پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ همزمان با فروکشکردن موج صعود سهام شرکتهای مرتبط با هوش مصنوعی در آسیا، هند که تا پیش از این بهدلیل نداشتن حضور مستقیم در زنجیره تولید مدلهای هوش مصنوعی و نیمههادیها از نگاه سرمایهگذاران یک «بازنده هوش مصنوعی» تلقی میشد، اکنون به مقصد تازه سرمایههای جهانی تبدیل شده است. تحلیلگران معتقدند چرخش سرمایه از بازارهای فناوریمحور کرهجنوبی و تایوان به سمت هند، علاوه بر نگرانی درباره بازده سرمایهگذاریهای سنگین در هوش مصنوعی، همزمان با بهبود شاخصهای اقتصاد کلان هند رخ داده و میتواند آغاز یک تغییر مهم در الگوی سرمایهگذاری در آسیا باشد.
پایان دوران برتری مطلق سهام هوش مصنوعی
نبود شرکتهای بزرگ فعال در حوزه مدلهای زبانی بزرگ (LLM)، تولید تراشه و نیمههادی باعث شده بود بازار سهام هند در بخش عمده سالهای ۲۰۲۵ و ۲۰۲۶ از رونق ناشی از تب هوش مصنوعی بیبهره بماند. در این مدت، سرمایهگذاران خارجی عمدتاً منابع مالی خود را به بازارهای فناوریمحور کرهجنوبی و تایوان منتقل کردند؛ بازارهایی که بخش بزرگی از ارزش آنها به شرکتهای تولیدکننده تراشه و تجهیزات هوش مصنوعی وابسته است.
اما از اواسط ژوئن روند بازارها تغییر کرد.شاخصهای سهام کرهجنوبی و تایوان با افزایش تردیدها نسبت به دوام سودآوری سرمایهگذاریهای عظیم در حوزه هوش مصنوعی، وارد مسیر نزولی شدند. در مقابل، شاخص اصلی بورس هند حدود ۵ درصد رشد کرد؛ رشدی که حاصل ورود سرمایه به بازاری بود که اکنون از آن با عنوان معامله یا «ضد هوش مصنوعی» (Anti-AI Trade) یاد میشود.
البته این تغییر هنوز در مقیاس بلندمدت محدود است. طی ۱۲ ماه گذشته شاخص بورس کرهجنوبی نزدیک به ۹۰ درصد و شاخص تایوان حدود ۸۰ درصد رشد کردهاند، در حالی که بازار سهام هند همچنان حدود ۵ درصد پایینتر از سطح سال قبل قرار دارد. با این حال، تحلیلگران معتقدند این چرخش صرفاً یک حرکت دفاعی کوتاهمدت نیست، بلکه همزمان با مجموعهای از عوامل مثبت در اقتصاد هند رخ داده و میتواند زمینهساز تغییر جایگاه این کشور در زنجیره اقتصاد هوش مصنوعی باشد.
اقتصاد هند؛ همزمان با ورود سرمایه، موتور رشد روشن شد
چندین شاخص کلان اقتصادی هند طی ماههای اخیر سیگنالهای امیدوارکنندهای ارسال کردهاند.افزایش سرعت رشد تسهیلات بانکی و سرمایهگذاری در داراییهای ثابت نشان میدهد هم مصرف داخلی و هم سرمایهگذاری در اقتصاد این کشور در حال تقویت است.
از سوی دیگر، رشد سالانه ۷.۸ درصدی تولید ناخالص داخلی واقعی هند در سهماهه نخست سال، انتظارات را نسبت به عملکرد اقتصادی این کشور افزایش داده است؛ بهگونهای که اکنون بسیاری از تحلیلگران پیشبینی میکنند رشد اقتصادی هند از برآوردهای ۶.۶ درصدی بانک جهانی و ۶.۴ درصدی صندوق بینالمللی پول در سال ۲۰۲۶ نیز فراتر برود.
بازگشت سرمایهگذاران خارجی به بازار هند
سرمایهگذاران خارجی نیز بار دیگر به بازارهای مالی هند بازگشتهاند.اگرچه آنها در نیمه نخست سال حدود ۲۹ میلیارد دلار از بازار سهام هند خارج کردند، اما تنها در چند هفته ابتدایی ماه ژوئیه بیش از ۱.۷ میلیارد دلار سهام هندی خریدند.
پیش از آن نیز سرمایهگذاری خارجی در بازار اوراق بدهی هند روندی صعودی پیدا کرده بود؛ موضوعی که تا حد زیادی نتیجه سیاستهای حمایتی دولت از جمله حذف مالیات تکلیفی و مالیات بر عایدی سرمایه برای سرمایهگذاران خارجی در اوراق قرضه دولتی بود.علاوه بر این، دولت هند با کاهش هزینههای پوشش ریسک ارزی برای بانکهای تجاری فعال در ارائه خدمات به حسابهای خارجی، انتظار دارد حدود ۵۰ میلیارد دلار سپرده از سوی هندیهای مقیم خارج جذب کند.
ورود سرمایههای خارجی میتواند به کاهش نوسانات ارزش روپیه نیز کمک کند.ارزش پول ملی هند از ابتدای سال ۲۰۲۶ تاکنون حدود ۶.۵ درصد در برابر دلار آمریکا کاهش یافته است. هرچند پس از برقراری آتشبس میان آمریکا و ایران در ماه مارس، روپیه برای مدتی حدود ۲.۶ درصد تقویت شد، اما از اواخر ژوئن بار دیگر روند نزولی گرفت.
همزمان، سودآوری شرکتهای بزرگ هندی نیز در حال بهبود است.بر اساس دادههای مؤسسه FactSet، طی یک ماه گذشته برآورد سود هر سهم شرکتهای فعال در بخشهای مالی، مخابرات، صنایع فرآوری، خدمات مصرفی و مواد پایه افزایش یافته و روند دو ساله کاهش پیشبینی سود این شرکتها متوقف شده است.
آیا هند واقعاً یک بازار «ضد هوش مصنوعی» است؟
به اعتقاد تحلیلگران، توصیف بازار هند بهعنوان بازاری «ضد هوش مصنوعی» چندان دقیق نیست.درست است که صنعت بزرگ مراکز تماس و خدمات برونسپاری هند بیش از بسیاری از کشورها در معرض تهدید جایگزینی با هوش مصنوعی قرار دارد، اما این تنها یک بخش از معادله است.در سوی دیگر، هند به سرعت در حال تبدیل شدن به یکی از مهمترین مراکز استفاده گسترده از هوش مصنوعی در جهان است.
جمعیت عظیم، تنوع زبانی، دسترسی فراگیر به تلفنهای هوشمند و هزینه بسیار پایین اینترنت موجب شده استفاده روزمره از ابزارهای هوش مصنوعی در شهرهای هند به سرعت افزایش یابد.بر اساس گزارش مؤسسه ADP Research Institute، بیش از ۴۰ درصد کارکنان هندی هر روز از ابزارهای هوش مصنوعی استفاده میکنند؛ رقمی که تقریباً دو برابر میانگین جهانی است.
میلیاردها دلار سرمایهگذاری غولهای فناوری در هند
رشد تقاضا برای خدمات هوش مصنوعی باعث شده شرکتهای بزرگ فناوری جهان نیز سرمایهگذاریهای سنگینی در زیرساختهای هند آغاز کنند.این سرمایهگذاریها شامل توسعه مراکز داده، سرورهای پردازش سنگین، تجهیزات انتقال برق، نیروگاهها و سامانههای خنککننده صنعتی است.
برنامههای اعلامشده برای پنج سال آینده عبارتاند از:گوگل، مایکروسافت و آمازون در مجموع ۵۷ میلیارد دلار در زیرساختهای فناوری هند سرمایهگذاری خواهند کرد.گروه آدانی برنامه سرمایهگذاری ۱۰۰ میلیارد دلاری را دنبال میکند.شرکت بلکاستون نیز حدود ۳۰ میلیارد دلار برای توسعه زیرساختها اختصاص داده است.
این ارقام بیانگر اهمیت روزافزون هند بهعنوان بزرگترین کشور جهان از نظر جمعیت است؛ کشوری که میانگین سنی جمعیت آن کمتر از ۳۰ سال است.از همین رو، برخی کارشناسان معتقدند بازار هند را نباید «ضد هوش مصنوعی» دانست، بلکه باید آن را بازاری با تمرکز کمتر بر سهام معدود مرتبط با هوش مصنوعی توصیف کرد؛ بازاری که ریسک وابستگی شدید به چند شرکت بزرگ فناوری را ندارد.
با وجود بهبود شرایط، کارشناسان درباره تداوم رشد بازار سهام هند محتاط هستند.ازسرگیری درگیریهای نظامی میان آمریکا و ایران و افزایش قیمت نفت بار دیگر نشان داد اقتصادهایی مانند هند که واردکننده بزرگ انرژی هستند، همچنان در برابر شوکهای ژئوپلیتیکی آسیبپذیرند.
پس از تشدید تنشها در خاورمیانه در اوایل ژوئیه، قیمت نفت برنت بیش از ۳۰ درصد افزایش یافت و ارزش روپیه در برابر دلار کاهش پیدا کرد.اگرچه قیمت نفت بعداً تا حدودی تعدیل شد، اما تا زمانی که راهحل پایداری برای تنشهای ژئوپلیتیکی حاصل نشود، احتمال ادامه نوسانات بازار انرژی وجود دارد.
تورم؛ چالش مهم پیشروی اقتصاد هند
نفت تنها عامل تهدیدکننده اقتصاد هند نیست.نرخ تورم مصرفکننده این کشور در ماه ژوئن به ۴.۴ درصد رسید که همچنان بالاتر از هدف میانمدت ۴ درصدی بانک مرکزی هند است.بخش عمده این افزایش ناشی از رشد قیمت مواد غذایی بوده و کارشناسان هشدار میدهند ضعف بارندگیهای موسمی میتواند فشار تورمی را در ماههای آینده تشدید کند. در چنین شرایطی احتمال دارد بانک مرکزی هند برای مهار تورم ناچار به آغاز دوره جدید افزایش نرخ بهره شود.
بازار سهام هند طی هفتههای اخیر عملکرد مثبتی داشته، اما اینکه این روند به یک تغییر پایدار در نگاه سرمایهگذاران جهانی تبدیل شود، به چند عامل کلیدی بستگی دارد؛ از جمله میزان نگرانی سرمایهگذاران از تمرکز بیش از حد بازارهای آسیایی بر سهام مرتبط با هوش مصنوعی، روند تحولات ژئوپلیتیکی و همچنین تأثیر پیشرفت فناوری هوش مصنوعی بر اقتصاد خود هند.
در مجموع، آنچه امروز در بازارهای مالی آسیا مشاهده میشود، بیش از آنکه نشانه کنار گذاشته شدن هوش مصنوعی باشد، بیانگر تغییر نگاه سرمایهگذاران از تمرکز بر تولیدکنندگان فناوری هوش مصنوعی به سمت اقتصادهایی است که ظرفیت بالایی برای بهرهبرداری و توسعه کاربردهای این فناوری دارند؛ جایگاهی که هند امیدوار است در سالهای آینده بیش از پیش آن را تثبیت کند.
نظر شما