پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ شرکت «بانک آو آمریکا گلوبال ریسرچ» پیش‌بینی کرد هزینه‌کرد جهانی برای مراکز داده در سال ۲۰۲۶ به یک تریلیون دلار برسد و با تداوم رشد تقاضا و توسعه خدمات هوش مصنوعی، تا سال ۲۰۲۸ بیش از دو برابر شود و به ۲.۱ تریلیون دلار افزایش یابد. این روند، علاوه بر گسترش زیرساخت‌های پردازشی، فرصت درآمدزایی فزاینده‌ای برای شرکت‌های صنعتی فعال در حوزه تولید ژنراتور، تجهیزات ساخت‌وساز، تابلوهای برق و سامانه‌های سرمایشی ایجاد کرده است.

بر اساس برآورد بانک آو آمریکا، ارزش بازار مراکز داده که در سال ۲۰۲۲ حدود ۲۷۵ میلیارد دلار بود، می‌تواند تا سال ۲۰۳۰ به ۲.۹۳ تریلیون دلار برسد. این مؤسسه، توسعه خدمات هوش مصنوعی و افزایش نیاز به زیرساخت‌های پردازشی را مهم‌ترین محرک گسترش این بازار می‌داند.

طبق این برآورد، بازار مراکز داده در فاصله سال‌های ۲۰۲۵ تا ۲۰۳۰ می‌تواند نرخ رشد مرکب سالانه ۳۷ درصدی را تجربه کند؛ رشدی که از افزایش سرمایه‌گذاری در ساخت مراکز داده، توسعه ظرفیت محاسباتی و تأمین تجهیزات موردنیاز برای پردازش حجم فزاینده اطلاعات ناشی می‌شود.گسترش کاربردهای هوش مصنوعی، نیاز به توان پردازشی بالاتر و زیرساخت‌های پیشرفته‌تر را افزایش داده است. در نتیجه، ساخت مراکز داده جدید و توسعه ظرفیت مراکز موجود، به یکی از حوزه‌های مهم سرمایه‌گذاری در اقتصاد دیجیتال تبدیل شده است.

شرکت‌های صنعتی در زنجیره تأمین مراکز داده

افزایش سرمایه‌گذاری در مراکز داده، به منبع درآمدی روبه‌رشد برای شرکت‌های صنعتی تبدیل شده است؛ به‌ویژه شرکت‌هایی که ژنراتورهای تولید برق، تجهیزات ساخت‌وساز، تابلوهای برق و سامانه‌های سرمایشی تولید می‌کنند.این تجهیزات برای ساخت و بهره‌برداری از مراکز داده ضروری هستند؛ زیرا چنین مجموعه‌هایی علاوه بر مصرف بالای برق، به سامانه‌های توزیع انرژی، تأمین برق پشتیبان و تجهیزات پیشرفته خنک‌کننده نیاز دارند.

در همین حال، تولیدکنندگان تراشه و توسعه‌دهندگان سرور از بزرگ‌ترین بهره‌مندان توسعه زیرساخت‌های مراکز داده مبتنی بر هوش مصنوعی بوده‌اند؛ به‌خصوص در بازار آمریکا که سرمایه‌گذاری در این حوزه با شتاب قابل‌توجهی دنبال می‌شود.

هزینه ساخت هر مگاوات ظرفیت مرکز داده چقدر است؟

برآورد بانک آو آمریکا نشان می‌دهد هزینه ساخت مراکز داده به‌طور متوسط به حدود ۴۹ میلیون دلار به ازای هر مگاوات ظرفیت می‌رسد. هزینه‌های مرتبط با فناوری اطلاعات نیز حدود ۷۸ درصد از کل مخارج این مراکز را تشکیل می‌دهد.

مراکز داده تخصصی هوش مصنوعی که با عنوان «نئوکلاود» (Neocloud) شناخته می‌شوند، به دلیل تمرکز بر ارائه زیرساخت‌های پردازشی و خدمات ابری ویژه هوش مصنوعی، هزینه ساخت بالاتری دارند. برآورد این مؤسسه نشان می‌دهد هزینه ساخت این مراکز به حدود ۵۷ میلیون دلار به ازای هر مگاوات ظرفیت می‌رسد.با وجود هزینه بیشتر، نئوکلاودها از نیاز کمتر به فضای فیزیکی در مقایسه با مراکز داده سنتی برخوردارند؛ مزیتی که می‌تواند در طراحی و بهره‌برداری از زیرساخت‌های پردازشی تخصصی اهمیت داشته باشد.

بر اساس برآورد بانک آو آمریکا، سرورها با هزینه‌ای حدود ۳۱.۴ میلیون دلار به ازای هر مگاوات ظرفیت، پرهزینه‌ترین بخش ساخت مراکز داده هستند. تجهیزات شبکه نیز با هزینه تقریبی ۴.۸ میلیون دلار به ازای هر مگاوات، در رتبه دوم اجزای پرهزینه این زیرساخت‌ها قرار دارند.توزیع هزینه‌ها نشان می‌دهد بخش عمده سرمایه‌گذاری مراکز داده به تجهیزات پردازشی و فناوری اطلاعات اختصاص پیدا می‌کند؛ موضوعی که با افزایش تقاضا برای محاسبات هوش مصنوعی و توسعه سرورهای قدرتمندتر ارتباط مستقیم دارد.

برق‌رسانی و سرمایش؛ الزامات حیاتی توسعه مراکز داده

سایر تجهیزات و سامانه‌های موردنیاز مراکز داده، از جمله تابلوهای برق، تجهیزات توزیع انرژی، ژنراتورها، سامانه‌های برق اضطراری، چیلرها و تجهیزات خنک‌کننده، هرکدام هزینه‌ای در محدوده تقریبی ۱۰۰ هزار تا ۱.۱ میلیون دلار به ازای هر مگاوات ظرفیت دارند.

این تجهیزات نقش مهمی در تأمین برق پایدار، مدیریت بار الکتریکی و کنترل دمای سرورها ایفا می‌کنند. با افزایش تراکم پردازشی، به‌ویژه در مراکز داده اختصاص‌یافته به هوش مصنوعی، تأمین انرژی و دفع حرارت به دو عامل مهم در طراحی و هزینه بهره‌برداری این مجموعه‌ها تبدیل شده‌اند.

در مجموع، برآورد بانک آو آمریکا نشان می‌دهد توسعه هوش مصنوعی نه‌تنها بازار تراشه و سرور، بلکه طیف گسترده‌ای از صنایع مرتبط با تولید برق، تجهیزات الکتریکی، زیرساخت‌های ساختمانی و سامانه‌های سرمایشی را تحت تأثیر قرار داده است. در صورت تحقق پیش‌بینی رشد بازار، مراکز داده در سال‌های آینده به یکی از کانون‌های اصلی سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های صنعتی و فناوری تبدیل خواهند شد.