاوه جنوب کیش با اشاره به شرایط فعلی صنعت فولاد تصریح کرد: در شرایطی که صنعت فولاد با محدودیت‌های تأمین انرژی، افزایش هزینه‌های تولید و ریسک‌های زنجیره تأمین مواجه است، اهمیت بهره‌گیری از ظرفیت محصولات جانبی و مدیریت اقتصادی منابع بیش از گذشته می‌شود. از این‌رو، مدیریت منابع موجود باید در کنار توسعه ظرفیت تولید، به یکی از اولویت‌های راهبردی مجتمع‌های فولادی تبدیل شود.
شعبانی ادامه داد: برای تحقق این هدف، باید بر سه محور عملیاتی تمرکز کنیم. نخست، یکپارچه‌سازی مدیریت مواد زائد در کارخانه‌ها و شرکت‌های زنجیره فولاد، از مرحله جمع‌آوری و تفکیک تا استانداردسازی؛ دوم، توسعه مدل‌های اقتصادی مبتنی بر اقتصاد چرخشی با هدف تبدیل قراضه و پسماند از یک هزینه به ورودی ارزش‌آفرین؛ و سوم، ایجاد سازوکارهای همکاری میان واحدهای تولیدی برای استفاده مشترک از پسماندها، کاهش ضایعات و افزایش بازدهی منابع.
کاهش اتلاف منابع با رویکرد اقتصادی و صنعتی
وی با تأکید بر ضرورت ارزیابی دقیق جریان مواد در مجتمع‌های فولادی گفت: از منظر مدیریت یک مجتمع فولادی، مسئله اصلی این است که چه میزان از منابع ورودی به محصول نهایی تبدیل می‌شود، چه بخشی از ارزش مواد در فرایند تولید از دست می‌رود و چگونه می‌توان این اتلاف را با روش‌های اقتصادی و صنعتی کاهش داد.
مدیرعامل فولاد کاوه جنوب کیش افزود: در مجموعه‌هایی مانند فولاد کاوه جنوب کیش که زنجیره تولید آن‌ها بر پایه احیای مستقیم و کوره قوس الکتریکی شکل گرفته است، مدیریت قراضه، بازیابی مواد آهن‌دار و استفاده اقتصادی از محصولات جانبی می‌تواند از حوزه‌های مؤثر در ارتقای بهره‌وری باشد.
شعبانی خاطرنشان کرد: البته صرف امکان‌پذیری فنی یک پروژه بازیافت، لزوماً به معنای توجیه اقتصادی آن نیست. معیار تصمیم‌گیری باید بر ارزش خالص حاصل از بازیابی، میزان کاهش هزینه‌های تولید، سرمایه‌گذاری موردنیاز و آثار اجرای پروژه بر کیفیت محصول و پایداری فرایند استوار باشد. بنابراین، لازم است هر طرح با در نظر گرفتن مجموعه‌ای از شاخص‌های اقتصادی، فنی و عملیاتی ارزیابی شود.
ضرورت توسعه همکاری میان زنجیره فولاد و صنایع مصرف‌کننده
وی یکی دیگر از الزامات توسعه اقتصاد چرخشی را تقویت همکاری میان شرکت‌های زنجیره فولاد و صنایع مصرف‌کننده محصولات جانبی دانست و گفت: همه مجتمع‌های فولادی الزاماً نباید برای بازیافت و فرآوری تمام جریان‌های مواد به‌صورت مستقل سرمایه‌گذاری کنند. در بسیاری از موارد، ایجاد ظرفیت‌های مشترک فرآوری و توسعه بازارهای تخصصی می‌تواند از نظر اقتصادی کارآمدتر باشد و امکان استفاده مؤثرتر از منابع را فراهم کند.
مدیرعامل فولاد کاوه جنوب کیش تأکید کرد: هدف ما نباید صرفاً بیان کلیات درباره اقتصاد چرخشی باشد، بلکه باید به دنبال راه‌حل‌های مشخص و قابل اجرا باشیم؛ از اصلاح فرایندهای لجستیکی قراضه و ایجاد بازارهای داخلی پایدار برای محصولات جانبی گرفته تا استفاده از فناوری‌های نوین در حوزه تفکیک و بازیافت.
شعبانی با اشاره به نقش دانشگاه‌ها و مراکز علمی در پیشبرد این رویکرد اظهار کرد: همکاری صنعت و دانشگاه نیز باید به حل مسائل مشخص بنگاه‌های تولیدی منجر شود؛ مسائلی همچون کاهش اتلاف مواد، بهبود بازده فرایندها و توسعه کاربردهای صنعتی و تجاری برای محصولات جانبی. چنین همکاری‌هایی زمانی اثربخش خواهند بود که نتایج آن‌ها در قالب راهکارهای عملیاتی و قابل ارزیابی در اختیار صنعت قرار گیرد.
سنجش موفقیت اقتصاد چرخشی با شاخص‌های واقعی عملکرد
وی با تأکید بر ضرورت سنجش نتایج اقدامات مرتبط با اقتصاد چرخشی بیان کرد: از نگاه من، موفقیت این رویکرد باید در شاخص‌های واقعی عملکرد بنگاه‌ها قابل مشاهده باشد؛ از جمله کاهش مصرف ویژه مواد اولیه، کاهش هزینه‌های مدیریت پسماند، افزایش بازدهی منابع و در نهایت، ایجاد درآمد از جریان‌هایی که پیش‌تر ارزش اقتصادی محدودی داشتند.
مدیرعامل فولاد کاوه جنوب کیش در پایان ابراز امیدواری کرد که خروجی نشست‌های تخصصی سمپوزیوم فولاد ۴۰۵ به مجموعه‌ای از تصمیمات و اقدامات مشخص منجر شود و افزود: اقتصاد چرخشی زمانی در صنعت فولاد نهادینه خواهد شد که از یک موضوع صرفاً زیست‌محیطی فراتر برود و به بخشی از نظام برنامه‌ریزی تولید، مدیریت هزینه و تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاری تبدیل شود. تحقق این هدف می‌تواند در کوتاه‌مدت به کاهش هزینه‌ها و در بلندمدت به تثبیت مسیر توسعه پایدار صنعت فولاد کمک کند.
نظر شما