اصلاح قانون پسماند پس از 21 سال:

آیا مشوق‌ها به کمک صنایع پیشران می‌آیند؟

در معادلات نوین استراتژی صنعتی، پسماند دیگر بار اضافی تولید نیست، بلکه به سرمایه‌ای راهبردی بدل شده است. گزارش پیش‌رو با نگاهی تحلیلی به اصلاح «قانون مدیریت پسماند» پس از ۲۱ سال و تطبیق آن با تجربه عملی فولاد مبارکه، نشان می‌دهد چگونه حکمرانی داده‌محور، مشوق‌های مالیاتی و سازوکارهای نوین تأمین مالی می‌توانند زنجیره ارزش پسماند را بازتعریف کنند. این گزارش با کنار هم گذاشتن سیاست‌گذاری کلان و تجربه صنعتی، تصویری روشن از مسیر گذار ایران به اقتصاد چرخشی، تولید سبز و تبدیل بحران‌های زیست‌محیطی به فرصت‌های پایدار اقتصادی ارائه می‌دهد.

جراحی در تاریکی؛

«کالابرگ» ۱ میلیون تومانی در ترازوی بودجه ۱۴۰۵

دولت با طرح کالابرگ دیجیتال یک‌میلیونی، به‌دنبال تغییر مسیر یارانه‌ها از سازوکارهای رانت‌محور به الگوی هدفمند و شفاف است. پرداخت مستقیم به حدود ۸۰ میلیون نفر، نشانه چرخش سیاست حمایتی از «کنترل عرضه» به «تقویت تقاضا»ست. با این حال، موفقیت طرح به توان دولت در تأمین مالی پایدار آن وابسته است؛ آن هم در شرایط ناترازی ساختاری بودجه. تجربه جهانی نشان می‌دهد بدون انضباط مالی و اصلاحات عمیق، چنین سیاست‌هایی می‌تواند به فشار تورمی منجر شود.

تحلیل استراتژیک شامخ مهرماه:

بنگاه‌های پیشران یخ رکود را شکستند

اقتصاد ایران در مهرماه صحنه جدال دو واقعیت متضاد بود: در یک سو، بخش ساختمان در رکودی عمیق فرو رفته و در سوی دیگر، شاخص کل تولید صنعتی به بالاترین سطح ۱۷ ماه اخیر صعود کرده است. این تنها یک ناهمخوانی آماری نیست، بلکه تجلی یک شکاف ساختاری ژرف در بدنه اقتصاد ایران است؛ جدایی میان اقتصاد پیرو و اقتصاد پیشران. در حالی که بخش‌های سنتی در انتظار بهبود شرایط فلج شده‌اند، غول‌های صنعتی با جذب شوک تورمی و تصاحب بازارهای جدید، در حال نوشتن سناریویی متفاوت برای آینده اقتصاد کشور هستند.

آیا اخراج مهاجران، می‌تواند ضربه‌ای جدی به صنعت معدن وارد کند؟

کارگران بی‌پروانه

به رغم جنجال‌ها درباره تأثیر مهاجران افغانستانی بر اقتصاد ایران، شواهد نشان می‌دهد حضور آنان در بخش‌هایی مانند معدن بسیار محدود بوده و خروجشان بحران‌زا نیست. رکود معادن بیشتر ناشی از کمبود نقدینگی و بی‌ثباتی اقتصادی است. در مقابل، مشاغل خدماتی و ساختمانی به نیروی مهاجر وابسته‌ترند و با چالش مواجه می‌شوند. در نهایت، موفقیت در مدیریت مهاجرت، نیازمند رویکردی واقع‌گرایانه، مرحله‌ای و همراه با اصلاحات بازار کار است، نه تصمیمات دفعی و بدون پیوست اقتصادی!.

گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس بررسی شد؛

نقشه راه نوسازی صنایع ایران

اقتصاد ایران در برابر چالش صنعت‌زدایی خاموش، هنوز ظرفیت‌های ارزشمندی برای بازآفرینی صنعتی دارد. گزارش مرکز پژوهش‌های مجلس تأکید می‌کند که با تمرکز بر صنایع پیشران، استفاده هدفمند از منابع صندوق توسعه ملی و بهره‌گیری از ابزارهای نوین تأمین مالی، امکان نوسازی و بازسازی خطوط تولید فراهم است. تجربه شرکت‌های بزرگ معدنی و فولادی نیز نشان داده که با اراده سیاسی و برنامه‌ریزی منسجم، می‌توان موتور توسعه صنعتی کشور را دوباره روشن کرد.

طلای سرخ، چگونه جایگزین نفت در اقتصاد ایران می‌شود؟

از نفت تا مس

مس را طلای سرخ نامیده‌اند از این رو که نه تنها یک فلز، بلکه یک عامل تحول اقتصادی و فناورانه است و آینده‌ای درخشان را برای صنایع مختلف رقم می‌زند. ایران با برخورداری از ذخایر غنی و فرصت‌های توسعه، می‌تواند نقش مهمی در این عرصه ایفا کند. اما بهره‌گیری از این فرصت‌ها مستلزم سیاستگذاری‌های هدفمند، جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی و تقویت صنایع پایین‌دستی مس است. اما صنعت مس، چگونه می‌تواند جایگزین نفت را در اقتصاد ایران تصاحب کند؟

اثر انحرافی کسری بودجه دولت بر آمارهای پولی؛

نقدینگی به ۱۱ هزار همت رسید

بانک مرکزی آمار پولی و نقدینگی کشور در خرداد ۱۴۰۴ را منتشر کرد؛ رشد نقدینگی نقطه به نقطه ۳۲.۴ درصد، بیشترین رقم در ۲۶ ماه اخیر، همراه با افزایش پایه پولی و فشار تورمی، اقتصاد ایران را با سیگنال‌های هشدار مواجه کرده است.

چگونه فرمول دولتی مزیت‌ها را تخریب می‌کند؟

پایان افسانه انرژی ارزان

اغلب منتقدان دوست دارند روایت‌های ساده‌ای از اقتصاد بگویند. در ایران، یکی از پایدارترین این روایت‌ها، داستان یارانه انرژی عظیمی است که به صنایع سنگین پرداخت می‌شود؛ یارانه‌ای که گفته می‌شود دلیل اصلی ناترازی انرژی و قیمت پایین مصرف‌کننده است. اما این داستان، مانند بسیاری از روایت‌های مرسوم، با واقعیت فاصله زیادی دارد.

از آرامکو تا پوسکو

بنگاه‌های بزرگ به مثابه ستون‌های فقرات اقتصادهای ملی عمل می‌کنند. آنها سرمایه‌های عظیم را جذب، مدیریت و تخصیص می‌دهند، فناوری‌ها را توسعه می‌دهند و با ایجاد زنجیره‌های ارزش، اقتصادهای محلی را به بازارهای جهانی پیوند می‌زنند. این گزارش تحلیلی به بررسی نقش بنگاه‌های بزرگ در هدایت سرمایه‌های ملی می‌پردازد و با تمرکز بر دو نمونه برجسته - آرامکو و پوسکو - الگوهای موفقیت و چالش‌های پیش روی بنگاه‌های پیشران را تحلیل می‌کند. این گزارش تاکید دارد، بنگاه‌های بزرگ می‌توانند سرمایه‌های ملی را به گونه‌ای هدایت کنند که هم رشد اقتصادی را تضمین کنند و هم به توسعه پایدار و عادلانه کمک کنند.

قانون‌گذار چگونه می‌تواند راه رشد تولید را هموار سازد؟

ضربان حیات

یکی از رسالت‌های مهم کمیسیون برنامه و بودجه مجلس، تنظیم سیاست‌های مالی و بودجه‏ای در خدمت تولید است. در این راستا تصمیمات دشواری که این کمیسیون در تصویب لایحه بودجه ۱۴۰۴ بر عهده دارد، نقش مهمی در پیگیری اجرای قوانین حامی تولید در قانون برنامه هفتم توسعه و اسناد بودجه سنواتی و نظارت کارآمد بر حسن اجرای صحیح آنها خواهد داشت.

آمارهای اقتصادی، درباره جایگاه اقتصاد ایران در منطقه چه می‌گویند؟

لنز استراتژیک

در خاورمیانه توسعه آینده، قدرت اقتصادی به مشخصه جدید این منطقه افزوده شده و بسیاری کشورها به لحاظ راهبردی با کشورهایی تعامل خواهند داشت که نه لزوماً برتری ژئواستراتژیک و نظامی بلکه از بنیان‌های اقتصادی قدرتمندی برای تعامل در جهان بین‌المللی شده برخوردار باشند. با این وصف، اقتصاد ایران چه جایگاهی در میان اقتصادهای منطقه خاورمیانه دارد؟