پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ بهنام صمدی، فعال و تحلیلگر برجسته بازار سرمایه، معتقد است تصمیم درباره زمان و نحوه بازگشایی بورس باید با در نظر گرفتن شرایط کلان و کاهش ریسکهای سیستماتیک اتخاذ شود؛ چراکه در شرایطی که چشمانداز تحولات سیاسی و امنیتی هنوز مبهم است، بازگشایی شتابزده بازار میتواند به تشدید بیثباتی و اتلاف منابع منجر شود.
او در گفتوگوی اختصاصی با ایراسین با اشاره به شرایط فعلی کشور اظهار کرد: «بازگشایی بازار سرمایه زمانی منطقی است که بخش قابل توجهی از ریسکهای سیستماتیک کاهش یافته باشد. حداقل انتظار این است که نشانههای روشنی از فروکش کردن تنشها و دستیابی به نوعی توافق یا آتشبس پایدار مشاهده شود تا فعالان بازار بتوانند با چشماندازی قابل پیشبینیتر درباره آینده اقتصاد تصمیمگیری کنند.»
به گفته این تحلیلگر بازار سرمایه، در شرایطی که هنوز مشخص نیست تحولات پیشرو به چه سمتی حرکت خواهد کرد، بازگشایی بازار سرمایه اقدام مناسبی نیست. صمدی تأکید کرد: «در چنین فضایی حتی تزریق منابع حمایتی نیز نمیتواند اثر پایداری داشته باشد و در عمل به اتلاف منابع منجر خواهد شد. به همین دلیل بهتر است بازگشایی بورس به زمانی موکول شود که حداقل یک چارچوب توافقی میان طرفهای درگیر شکل گرفته و چشمانداز میانمدت اقتصاد با ثبات بیشتری همراه شود.»
بهبود فضای روانی با کاهش تنشها؛ پتانسیل رشد نمادها
او در ادامه افزود: «اگر شرایط به سمت کاهش تنشها و دستیابی به توافق حرکت کند، فضای روانی بازار نیز به شکل محسوسی بهبود خواهد یافت و در آن صورت حتی امکان دارد بسیاری از نمادها با تقاضای بالا و صفهای خرید بازگشایی شوند. اما در شرایطی که هنوز افق تحولات مشخص نیست، بازگشایی بازار میتواند زمینهساز رفتارهای هیجانی و نوسانات شدید شود.»
صمدی درباره نحوه بازگشایی بازار نیز توضیح داد: «شیوه بازگشایی باید متناسب با شرایط سیاسی و اقتصادی کشور تعیین شود. در صورتی که توافقی حاصل شده و ریسکها کاهش یابد، بازگشایی بازار با دامنه نوسان مثبت و منفی ۳ درصد میتواند گزینهای منطقی باشد.» با این حال او تأکید کرد که بازگشایی با دامنه بسیار محدود، مانند مثبت و منفی یک درصد، نهتنها به تعادل بازار کمک نمیکند بلکه ممکن است فرآیند رسیدن به تعادل را بهشدت طولانی کند.
این تحلیلگر بازار سرمایه همچنین به ضرورت حمایت نهادی از بازار در شرایط بحرانی اشاره کرد و گفت: «برای بازگشایی مؤثر بازار سرمایه لازم است منابع قابل توجهی به آن تزریق شود. برآوردها نشان میدهد که حداقل ۴۰ تا ۵۰ هزار میلیارد تومان منابع حمایتی مورد نیاز است و این منابع میتواند از طریق ایجاد خط اعتباری از سوی بانک مرکزی تأمین شود.» وی افزود: «در بسیاری از اقتصادهای دنیا نیز زمانی که بازارهای مالی با بحران مواجه میشوند، بانکهای مرکزی با ابزارهای حمایتی وارد عمل میشوند تا از تشدید بحران جلوگیری کنند.»
شفافسازی اطلاعات؛ گامی کلیدی برای کاهش هیجانات
صمدی در بخش دیگری از سخنان خود به موضوع شفافسازی اطلاعات شرکتها پیش از بازگشایی بازار پرداخت و تأکید کرد که اطلاعرسانی دقیق میتواند نقش مهمی در کاهش هیجانات بازار داشته باشد. او گفت: «در شرایط فعلی که فضای کشور هنوز متأثر از تحولات اخیر است، شاید انتشار همه جزئیات در کوتاهمدت به صلاح نباشد؛ اما به محض آرامتر شدن فضا و شکلگیری شرایط باثباتتر، شرکتها باید گزارشهای دقیق و شفافی از وضعیت خود ارائه دهند.»
به گفته او، این شفافسازی نباید صرفاً به اعلام آسیبهای احتمالی محدود شود. برخی شرکتهای بزرگ صنعتی از جمله فولاد مبارکه، فولاد خوزستان و نیروگاههای مرتبط با تأمین انرژی مانند مبین انرژی و فجر انرژی ممکن است در جریان تحولات اخیر آسیبهایی دیده باشند، اما موضوع تنها به میزان خسارت محدود نمیشود.
این کارشناس بازار سرمایه توضیح داد: «برای مثال در منطقه عسلویه بخشی از ظرفیت تولید کشور از مدار خارج شده و برآورد میشود حدود ۲۴۰ میلیون متر مکعب از ظرفیت تولید تحت تأثیر قرار گرفته باشد. بنابراین پرسشهای مهمی وجود دارد که باید پیش از بازگشایی بازار به آنها پاسخ داده شود؛ از جمله اینکه چه میزان خسارت به واحدهای صنعتی وارد شده، چه مدت زمان برای بازسازی و بازگشت به تولید لازم است و آیا زیرساختهای انرژی و مواد اولیه برای ادامه فعالیت این شرکتها فراهم خواهد بود یا خیر.»
صمدی تأکید کرد: «شرکتها باید بهطور دقیق اعلام کنند که آیا در جریان تحولات اخیر دچار آسیب شدهاند، میزان خسارت وارده چه اندازه است، چه برنامهای برای بازسازی دارند و چه زمانی میتوانند به ظرفیت تولید بازگردند. علاوه بر این، موضوعاتی مانند دسترسی به گاز، برق و مواد اولیه برای ادامه فعالیت واحدهای تولیدی نیز باید بهصورت شفاف اطلاعرسانی شود.»
او خاطرنشان کرد که شفافیت اطلاعاتی پیش از بازگشایی بازار میتواند از شکلگیری هیجانات کاذب در میان سهامداران جلوگیری کند و به سرمایهگذاران کمک کند تصمیمهای خود را بر اساس دادههای واقعی و قابل اتکا اتخاذ کنند؛ موضوعی که در نهایت به ثبات بیشتر بازار سرمایه منجر خواهد شد.
چشمانداز صنایع و راهکارهای عبور از بحران
فعال و تحلیلگر برجسته بازار سرمایه به تشریح چشمانداز پیش رو، تفکیک صنایع آسیبدیده و سالم، و راهکارهای لازم برای عبور از شرایط پیچیده کنونی پرداخت. وی با رد نگرانیها مبنی بر سقوط بازار پس از پایان تنشها، بر پتانسیل رشد برخی صنایع و لزوم مدیریت صحیح بازگشایی نمادهای آسیبدیده تأکید کرد.
صمدی به تفکیک صنایع پرداخت و اظهار داشت: «وضعیت کلی بازار یکدست نیست. بسیاری از شرکتها در صنایعی مانند سیمان، مواد غذایی، دارویی و زراعی، علیرغم تنشهای اخیر، آسیب جدی ندیدهاند و قادر به سودآوری قابل توجهی هستند. جالب اینجاست که در برخی شرکتها، ارزش موجودی کالا در ابتدای دوره، از ارزش بازار کل شرکت فراتر رفته است. این موضوع نشان میدهد که نگرانی از سقوط بازار پس از بازگشایی، بیمورد است و برعکس، بازار میتواند شرایط باثباتی را تجربه کرده و حتی شاهد رشد قابل توجه در برخی نمادها باشیم.»
تحلیلگر بازار سرمایه، در خصوص نمادهای آسیبدیده از تنشهای اخیر، راهکار مشخصی را ارائه داد: «نمادهایی که مستقیماً آسیب دیدهاند، باید تا زمان تعیین تکلیف نهایی و روشن شدن چشماندازشان، بسته باقی بمانند.»
وی با اشاره به نقش صندوقهای سرمایهگذاری، به ویژه صندوقهای بخشی، که در سبد خود این نمادهای بزرگ و آسیبدیده را دارند، خاطرنشان کرد: «اقدامات لازم باید به سرعت صورت گیرد. ما در حال تجربه شرایطی ویژه و پیچیده هستیم.»
صمدی در ادامه از عملکرد سازمان بورس و اوراق بهادار در مدیریت شرایط کنونی تقدیر کرد و گفت: «سازمان بورس به درستی بازار را بسته نگه داشته است تا ابتدا وضعیت جنگ و تنشها تعیین تکلیف شود. پس از آن، میتوان کمکم شاهد بازگشایی نمادها بود و ارزیابی کرد که آیا این بحران را با موفقیت سپری خواهیم کرد یا خیر.»
وی با تأکید بر اهمیت تحلیل دقیق و تفکیک شده، از فعالان بازار و سرمایهگذاران خواست تا با دیدی واقعبینانه به وضعیت صنایع مختلف نگاه کرده و از تعمیم نگرانیهای مربوط به صنایع آسیبدیده به کل بازار خودداری کنند.
فعال و تحلیلگر برجسته بازار سرمایه در پایان ابراز امیدواری کرد که با مدیریت صحیح و اقدامات بهموقع، بازار سرمایه بتواند این دوره گذار را با موفقیت پشت سر گذاشته و مسیر رشد و ثبات خود را از سر گیرد.
نظر شما