پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ در شرایطی که صنعت فولاد با چالش‌هایی همچون محدودیت دسترسی به انرژی، کاهش حاشیه سود و ضرورت تأمین پایدار مواد اولیه مواجه است، توسعه زنجیره بالادست و تنوع‌بخشی به سبد معدنی به یکی از محورهای مهم راهبردی فولاد مبارکه تبدیل شده است. در همین راستا، هلدینگ تأمین و فرآوری مواد معدنی فولاد مبارکه دو مأموریت اصلی را دنبال می‌کند؛ نخست، ایجاد پایداری در زنجیره تولید فولاد از مسیر توسعه اکتشاف، استخراج و تأمین سنگ‌آهن و کنسانتره و دوم، ورود هدفمند به حوزه کانی‌های باارزش و ایجاد ظرفیت‌های جدید درآمدی. حسنعلی حق‌شناس، مدیرعامل هلدینگ تأمین و فرآوری مواد معدنی فولاد مبارکه، در گفت‌وگو با ایراسین از برنامه دستیابی به ذخیره ۴۰۰ میلیون تنی سنگ‌آهن، شکل‌گیری شرکت‌های تخصصی در حوزه اکتشاف و استخراج، توسعه فعالیت‌ها در بخش طلا و مس و برنامه این هلدینگ برای راه‌اندازی پروژه‌های جدید معدنی و فرآوری در نیمه دوم سال ۱۴۰۵ گفت.
حسنعلی حق‌شناس، مدیرعامل هلدینگ تأمین و فرآوری مواد معدنی فولاد مبارکه
ایراسین: برنامه‌های آتی هلدینگ تأمین و فرآوری مواد معدنی فولاد مبارکه بر چه محورهایی استوار است؟
حق‌شناس:برنامه‌های آتی هلدینگ دو مأموریت کاملاً مشخص دارد. نخستین مأموریت، ایجاد پایداری در زنجیره تولید فولاد است که بر اساس یک استراتژی مشخص تدوین شده و برنامه‌های اجرایی آن نیز در بخش‌های مختلف تعریف شده است.بر اساس این برنامه، باید بخشی از نیاز فولاد مبارکه به کنسانتره از طریق توسعه فعالیت‌های معدنی، خرید سنگ‌آهن و تولید کنسانتره تأمین شود. بر همین اساس، در حوزه‌های مختلف از اکتشاف و استخراج تا فرآوری، برنامه‌های مشخصی تدوین و در حال اجراست.
مأموریت دوم نیز ورود به حوزه‌های جدید معدنی و کانی‌های باارزش است؛ چراکه فولاد مبارکه نمی‌تواند صرفاً به فعالیت در حوزه فولاد و آهن محدود بماند و لازم است با توجه به شرایط اقتصادی صنعت فولاد، فرصت‌های جدید معدنی و درآمدی را نیز دنبال کند.
ایراسین: در حوزه سنگ‌آهن چه هدفی را دنبال می‌کنید و تاکنون چه میزان از این برنامه محقق شده است؟
حق‌شناس:در حوزه سنگ‌آهن برنامه مشخصی داریم و هدف‌گذاری کرده‌ایم که ظرف یک سال آینده، ذخیره ۴۰۰ میلیون تن سنگ‌آهن در اختیار هلدینگ قرار گیرد. خوشبختانه تاکنون حدود ۷۰ تا ۸۰ درصد این برنامه محقق شده و در برخی معادن تحت اختیار هلدینگ به ذخایر مناسبی دست یافته‌ایم.
متناسب با این ذخایر نیز برنامه‌ریزی برای تولید کنسانتره و گندله انجام شده است. البته مسئولیت هلدینگ در این بخش، ورود به پروژه‌هایی است که از نظر اقتصادی توجیه داشته باشند و بتوانند در راستای مأموریت اصلی یعنی تأمین پایدار زنجیره فولاد حرکت کنند.
ایراسین: برای توسعه اکتشافات معدنی چه ساختاری در هلدینگ ایجاد شده است؟
حق‌شناس:در این بخش، شرکت ژرف کاوان به‌عنوان بازوی تخصصی اکتشاف و مهندسی معدن مجموعه فعالیت می‌کند. تلاش کردیم نیروهای متخصص و مستعدی را که در معاونت معدنی فولاد مبارکه، دانشگاه‌های اصفهان و سایر مراکز علمی و تخصصی حضور داشتند، در این شرکت سازماندهی کنیم.
خوشبختانه این مجموعه در حال حاضر به‌صورت تخصصی فعالیت‌های اکتشافی مربوط به هلدینگ را دنبال می‌کند و یکی از زیرساخت‌های مهم ما برای توسعه ذخایر معدنی در سال‌های آینده به شمار می‌رود.
ایراسین: در حوزه استخراج چه برنامه‌ای برای افزایش توان عملیاتی دارید؟
حق‌شناس:دومین شرکت تخصصی که در این مسیر شکل گرفته، شرکت معدنی مهام پارسیان است که با هدف ایجاد یک بازوی تخصصی در حوزه استخراج فعالیت خواهد کرد.مدیرعامل و هیئت‌مدیره فولاد مبارکه با وجود محدودیت‌های مالی موجود، اهمیت این موضوع را به‌خوبی درک کردند و مصوبه ایجاد شرکتی با ظرفیت حداقل ۴۰ میلیون تن عملیات خاکی در سال را در دستور کار قرار دادند.
مقدمات این کار انجام شده و شرکت نیز فعالیت خود را آغاز کرده است. در حال حاضر، استخراج در معادن ساغند نیز توسط این مجموعه در حال انجام است و امیدواریم با توسعه ظرفیت‌های آن، بتوانیم نیازهای هلدینگ و شرکت‌های مختلف گروه فولاد مبارکه را بهتر پوشش دهیم.
ایراسین: سومین محور تخصصی هلدینگ در زنجیره معدن و فرآوری چیست؟
حق‌شناس:سومین مجموعه تخصصی، در حوزه تأمین و فرآوری فعالیت می‌کند. شرکت متیل همیار که پیش از این در ساختار دیگری فعالیت داشت، به مجموعه هلدینگ منتقل شده و در حال توسعه فعالیت‌های خود است.در این مجموعه موضوعاتی مانند تولید بدون کارخانه، تولید به‌صورت حق‌العمل‌کاری، لجستیک و انتقال و خرید کنسانتره دنبال می‌شود و همکاران ما به‌صورت منظم در حال پیشبرد این برنامه‌ها هستند.
بنابراین در حوزه سنگ‌آهن، تلاش کرده‌ایم زنجیره‌ای متشکل از اکتشاف، استخراج، تأمین، فرآوری و لجستیک ایجاد کنیم تا مأموریت هلدینگ در زمینه پایداری زنجیره فولاد با پشتوانه عملیاتی قوی‌تری دنبال شود.
ایراسین: مأموریت دوم هلدینگ یعنی ورود به کانی‌های جدید با چه رویکردی دنبال می‌شود؟
حق‌شناس:صنعت فولاد امروز با چالش‌های جدی از جمله محدودیت انرژی و حاشیه سود پایین مواجه است. این شرایط فقط مختص ایران نیست و در بسیاری از نقاط جهان نیز صنعت فولاد با حاشیه سود محدودی فعالیت می‌کند. بنابراین هلدینگ باید در کنار حفظ و تقویت زنجیره اصلی خود، به سمت حوزه‌های جدید حرکت کند.
ورود به سایر کانی‌های باارزش، موضوعی است که مدیرعامل و هیئت‌مدیره فولاد مبارکه نیز بر آن تأکید ویژه داشته‌اند و مأموریت شناسایی و توسعه این ظرفیت‌ها به هلدینگ تأمین و فرآوری مواد معدنی واگذار شده است.در همین راستا، کانی‌های مختلف را شناسایی کرده‌ایم و برای ورود به آنها مدل‌های متنوعی از جمله اکتشاف، خرید معدن، مشارکت و سایر روش‌های تأمین ذخایر را بررسی می‌کنیم.
ایراسین: در حوزه مس و طلا چه اقداماتی انجام شده است؟
حق‌شناس:در حوزه طلا خوشبختانه در دو تا سه محدوده‌ای که پیش از این تقریباً غیرفعال بودند، فعالیت‌های اکتشافی را مجدداً در آنها فعال کرده‌ایم و امیدواریم به ذخیره مناسبی دست پیدا کنیم.امیدواریم در نیمه دوم سال بتوانیم میزان ذخیره نهایی این محدوده‌ها را اعلام کنیم و در ادامه، کلنگ نخستین پروژه طلای فولاد مبارکه را به زمین بزنیم. این موضوع می‌تواند یکی از اتفاقات مهم هلدینگ در مسیر ورود به حوزه کانی‌های باارزش باشد.
در حوزه مس نیز چند محدوده در اختیار داریم که گزارش‌های اولیه و مطالعات مقدماتی اکتشاف در آنها نتایج امیدوارکننده‌ای داشته است.در برخی از این محدوده‌ها نیز با سازمان‌ها و مجموعه‌های دیگر مشارکت داریم و فعالیت‌های اکتشافی در حال انجام است. امیدواریم نتایج این مطالعات در ادامه بتواند زمینه دستیابی به ذخایر قابل اتکایی را فراهم کند.
طلا و مس در حال حاضر دو حوزه‌ای هستند که به‌صورت ویژه در مجموعه هلدینگ دنبال می‌کنیم و برای آنها برنامه‌های مشخصی در حوزه اکتشاف، توسعه و بهره‌برداری داریم.
ایراسین: آیا فعالیت هلدینگ به کانی‌های فلزی محدود خواهد بود؟
حق‌شناس:خیر. بخشی از برنامه ما به کانی‌های غیرفلزی مانند آهک و دولومیت نیز مربوط می‌شود. در این زمینه تعاملات خوبی در داخل گروه فولاد مبارکه شکل گرفته است.همچنین با مجموعه‌هایی مانند توکا و نسوز و شرکت‌های دانش‌بنیان، زمینه‌های همکاری در حال بررسی است. امیدواریم امسال بتوانیم حداقل یک پروژه دانش‌بنیان در این حوزه تعریف کنیم تا برخی کانی‌های مورد نیاز صنایع وابسته به گروه فولاد مبارکه را در داخل مجموعه تولید کنیم.
ایراسین: چشم‌انداز هلدینگ برای نیمه دوم سال ۱۴۰۵ چیست؟
حق‌شناس:برنامه ما این است که در نیمه دوم سال ۱۴۰۵، یک محصول مشخص را با مشارکت شرکت‌های مختلف گروه فولاد مبارکه وارد مرحله اجرایی کنیم و کلنگ پروژه را به زمین بزنیم.
هدف این است که در کنار توسعه ذخایر و فعالیت‌های اکتشافی، بخشی از ظرفیت‌های ایجادشده را به تولید محصول تبدیل کنیم. این موضوع می‌تواند حلقه اتصال میان فعالیت‌های معدنی هلدینگ و نیازهای واقعی زنجیره فولاد و صنایع وابسته باشد.
ایراسین: با توجه به گستردگی برنامه‌ها، مهم‌ترین چالش هلدینگ در این مسیر چیست؟
حق‌شناس:طبیعتاً ورود مجموعه‌ای مانند فولاد مبارکه به حوزه‌های جدید معدنی و ایجاد زیرساخت‌های لازم برای این فعالیت‌ها، کار ساده‌ای نیست. شکل‌دهی شرکت‌های تخصصی، سازماندهی نیروهای متخصص، توسعه فعالیت‌های اکتشافی و ایجاد ظرفیت استخراج و فرآوری، همگی نیازمند زمان و برنامه‌ریزی هستند.
با این حال، خوشبختانه با حمایت مدیرعامل، هیئت‌مدیره و معاونان فولاد مبارکه، بخش قابل‌توجهی از برنامه‌ها تاکنون پیش رفته است. امیدواریم با تداوم این حمایت‌ها بتوانیم در ادامه، بخش‌های باقی‌مانده برنامه را نیز محقق کنیم و هلدینگ تأمین و فرآوری مواد معدنی فولاد مبارکه را به یک بازوی قدرتمند برای تأمین پایدار زنجیره فولاد و توسعه فعالیت‌های معدنی جدید تبدیل کنیم.
نظر شما