نبرد قدرت در بالادست زنجیره تامین

در سال ۲۰۲۵، مفهوم «ریسک عمودی» (Vertical Risk) به دغدغه‌ای جدی در زنجیره جهانی تأمین کالا تبدیل شده و تأثیر عمیقی بر سیاستگذاری‌های کلان، موازنه قدرت اقتصادی و حتی منازعات ژئوپلیتیک بر جای گذاشته است.

حکمرانی عدم‌قطعیت‌ها در اقتصاد جهان

در سال جاری، یکی از اقدامات مهم و راهبردی بانک مرکزی اروپا، کاهش نرخ بهره به میزان ۲۵ واحد پایه بود؛ تصمیمی که با هدف مقابله با فشارهای فزاینده ناشی از تشدید تعرفه‌های تجاری آمریکا و گسترش جنگ‌های تجاری جهانی اتخاذ شد.

احیای اقتصاد با مدل بانوی آهنین

هنگامی که مارگارت تاچر در سال ۱۹۷۹ سکان هدایت بریتانیا را به دست گرفت، اقتصاد کشور در وضعیتی اسفناک بود. تورم لجام‌گسیخته، رکود عمیق، اعتصابات گسترده اتحادیه‌ها و صنعتی صنعتی ورشکسته تصویری تیره از آینده ترسیم کرده بودند.

خسارت بزرگ در کمین اقتصاد ایران

امروز همه کشورهای حاشیه خلیج فارس نقشه راه مشخصی برای توسعه دارند؛ برنامه‌هایی که اغلب با افق‌هایی چون ۲۰۳۰، ۲۰۳۵ و حتی ۲۰۵۰ طراحی شده‌اند. این کشورها همزمان با تداوم بهره‌برداری از منابع سنتی خود یعنی نفت و گاز، گام‌های بلندی نیز در مسیر تنوع‌بخشی به اقتصاد و توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر برداشته‌اند یعنی با دو بال سنت و نوگرایی پرواز می‌کنند.

کوری راهبردی در اقتصاد و انرژی

تجربه نشان داده ترامپ در برابر فشار عقب‏‏‌نشینی می‏‏‌کند و «سخنان و تصمیم‏‏‌هایش را تصحیح می‏‏‌کند»، اما برای رسیدن به این نقطه، باید این فشار را از سوی آلمان، اتحادیه اروپا و متحدان بین‌المللی اعمال کرد.

اقتصاد جهانی در تهدید است

تاثیر سیاست‌های اقتصادی و تعرفه‏‏‌ای دونالد ترامپ بر اقتصاد جهانی نگران‏‏‌کننده است. اقتصاد آمریکا در آستانه رکود قرار دارد و اگر این شرایط به‏‏‌درستی مدیریت نشود، ممکن است بحران‏‏‌هایی شدیدتر از رکود اقتصادی را شاهد باشیم. مهم‌ترین نگرانی‏‏‌های من در سه حوزه هستند: اختلال در تجارت جهانی به دلیل جنگ تعرفه‏‏‌ای، افزایش بدهی ملی آمریکا، و تضعیف نظم اقتصادی و ژئوپلیتیک جهانی که پس از جنگ جهانی دوم ایجاد شده بود.

زمان بازتعریف جایگاه فولاد در اقتصاد جهانن

در سال ۲۰۲۵، اقتصاد جهانی با ترکیبی از فرصت‌های رشد و چالش‌های ساختاری مواجه است. پس از مهار نسبی فشارهای تورمی ناشی از شوک‌های زنجیره تأمین و سیاست‌های انقباضی سال‌های گذشته، بسیاری از اقتصادهای توسعه‌یافته، از جمله ایالات متحده و اتحادیه اروپا، وارد فاز رشد آهسته ولی باثبات شده‌اند.

اولویت با خلق ارزش بلندمدت

در اقتصادی که زیر فشار تورم، تحریم و بی‌ثباتی سیاسی قرار دارد، بازار سرمایه نقشی دوگانه ایفا می‌کند؛ از یک‌سو، منبعی برای تأمین مالی شرکت‌ها و موتور رشد اقتصادی، و از سوی دیگر، پناهگاهی برای سرمایه‌های مردمی که از تلاطم بازار ارز، مسکن و طلا گریزان‌اند.

غرب دیگر بازیگر بلامنازع نیست!

طرح «کمربند و جاده» چین (BRI) در برابر ابتکار G7 برای توسعه زیرساخت‌های جهانی (PGII)، از چند منظر جایگاهی متمایز دارد؛ نه‌فقط به دلیل وسعت جغرافیایی پروژه‌ها، بلکه به دلیل عملکرد اجرایی، سرعت در عملیاتی‌سازی و مدل مالی خاصی که به کشورها امکان جذب سرمایه بدون شروط سنگین را می‌دهد.

نقش افزایش هزینه‌های دفاعی اروپا در توسعه اقتصادی

هزینه‌های دفاعی کشورهای عضو اتحادیه اروپا در ۲ سال آینده به‌طور قابل توجهی افزایش خواهد یافت. ارزیابی می‌شود تا سال ۲۰۲۷، اتحادیه اروپا هزینه‌های سالانه دفاعی خود را ۸۰ میلیارد یورو افزایش دهد که معادل ۵/۰ درصد از تولید ناخالص داخلی (GDP) خواهد بود.

چگونه می‌توان میزان ناترازی ساختاری در اقتصاد کشور را کاهش داد؟

چرخه‌های معیوب

وجود چرخه‌های معیوب در اقتصاد کشور، موجب ناترازی در بخش‌های مختلف شده است. وابستگی بیش از حد به درآمدهای نفتی، سیاست‌های مالی و پولی ناسازگار، ضعف در جذب سرمایه‌گذاری و ناکارآمدی ساختارهای تولیدی باعث شده‌اند که رشد اقتصادی پایدار شکل نگیرد. در چنین شرایطی، نبود اصلاحات اساسی و استمرار سیاست‌های ناکارآمد، این چرخه‌های معیوب را تشدید کرده و مانعی برای توسعه اقتصادی پایدار شده است.

چرا دستیابی به عدالت اقتصادی، منوط به اصلاح سیاست‌های مالی است؟

تورم و عدالت

تورم و سیاست‌های پولی و مالی، تأثیر مستقیم و غیرمستقیمی بر عدالت اجتماعی دارند. در کشور ما، بسیاری از سیاست‌هایی که به نام حمایت از اقشار ضعیف اجرا شده‌، در عمل موجب افزایش فشار اقتصادی بر همین اقشار شده‌اند. بدون نظارت دقیق بر نحوه تخصیص تسهیلات، جلوگیری از توزیع ناعادلانه منابع و اصلاح سیاست‌های تورمی، نمی‌توان انتظار داشت که اقشار ضعیف جامعه از فشارهای اقتصادی رهایی یابند.

چالش‌های تشکیل سرمایه در اقتصاد ایران چیست؟

زوال سرمایه

تشکیل سرمایه به فرآیندی گفته می‌شود که طی آن دارایی‌های سرمایه‌ای جدید در کشور ایجاد می‌شوند. این دارایی‌ها شامل ماشین‌آلات، تجهیزات، زیرساخت‌ها، ساختمان‌ها، کارخانه‌ها و سایر ابزارهای تولیدی هستند که به افزایش ظرفیت تولیدی اقتصاد کمک می‌کنند. تشکیل سرمایه، باعث رشد اقتصادی پایدار، افزایش بهره‌وری، سرمایه‌گذاری در فناوری‌های جدید شده و به مهار تورم کمک می‌کند.

چگونه به تعرفه‌های ترامپ پاسخ ندهیم

همه می‌دانند که برای مهار یک قلدر حیاط مدرسه، باید با قاطعیت در برابر او ایستاد. اما در مورد تعرفه‌های تجاری بی‌منطق دونالد ترامپ، بهترین واکنش این است که آرام بمانیم، عقب بکشیم و اجازه دهیم که قلدر خودش را نابود کند.