پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه در نخستین گردهمایی ملی و تخصصی زنجیره ساخت افزایشی به همت دانشگاه تهران با اشاره به برنامه‌های راهبردی گروه فولاد مبارکه برای افق ۱۴۱۴ اظهار کرد: در این مجموعه، شش محور راهبردی دنبال می‌شود که یکی از مهم‌ترین آن‌ها توسعه سبد محصولات پیشرفته و با ارزش افزوده بالاست. اعتقاد ما این است که فولاد مبارکه باید به سمت فعالیت‌هایی حرکت کند که دیگران توان ورود به آن‌ها را ندارند و با نگاهی متفاوت، محصولات و فناوری‌های پیشرفته را در کانون برنامه‌های توسعه‌ای خود قرار دهد.

وی با بیان اینکه نگاه به آینده صنعت نباید تحت تأثیر دشواری‌ها و محدودیت‌های مقطعی قرار گیرد، افزود: در دوره اخیر، مجموعه فولاد مبارکه با شرایط دشواری روبه‌رو بود و همکاران ما دوره‌ای سخت را پشت سر گذاشتند؛ اما حتی در همان شرایط نیز تلاش کردیم برنامه‌های آینده را متوقف نکنیم. در کنار فعالیت‌های بازسازی و تداوم تولید، گروهی از همکاران به‌صورت مستمر پیگیر پروژه‌های توسعه‌ای و برنامه‌های بلندمدت مجموعه بودند.

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه با اشاره به ضرورت تغییر رویکرد صنایع بزرگ در حوزه فناوری و سرمایه‌گذاری تصریح کرد: یکی از محورهای اصلی برنامه‌های ما، توسعه محصولات خاص و پیشرفته است و تمرکز قابل‌توجهی بر این موضوع داشته‌ایم؛ زیرا معتقدیم فولاد مبارکه باید در حوزه‌هایی فعالیت کند که امکان خلق مزیت رقابتی و ارزش افزوده بیشتر در آن‌ها وجود دارد.

زرندی، توسعه تولید سبز، نوآوری و فناوری هوشمند را از دیگر محورهای راهبردی گروه فولاد مبارکه برشمرد و گفت: در کنار این موضوعات، به‌دنبال آن هستیم که نقش خود را از یک خریدار فناوری و دانش از کشورهای دیگر به مجموعه‌ای تبدیل کنیم که بتواند بخشی از دانش و تجربه انباشته خود را نیز به دیگران عرضه کند. تجربه فعالیت‌های بازسازی اخیر بار دیگر نشان داد که فولاد مبارکه از دانش فنی و تجربیات عملیاتی ارزشمندی برخوردار است؛ ظرفیتی که می‌تواند به یک منبع درآمد و مزیت اقتصادی برای مجموعه تبدیل شود.

وی همچنین از برنامه‌ریزی برای توسعه شبکه همکاری‌های بین‌المللی و سرمایه‌گذاری در صنایع مکمل خبر داد و گفت: در این مسیر، مدلی برای تخصیص منابع طراحی شده است که بر اساس آن، حدود ۷۰ درصد سرمایه‌گذاری‌ها به حوزه‌های اصلی فعالیت، ۲۰ درصد به صنایع و کسب‌وکارهای مکمل و ۱۰ درصد به حوزه‌های جدید اختصاص می‌یابد.

سه پیشران تحول در فولاد مبارکه

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه با تشریح سه جهت‌گیری مهم صنعت فولاد جهان، اقتصاد چرخشی، تحول دیجیتال و توسعه مواد پیشرفته را از پیشران‌های اصلی برنامه‌های آینده این گروه معرفی کرد و گفت: مطالعات ما درباره شرکت‌های بزرگ فولادی دنیا نشان می‌دهد که این سه حوزه به جهت‌گیری‌های مهم صنعت تبدیل شده‌اند و ما نیز به‌تدریج ساختارها و برنامه‌های خود را با این تحولات هماهنگ می‌کنیم.

وی با تأکید بر اهمیت اقتصاد چرخشی اظهار کرد: حرکت به سمت اقتصاد چرخشی برای صنعت فولاد یک ضرورت جدی است. ماهیت الزامات و تعهدات این حوزه به‌گونه‌ای است که اگر نتوانیم خود را با آن به‌روز کنیم، در سال‌های آینده با محدودیت‌های جدی در صادرات مواجه خواهیم شد. به همین دلیل، این موضوع به یکی از سرفصل‌های اصلی برنامه‌های توسعه‌ای فولاد مبارکه تبدیل شده است.

زرندی، تحول دیجیتال را دومین پیشران این مسیر دانست و افزود: در حوزه تحول دیجیتال، هفت پروژه جدی را در دست اجرا داریم و روند پیشرفت آن‌ها نیز مطلوب است. در کنار این دو محور، توسعه مواد پیشرفته (Advanced Materials) نیز از موضوعاتی است که برای آن برنامه‌ریزی کرده‌ایم و معتقدیم باید در سطح صنعت و کشور با جدیت بیشتری دنبال شود.

وی با اشاره به اینکه بخش‌هایی از فولاد مبارکه در زمینه توسعه فولادهای پیشرفته فعال شده‌اند، خاطرنشان کرد: در دو حوزه مواد پیشرفته و فناوری‌های مرتبط با آن، هنوز به یک حرکت منسجم و فراگیر در سطح صنعت کشور نرسیده‌ایم. از این رو، انتظار داریم همکاری دانشگاه‌ها، شرکت‌های فناور و صنایع بزرگ به‌گونه‌ای شکل بگیرد که این موضوع از مرحله مطالعات و ایده‌پردازی عبور کند و به پروژه‌های اجرایی و صنعتی برسد.

توسعه سبد محصولات با ارزش افزوده بالا

زرندی در ادامه به برنامه‌های فولاد مبارکه برای توسعه محصولات موردنیاز صنایع پیشرفته اشاره کرد و گفت: در حوزه محصولات با ارزش افزوده بالا، اقدامات مختلفی در حال انجام است. پروژه فولادهای الکتریکی به مراحل نهایی نزدیک شده و برای ورود به مرحله اجرا در حال پیگیری است. همچنین در حوزه فولادهای موردنیاز صنعت خودرو، سرمایه‌گذاری‌های جدیدی برای تولید گریدهای باکیفیت‌تر در دستور کار قرار گرفته است.

وی ادامه داد: در بخش لوازم خانگی و بسته‌بندی نیز بخش مهمی از نیاز بازار را پوشش می‌دهیم و طرح جدید ورق رنگی را با رویکرد توسعه محصولات پیشرفته دنبال می‌کنیم. علاوه بر این، ایجاد زیرساخت‌های لازم برای تولید محصولات موردنیاز صنایع پیشرفته در قالب یک طرح بزرگ در حال طراحی است.

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه با اشاره به برنامه ایجاد مجموعه‌ای با عنوان «فولاد آینده» بیان کرد: در حال طراحی مدلی هستیم که در کنار فولاد مبارکه، یک مجتمع نوآوری و فناوری با ابعاد مختلف شکل بگیرد. در این مجموعه، ظرفیت‌هایی مانند پایلوت‌پلنت‌ها، حضور دانشگاه‌ها و مشارکت شرکت‌های فناور با مدلی متفاوت از گذشته پیش‌بینی شده است. ابعاد این طرح نسبت به مراحل اولیه تکمیل‌تر شده و تیم اجرایی آن نیز مشخص شده است. هدف ما این است که این مجموعه به الگویی برای توسعه نوآوری در سطح ملی تبدیل شود.

ساخت افزایشی؛ فرصتی برای ورود به کسب‌وکارهای جدید

زرندی با اشاره به طرح موضوع ساخت افزایشی در نشست‌های تخصصی اخیر گفت: بررسی‌های ما نشان می‌دهد ساخت افزایشی یکی از حوزه‌هایی است که در صورت رسیدن به مرحله صنعتی، فولاد مبارکه آمادگی ورود به آن را دارد. هدف ما از حضور در این رویداد نیز تأکید بر این موضوع است که به ساخت افزایشی صرفاً به‌عنوان یک فعالیت پژوهشی یا دانشگاهی نگاه نمی‌کنیم، بلکه آن را فرصتی برای ایجاد کسب‌وکار جدید در آینده فولاد مبارکه می‌دانیم.

وی با تأکید بر نقش صنایع بزرگ در توسعه فناوری‌های نوین افزود: برای شکل‌گیری یک تحول صنعتی، سرمایه‌گذاری شرکت‌های بزرگ ضروری است. شرکت‌های دانش‌بنیان می‌توانند در کنار این مجموعه‌ها و در هسته اصلی فعالیت‌های فناورانه نقش‌آفرینی کنند؛ اما برای عبور از مرحله پژوهش و رسیدن به تولید صنعتی، باید طراحی یک پروژه بزرگ و سرمایه‌گذاری هدفمند در دستور کار قرار گیرد.

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه با بیان اینکه این مجموعه آمادگی دارد در کنار دانشگاه‌ها و فعالان فناوری در حوزه ساخت افزایشی حضور داشته باشد، تصریح کرد: ما به‌دنبال شناسایی کسب‌وکارهای جدید برای آینده فولاد مبارکه هستیم و معتقدیم ساخت افزایشی می‌تواند یکی از مسیرهای مهم تحقق این هدف باشد. انتظار داریم خروجی چنین نشست‌هایی صرفاً به فعالیت‌های علمی محدود نشود و زمینه شکل‌گیری طرح‌های سرمایه‌گذاری و صنعتی را فراهم کند.

زرندی با اشاره به برخی تجربه‌های صنعتی در این زمینه اظهار کرد: در نمونه‌هایی از کاربرد این فناوری در صنایع بزرگ، کاهش قابل‌توجه زمان تعمیر و بازسازی تجهیزات گزارش شده است؛ به‌گونه‌ای که در برخی تجربه‌ها، زمان موردنیاز برای انجام عملیات تا ۹۰ درصد کاهش یافته و در مواردی نیز تعداد قطعات تولیدشده به چند برابر روش‌های متعارف رسیده است.

ضرورت تبدیل ظرفیت علمی به سرمایه‌گذاری صنعتی

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه با اشاره به روند توسعه جهانی مواد پیشرفته و فناوری‌های نوین تولید افزود: مواد پیشرفته از جمله حوزه‌هایی است که در صنایع جهان با سرعت در حال توسعه است و ایران نیز باید توجه ویژه‌ای به آن داشته باشد. ما در فولاد مبارکه در حال بررسی سهم و جایگاه خود در این بازار هستیم و امیدواریم با استفاده از ظرفیت‌های علمی و صنعتی کشور، بتوانیم به‌تدریج وارد این عرصه شویم.

زرندی همچنین با اشاره به اهمیت توسعه سرمایه‌گذاری در حوزه انرژی گفت: فولاد مبارکه در حوزه انرژی نیز برنامه‌های جدی را دنبال می‌کند و با وجود چالش‌های موجود، سرمایه‌گذاری در بخش‌های مرتبط با گاز و برق را در دستور کار قرار داده است. در همین راستا، پروژه‌هایی در حوزه توزیع گاز و طرح‌های مرتبط با تأمین انرژی در حال پیگیری است.

فولاد سبز؛ محور مهم برنامه‌های بلندمدت

زرندی در بخش دیگری از سخنان خود، فولاد سبز را یکی از محورهای اصلی برنامه‌های آینده گروه فولاد مبارکه دانست و اظهار کرد: موضوع فولاد سبز را با جدیت دنبال می‌کنیم و متناسب با آن، تغییراتی در ساختار مجموعه ایجاد شده است. برنامه‌های سالانه ما نیز با توجه به این رویکرد تدوین می‌شود و پروژه‌هایی مانند توسعه نیروگاه‌های خورشیدی، بازیابی منابع و استفاده بهینه از انرژی در این چارچوب قرار دارند.

وی با اشاره به ضرورت استفاده از ظرفیت‌های بازیابی منابع و فناوری‌های کم‌کربن افزود: در این حوزه اقداماتی برای دریافت تأییدیه‌ها و مجوزهای بین‌المللی انجام داده‌ایم و موضوعاتی مانند هیدروژن، جذب و ذخیره‌سازی کربن (CCS) و احیای مستقیم مبتنی بر هیدروژن را نیز به‌عنوان روندهای مهم آینده صنعت فولاد بررسی می‌کنیم. البته ورود به برخی از این فناوری‌ها باید متناسب با شرایط اقتصادی، زیرساختی و فنی کشور انجام شود.

مدیرعامل گروه فولاد مبارکه در پایان ابراز امیدواری کرد نخستین نمایشگاه ملی ساخت افزایشی، نقطه آغاز همکاری‌های گسترده‌تر میان دانشگاه‌ها، شرکت‌های دانش‌بنیان و صنایع بزرگ باشد و گفت: در فولاد مبارکه سه پیشران تحول دیجیتال، اقتصاد چرخشی و توسعه مواد پیشرفته را به‌صورت جدی دنبال می‌کنیم. امیدواریم رویداد امروز بتواند به‌ویژه در حوزه مواد پیشرفته و ساخت افزایشی، زمینه‌ساز تحولی تازه در صنعت کشور باشد و مسیر ورود فولاد مبارکه به یک فعالیت سرمایه‌گذاری و صنعتی جدید را هموار کند.