پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ محمدحسن جولازاده، عضو هیئت‌مدیره انجمن آهن و فولاد ایران، امروز سه‌شنبه ۵ آبان‌ماه، در پنل تخصصی «هم‌افزایی اکوسیستم علمی ـ صنعتی برای شتاب‌دهی به تولید فولاد سبز» در سمپوزیوم فولاد ۴۰۵، با اشاره به تجربیات کشورهای پیشرو در حوزه فولادسازی اظهار کرد: بررسی روند توسعه فناوری در صنعت فولاد جهان نشان می‌دهد که افزایش بهره‌وری، کاهش مصرف انرژی و ارتقای استانداردهای زیست‌محیطی، مستلزم بازنگری در فناوری‌های مورد استفاده و استفاده از ظرفیت‌های نوین تولید است.
وی با اشاره به تجربه آلمان در کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای افزود: این کشور در دهه‌های گذشته اقداماتی را برای کاهش انتشار آلاینده‌ها و بهبود عملکرد زیست‌محیطی انجام داده است که بررسی نتایج آن‌ها می‌تواند برای صنعت فولاد ایران نیز آموزنده باشد. بهره‌گیری از تجربه کشورهای صنعتی در زمینه مدیریت انرژی و کاهش انتشار، باید متناسب با شرایط و ظرفیت‌های داخلی مورد توجه قرار گیرد.
توسعه کوره‌های قوس الکتریکی و تغییر مقیاس تولید
عضو هیئت‌مدیره انجمن آهن و فولاد ایران با اشاره به روند توسعه کوره‌های قوس الکتریکی در جهان گفت: فناوری کوره‌های قوس الکتریکی در سال‌های اخیر از نظر ظرفیت تولید، توان تجهیزات و سرعت انجام فرایند ذوب پیشرفت قابل‌توجهی داشته است. هم‌زمان، در برخی کشورها کوره‌هایی با ظرفیت‌های متفاوت در حال احداث یا بهره‌برداری هستند که نشان‌دهنده تداوم سرمایه‌گذاری در توسعه فناوری فولادسازی است.
جولازاده با اشاره به نمونه‌هایی از کوره‌های بزرگ در کشورهای مختلف، بر ضرورت توجه به روند تغییر ظرفیت و مشخصات فنی این تجهیزات تأکید کرد و افزود: انتخاب فناوری و ظرفیت کوره باید با توجه به نیاز تولید، زیرساخت‌های انرژی و الزامات بهره‌وری انجام شود. در این مسیر، صرف افزایش ظرفیت اسمی تجهیزات کافی نیست و باید توان عملیاتی و میزان بهره‌وری آن‌ها نیز در نظر گرفته شود.
وی خاطرنشان کرد: آینده صنعت فولاد به استفاده از فناوری‌هایی وابسته است که بتوانند ضمن افزایش بازدهی تولید، مصرف انرژی و هزینه‌های عملیاتی را کاهش دهند. ازاین‌رو، تصمیم‌گیری درباره احداث یا توسعه واحدهای فولادسازی باید بر پایه ارزیابی دقیق فناوری‌های روز و نیازهای واقعی صنعت انجام گیرد.
افزایش توان ترانسفورماتورها و کاهش زمان ذوب
جولازاده ادامه داد: یکی از عوامل مؤثر در این تحول، افزایش توان تجهیزات الکتریکی و بهبود شرایط تأمین انرژی کوره‌هاست. در سال‌های گذشته، ولتاژ ثانویه ترانسفورماتورهای کوره‌ها در برخی تجهیزات حدود ۳۸۰ ولت بود، اما در فناوری‌های جدید، مقادیر بسیار بالاتری مورد استفاده قرار می‌گیرد. این تغییرات، در کنار اصلاح سایر مشخصات فنی و عملیاتی، امکان افزایش سرعت ذوب و بهبود بهره‌وری را فراهم کرده است.
عضو هیئت‌مدیره انجمن آهن و فولاد ایران با اشاره به اقدامات انجام‌شده در برخی شرکت‌های فولادی کشور، از جمله فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و گروه ملی صنعتی فولاد ایران، برای افزایش توان ترانسفورماتورها اظهار کرد: ارتقای تجهیزات الکتریکی باید هم‌زمان با توسعه فناوری کوره‌ها مورد توجه قرار گیرد تا ظرفیت واقعی تولید و بهره‌وری انرژی افزایش یابد.
وی با اشاره به توسعه کوره‌های قوس الکتریکی جریان مستقیم (DC-EAF) در صنعت فولاد جهان گفت: این فناوری از میانه دهه ۱۹۸۰ میلادی وارد مرحله کاربرد صنعتی شد و با توجه به مزایایی همچون کاهش مصرف الکترود و برخی آثار نامطلوب بر شبکه برق، می‌تواند متناسب با شرایط فنی و اقتصادی هر واحد فولادسازی، یکی از گزینه‌های ارتقای فناوری تولید باشد.
جولازاده تأکید کرد: در انتخاب کوره و تجهیزات مرتبط، باید به تناسب توان ترانسفورماتور، ظرفیت تولید و مشخصات فنی کل مجموعه توجه شود. تصمیم‌گیری درباره خرید کوره بدون ارزیابی هم‌زمان زیرساخت‌های تأمین برق و توان تجهیزات، ممکن است مانع دستیابی به ظرفیت واقعی و بهره‌وری مورد انتظار شود.بررسی فناوری‌های روز و شناخت دقیق مشخصات فنی تجهیزات، به فولادسازان کمک می‌کند تا در زمان سرمایه‌گذاری، انتخابی متناسب با نیازهای عملیاتی و اهداف کاهش مصرف انرژی داشته باشند.
انرژی‌های تجدیدپذیر؛ ضرورت تحول در تأمین انرژی فولاد
عضو هیئت‌مدیره انجمن آهن و فولاد ایران در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به نقش انرژی‌های تجدیدپذیر در توسعه پایدار صنعت فولاد گفت: تجربه کشورهای مختلف نشان می‌دهد که تنوع‌بخشی به سبد انرژی و استفاده از منابع پاک، از موضوعات مهم در مدیریت انرژی و کاهش انتشار آلاینده‌هاست.
وی با اشاره به نمونه‌هایی از توسعه انرژی خورشیدی در امارات متحده عربی و استفاده از انرژی بادی در سوئد افزود: بررسی ترکیب منابع تولید برق در کشورهای مختلف می‌تواند به شناسایی مسیرهای مناسب برای توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در ایران کمک کند.
جولازاده خاطرنشان کرد: صنعت فولاد به انرژی پایدار و قابل اتکا نیاز دارد و توسعه ظرفیت‌های خورشیدی و بادی، در کنار سایر منابع تأمین برق، می‌تواند به کاهش فشار بر شبکه و بهبود عملکرد زیست‌محیطی این صنعت کمک کند. البته تحقق این هدف به برنامه‌ریزی زیرساختی، سرمایه‌گذاری و تناسب منابع انرژی با نیازهای عملیاتی واحدهای فولادی وابسته است.
افزایش مصرف قراضه و تغییر ترکیب مواد اولیه فولادسازی
وی با اشاره به اهمیت کیفیت مواد اولیه و مدیریت ترکیب شارژ کوره‌ها اظهار کرد: افزایش کیفیت آهن اسفنجی و استفاده مناسب از قراضه می‌تواند بر عملکرد فرایند ذوب و هزینه‌های تولید اثرگذار باشد. ازاین‌رو، بهبود کیفیت مواد ورودی و تنظیم شرایط عملیاتی باید به‌عنوان بخشی از برنامه ارتقای بهره‌وری صنعت فولاد دنبال شود.
جولازاده همچنین با اشاره به روند تغییر سهم قراضه در تولید فولاد جهان، بر ضرورت توجه بیشتر به این ماده اولیه تأکید کرد و افزود: توسعه بازیافت و افزایش استفاده از قراضه، در کنار مدیریت کیفیت مواد اولیه، می‌تواند در بهبود بهره‌وری منابع و کاهش فشار بر زنجیره تأمین مواد مورد نیاز فولادسازی نقش داشته باشد.
استانداردهای زیست‌محیطی؛ ضرورت مغفول در صنعت فولاد ایران
عضو هیئت‌مدیره انجمن آهن و فولاد ایران در بخش پایانی سخنان خود، تدوین و اجرای استانداردهای زیست‌محیطی را یکی از موضوعات مهم در مسیر توسعه پایدار صنعت فولاد دانست و گفت: برای کاهش مؤثر آلاینده‌ها، صرف استفاده از فناوری‌های جدید کافی نیست و باید استانداردهای مشخص، سازوکارهای دقیق پایش و نظام اندازه‌گیری قابل اتکا نیز وجود داشته باشد.
وی با تأکید بر ضرورت توجه به اندازه‌گیری آلاینده‌های صنعتی افزود: در ارزیابی عملکرد زیست‌محیطی واحدهای فولادی، باید آلاینده‌هایی مانند اکسیدهای نیتروژن، اکسیدهای گوگرد و ذرات معلق به‌صورت دقیق پایش شوند. همچنین، لازم است اندازه‌گیری و گزارش‌دهی آلاینده‌ها بر اساس استانداردهای روشن و روش‌های معتبر انجام گیرد.
جولازاده تصریح کرد: تجربه کشورهای پیشرو نشان می‌دهد که کاهش انتشار آلاینده‌ها نیازمند ترکیبی از توسعه فناوری، بهبود فرایندهای تولید، تدوین استانداردهای مشخص و نظارت مستمر است. توجه به این الزامات می‌تواند ضمن کاهش آثار زیست‌محیطی فعالیت‌های صنعتی، زمینه حرکت صنعت فولاد ایران به سمت تولید پاک‌تر و پایدارتر را فراهم کند.
وی در پایان تأکید کرد: آینده رقابت‌پذیری صنعت فولاد ایران به توانایی این صنعت در ارتقای فناوری، کاهش مصرف انرژی، بهبود کیفیت مواد اولیه و رعایت الزامات زیست‌محیطی وابسته است. استفاده از تجربیات جهانی و تطبیق آن‌ها با ظرفیت‌های داخلی می‌تواند مسیر دستیابی به تولید فولاد سبز را هموارتر کند.
نظر شما