پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ بخش معدن و صنایع معدنی، به‌عنوان یکی از پیشران‌های توسعه اقتصادی کشور، برای تحقق اهداف خود در زمینه افزایش بهره‌وری، ارتقای کیفیت محصولات، توسعه صادرات و حضور مؤثر در بازارهای جهانی، بیش از هر زمان دیگری به استقرار و رعایت استانداردهای تخصصی نیاز دارد. در این میان، استاندارد نه‌تنها معیاری برای سنجش کیفیت، بلکه ابزاری راهبردی برای افزایش اعتماد، کاهش هزینه‌ها و تقویت مزیت رقابتی بنگاه‌های معدنی و صنعتی است.

روز جهانی استاندارد، فرصتی برای تأکید بر نقش تعیین‌کننده استانداردسازی در توسعه صنعتی و یادآوری این نکته است که دستیابی به تولید رقابت‌پذیر و پایدار، بدون توجه نظام‌مند به الزامات استاندارد، امکان‌پذیر نخواهد بود.

در زنجیره معدن و صنایع معدنی، رعایت استانداردها از مراحل اکتشاف و استخراج آغاز می‌شود و فرآوری مواد معدنی، تولید محصولات، حمل‌ونقل و عرضه به بازارهای داخلی و بین‌المللی را دربرمی‌گیرد. به‌کارگیری استانداردهای معتبر در هر یک از این مراحل، علاوه بر ارتقای کیفیت و یکنواختی محصولات، زمینه کاهش اتلاف منابع، بهینه‌سازی مصرف انرژی، افزایش ایمنی نیروی انسانی و صیانت از محیط‌زیست را فراهم می‌کند.

از سوی دیگر، توسعه بازارهای صادراتی و حضور پایدار در زنجیره ارزش جهانی، مستلزم انطباق محصولات معدنی و صنایع وابسته با استانداردهای مورد پذیرش بازارهای هدف است. در شرایطی که رقابت در بازارهای جهانی هر روز تخصصی‌تر می‌شود، کیفیت قابل سنجش و انطباق با معیارهای فنی و بین‌المللی، از عوامل مهم اعتماد مشتریان و استمرار همکاری‌های تجاری به شمار می‌رود.

سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران (ایمیدرو) نیز در مسیر توسعه بخش معدن و صنایع معدنی، بر اهمیت ارتقای بهره‌وری، به‌روزرسانی فناوری‌ها، توسعه دانش فنی و بهبود فرآیندهای تولید تأکید دارد. تحقق این اهداف، نیازمند همکاری نزدیک میان بنگاه‌های صنعتی و معدنی، سازمان ملی استاندارد ایران، مراکز علمی و پژوهشی و شرکت‌های دانش‌بنیان است تا ضمن توسعه استانداردهای متناسب با نیازهای صنعت، زمینه بومی‌سازی دانش تخصصی و ارتقای توان رقابتی کشور فراهم شود.

همچنین، گسترش فناوری‌های نوین، تحول دیجیتال و استفاده از سامانه‌های هوشمند در فرآیندهای معدنی، ضرورت بازنگری مستمر در روش‌های کنترل کیفیت و نظام‌های ارزیابی انطباق را دوچندان کرده است. استانداردسازی باید همگام با این تحولات پیش برود و در کنار ارتقای کیفیت، به توسعه مسئولانه فعالیت‌های معدنی و کاهش آثار زیست‌محیطی آن کمک کند.

به طور مثال ایمیدرو در توسعه سامانه اطلاعات یکپارچه مکان‌مبنای اکتشافات معدنی، از استانداردهای به‌روز جهانی بهره گرفته و داده‌های اکتشافی را در قالب پایگاه داده استاندارد سامان‌دهی کرده است؛ اقداماتی که اهمیت استانداردسازی در ارتقای دانش فنی، مدیریت اطلاعات و توسعه فعالیت‌های معدنی را نشان می‌دهد.

بی‌تردید، نهادینه‌سازی فرهنگ استاندارد در بخش معدن و صنایع معدنی، مسئولیتی مشترک و مستمر است. با تقویت این رویکرد، می‌توان مسیر دستیابی به تولید باکیفیت، بهره‌وری بالاتر، ایمنی بیشتر و توسعه پایدار را هموار کرد و جایگاه معدن و صنایع معدنی ایران را در اقتصاد ملی و بازارهای بین‌المللی ارتقا داد.

روز جهانی استاندارد، یادآور این واقعیت است که استاندارد، هزینه‌ای اضافی بر تولید نیست؛ بلکه سرمایه‌گذاری برای کیفیت، اعتماد، بهره‌وری و آینده پایدار صنعت و معدن کشور است.

*معاون وزیر صمت و رئیس هیات عامل سازمان توسعه و نوسازی معادن و صنایع معدنی ایران(ایمیدرو)