به گزارش ایراسین، محمد نظیفی، مدیرعامل بورس انرژی ایران، با اشاره به منابع گسترده انرژی در کشور اظهار کرد: ما منابع متنوعی در حوزه انرژی داریم و هدف این است که بازتوزیع این منابع بهگونهای انجام شود که بیشترین رفاه ممکن در کشور ایجاد شود. در این میان، بنگاههای اقتصادی فعال در زنجیره انرژی باید از نظر صورتهای مالی و فعالیت اقتصادی سودده باشند؛ موضوعی که در قوانین مختلف حوزه انرژی نیز مورد تأکید قرار گرفته است.
وی افزود: در سازوکار سنتی حاکم بر حوزه انرژی، بهدلیل غلبه قیمتگذاری دستوری، قوانین بیشتر بر بازتوزیع منابع متمرکز بودهاند؛ نتیجه این رویکرد آن است که بسیاری از صنایع فعال در زنجیره انرژی از فضای اقتصادی فاصله گرفتهاند، سوددهی لازم را ندارند و انگیزه کافی برای سرمایهگذاری در تولید انرژی ایجاد نشده است.
مدیرعامل بورس انرژی ایران با اشاره به وضعیت گاز طبیعی در کشور بیان کرد: ایران همزمان جزو تولیدکنندگان و مصرفکنندگان سوم و چهارم گاز طبیعی در جهان است؛ بنابراین وقتی از ناترازی صحبت میکنیم، بههیچوجه به معنای کمبود تولید نیست، بلکه با الگوی مصرفی مواجه هستیم که امکان تأمین پایدار را از بین میبرد.
نظیفی تأکید کرد: قیمتگذاری دستوری از نقطهای باید اصلاح شود تا مصرفکننده بتواند رفتار خود را با نُرمهای جهانی هماهنگ کند. اگرچه تولید گاز در کشور بالاست، اما میزان مصرف تناسبی با سطح فعالیت اقتصادی ندارد و این موضوع نشاندهنده تخصیص غیربهینه منابع است. نشانه قیمتی میتواند نقش مهمی در ایجاد تخصیص بهینه ایفا کند و به اصلاح این وضعیت کمک کند.
مدیرعامل بورس انرژی با اشاره به «گواهی صرفهجویی انرژی» گفت: این ابزار از پشتوانههای قانونی لازم در برنامه هفتم توسعه، لوایح بودجه و قوانین بالادستی برخوردار است، تاکنون حدود یکونیم میلیارد مترمکعب گواهی صرفهجویی گاز توسط شرکت ملی گاز ایران صادر شده و نزدیک به ۱۲ هزار میلیارد تومان منابع مالی برای اشخاصی که در مسیر صرفهجویی اقدام کردهاند، تأمین شده است.
نظیفی خاطرنشان کرد: مردم ما بهطور ذاتی صرفهجو هستند و اگر سازوکارهای اقتصادی بهدرستی طراحی و جانمایی شوند، قطعاً رفتارهای بهینه مصرف در جامعه تقویت خواهد شد.
تصویب آییننامه اجرایی فعالیت شرکتهای کارور گاز
وی از تصویب آییننامه اجرایی فعالیت شرکتهای کارور گاز خبر داد و گفت: آییننامه اجرایی مربوط به تعریف و فعالیت شرکتهای کارور از تیرماه به تصویب رسیده و بستر قانونی لازم برای توسعه بازار گواهی صرفهجویی گاز فراهم شده است.
مدیرعامل بورس انرژی ایران بیان اینکه تاکنون ۱۷ استان کشور در بازار گواهی صرفهجویی گاز فعال شدهاند، اظهار کرد: در این سازوکار، هم بخش خانگی و هم بخش صنعتی از منافع صرفهجویی انرژی منتفع میشوند. البته حتی بدون حضور شرکتهای کارور نیز، بازار گواهی صرفهجویی بهلحاظ اقتصادی این ظرفیت را دارد که هر شرکت یا بنگاه اقتصادی که بتواند صرفهجویی را سازماندهی و عرضه کند، از منافع مالی آن بهرهمند شود.
نظیفی افزود: آییننامه اجرایی ماده ۴۶ برنامه هفتم توسعه، این فرآیند را بهصورت رسمی ساماندهی کرده و صدور مجوز در قالب «گواهی کارور گاز» را پیشبینی کرده است.
مدیرعامل بورس انرژی با اشاره به شکاف قیمتی موجود در حوزه گاز گفت: ما یک فاصله معنادار میان قیمت اقتصادی و قیمت دستوری گاز ایجاد کردهایم. این شکاف قیمتی بهمعنای یک منفعت مالی بالقوه برای هر فعالیتی است که بتواند مصرف را کاهش دهد و این فاصله را پوشش دهد. با تعریف شرکتهای کارور گاز و به رسمیت شناختن کسبوکارهای فعال در حوزه صرفهجویی، این شکاف قیمتی به یک فرصت اقتصادی واقعی تبدیل میشود.
نظیفی توضیح داد: سرمایهگذار چه خودِ مصرفکننده و چه یک سرمایهگذار مستقل میتواند حوزههایی را شناسایی کند که در آنها مصرف گاز قابل کاهش است. بهعنوان مثال، از طریق تغییر نوع بخاریهای مورد استفاده در بخش خانگی یا ارتقای فناوری در واحدهایی مانند مرغداریها که مصارف بالایی دارند، میتوان صرفهجویی قابل توجهی را محقق کرد. این صرفهجویی از طریق سرمایهگذاری، تأمین تجهیزات و ارائه آنها به خانوارها یا واحدهای مصرفکننده محقق میشود.
وی ادامه داد: میزان مصرف کاهشیافته، اینبار نه با قیمت دستوری بلکه با قیمت آزاد، قابلیت فروش در تابلوی بورس انرژی در بخش گواهیهای صرفهجویی را دارد. مجموع ارزش معاملات انجامشده در این حوزه تاکنون به حدود ۱۲ هزار میلیارد تومان رسیده است.
مدیرعامل بورس انرژی با تشریح سازوکار شناسایی صرفهجویی گفت: مبنای محاسبه، مصرف گذشته است؛ یعنی میزان مصرفی که انتظار میرفته خانوار یا بنگاه اقتصادی آن را محقق کند. فاصله بین مصرف واقعی و مصرف مبنا شناسایی و به رسمیت شناخته میشود و به بورس انرژی اعلام میگردد. سپس بورس انرژی این دارایی را به عامل صرفهجویی—که میتواند سرمایهگذار یا خود مصرفکننده باشد، تخصیص میدهد. این عامل میتواند پس از تخصیص، از این گواهی برای اعمال روی قبض گاز یا بهرهبرداری اقتصادی استفاده کند که روشی سودآور برای صنایع بهشمار میرود.
نظیفی همچنین به امکان تأمین مالی طرحهای صرفهجویی از بازار سرمایه اشاره کرد و گفت: براساس قوانین و دستورالعملهای موجود، این الزام وجود ندارد که ابتدا صرفهجویی محقق شود و سپس تخصیص انجام گیرد. این امکان فراهم شده که از طریق انتشار اوراق، چه در قالب سلف استاندارد گواهی صرفهجویی، چه گواهی صرفهجویی محققنشده یا گواهی تأمین مالی صرفهجویی، منابع مالی طرحها از بازار سرمایه تأمین شود و فشاری به مصرفکننده نهایی وارد نشود.
وی تأکید کرد: شرکتهای کارور در واقع نقش واسطههایی را ایفا میکنند که وظیفه شناسایی صرفهجویی، اقتصادیکردن آن و تبدیل صرفهجویی به یک کسبوکار سودآور را بر عهده دارند. این شرکتها با هدف تسهیلگری راهاندازی شدهاند. بهعنوان نمونه، در استان یزد یکی از شرکتها ویدیویی ارسال کرده بود که نشان میداد مردم از طریق یک اپلیکیشن موبایلی اقدام به قرائت کنتور میکنند و همین موضوع به تغییر الگوی مصرف منجر شده است. امیدواریم این شرکتها بیش از تمرکز بر دریافت مجوز، نقش ترویجی و فرهنگسازی پررنگتری ایفا کنند.
برنامهریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران
سعید پاک سرشت، مدیر برنامهریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران نیز اظهار کرد: میزان تولید گاز، جمع برداشت از منابع گازی ما حدود ۹۶۰ میلیون متر مکعب در روز است که از میزان حدود بیش ۸۵۰ میلیون مترمکعب جمع مصارف گازرسانی است.
وی افزود: در این روزها بیش ۶۵۰ میلیون متر مکعب در روز ما گاز در بخش مصارف خانگی، تجاری و صنایع جزء داریم، به طور کلی بیش از ۳.۴ مصرف گاز در بخشهای مختلف است، در شرایط معمول چیزی بالغ بر یک سوم از مصارف گازی ما صرف صنایع عمده و نیروگاهها میشود و همچنین یک سوم هم صرف مصارف خانگی، تجاری و صنایع جزء میشود.
مدیر برنامهریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران بیان کرد: همچنین در این ایام محدودیتهایی در برخی از صنایع انرژی بر داده میشود که تحت کنترل هستند و تا حدی از سوختهای جایگزین استفاده میکنند ولی سیستم شبکه پایدار است، چرا که بخش خانگی و تجاری جز خطوط قرمز ما میباشد.
پاک سرشت تصریح کرد: وضعیت شبکه گازی کشور به صورت پایدار است و ما به عنوان بزرگترین تولید کننده گاز در دنیا و چهارمین مصرف کننده در دنیا میباشیم، در حال حاضر وضعیت پالایشگاههای کشور هم مطلوب است و باتوجه به اورهال به موقع این نیروگاهها در شرایط مطلوب و همچنین در بحث انتقال هم در حد عالی قرار داریم.
وی گفت: ما بیش از ۴۰ هزار کیلومتر شبکه انتقال و ۹۵ ایستگاه تقویت فشار گاز داریم که در وضعیت بسیار خوب و پایداری قرار دارند و شبکه توزیع گازرسانی به بخشهای دیگر نیز تحت کنترل است که نشان دهنده یک حجم بسیار گسترده از فعالیت عملیاتی در حوزههای مختلف است.
پاک سرشت افزود: ما برای آینده باتوجه به برنامههای توسعهای که در صنایع داریم باید مدیریت مصرف را به گونهای داشته باشیم که پاسخگوی نیاز و رشد صنایع در بخش گاز باشیم، این نگاه باید اقتصادی باشد چرا که ما به عنوان یک کشور تولید کننده عمده در دنیا باید مدیریت مصرف را در برنامههای خودمان قرار دهیم تا بتوانیم نیازهای آتی را پاسخگو باشیم.
مدیر برنامهریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران ادامه داد: خارج کردن قیمت گذاری از حالت دستوری و رفتن به سمت یک بازار باید صورت گیرد یکی از انواع مدلهای ورود بازار گاز، شرکتهای کارور است، چرا که کاهش در مصرف و مدیریت آن همسو با انتفاع شرکت کارور است، آن شرکت با سرمایهگذاری عاملی برای بهینه سازی مصرف در بخشهای مختلف میشود.
وی افزود: مصوبه هیئت وزیران مربوط به شرکتهای کارور تیرماه امسال ابلاغ شد و از آن زمان ما ورود شرکتهای کارور را فراهم کردیم. کاهش مصرف گاز در بخش خانگی افزون بر کاهش هزینهها، سبب انتقال انرژی به بخشهای مولد صنعتی و چرخش چرخ صنعت میشود.
پاکسرشت درباره اجرای پایلوت این طرح در کشور گفت: ۲۷ شرکت کارور برای شروع این طرح در تمام استانهای کشور آماده شدهاند، اما باید این نکته را در نظر داشت که بین شرکت ملی گاز ایران و شرکتهای کارور دو نوع قرارداد وجود دارد. قرارداد مدیریت مصرف مشترکان، نوع دوم است، قرارداد نوع یک کلیتر و فراتر از نوع دوم است، زیرا در آن به شرکتهای کارور اجازه داده میشود گاز را به صورت عمده خریداری کنند.
وی با اشاره به معرفی هفت استان برای اجرای پایلوت قرارداد نوع یک شرکتهای کارور با شرکت ملی گاز ایران ادامه داد: قرارداد نوع یک با وجود پیشرفتهایی به زیرساختهای بیشتری نیاز دارد، اما قرارداد نوع دو، سریعتر وارد بازار میشود، زیرا زیرساختها آماده است، استانهای پایلوت مشخصاند و فرآیند آن در حال پیشرفت است.
مدیر برنامهریزی تلفیقی شرکت ملی گاز ایران تصریح کرد: این کاهش مصرف توسط شرکت گاز اندازه گیری میشود و گواهی صرفه جویی به شرکت کارور داده میشود و این گواهی قابل عرضه در بازار انرژی است و بدین ترتیب برای شرکت کارور سودی به همراه دارد، این قرارداد بین کارور و شرکت و بین مشترک بسته میشود و بین ۳ تا ۵ سال زمان این قراردادهها میباشد
وی گفت: یک مصوبه شورای اقتصاد است که در آن اشاره شده که شرکت گاز نسبت به نصب بخاریهای با راندمان بالا اقدام کند، این مصوبه از سال گذشته سرعت بسیار خوبی گرفته و امروز بالغ بر دو میلیون از این ۴ میلیون تعویض بخاری ها عقد قرار داد شده است همچنین برای امسال هم ۳۰۰ هزار بخاری در قرارداد بوده که تولید شوند و الان در جریان تولید هستند و تعدادی هم نصب شدهاند، و این اولویت براساس استانهای سردسیر در حال انجام میباشد.
حدود ۲۰ میلیون بخاری گازی پرمصرف در کشور داریم
در ادامه مهدی حسنوند، کارشناس انرژی گفت: سالانه بیش از ۴۶ میلیارد دلار یارانهای است که دولت تحت عنوان قیمت گذاری دستوری به بخش گاز میدهد، ما عمده مصرف مان در بخش خانگی مربوط به بخاریهای گازی است که حدود ۲۰ میلیون بخاری گازی پرمصرف در کشور داریم.
وی افزود: گواهیهای صرفه جویی در قالب صرفهجویی خانگی انجام شوند که اینها میتوانند کمک کنند که این طرح مشمول زمان شد، ما سال ۹۶، ۴۶۰ میلیون مترمکعب گاز در روز در بخش خانگی سال ۱۴۰۰ این رقم به عدد ۶۰۰ میلیون متر مکعب و امسال هم به عدد ۶۷۰ میلیون مترمکعب گاز مصرف شده است و این در سالهای آتی به جایی میرسیم که دیگر گازی وجود ندارد که صرف بخش خانگی شود.
نظر شما