ماهنامه فولادآینده‌؛ رشد صنعت فولاد ایران در دو دهه گذشته بیش از هر چیز با افزایش ظرفیت تولید شناخته شده است، اما امروز تداوم این مسیر بیش از هر زمان دیگری به توسعه بخش معدن وابسته است. اگر اکتشاف، استخراج و زیرساخت‌های معدنی همگام با توسعه واحدهای فولادی پیش نروند، فاصله میان ظرفیت تولید و ظرفیت تأمین مواد اولیه به یکی از مهم‌ترین چالش‌های صنعت تبدیل خواهد شد. اکتشاف عمیق را باید به نوعی سرمایه‌گذاری برای آینده دانست. از زمان شناسایی یک ذخیره معدنی تا بهره‌برداری اقتصادی از آن، سال‌ها زمان لازم است؛ ازاین‌رو هرگونه تعلل در این حوزه، در سال‌های آینده آثار خود را بر زنجیره فولاد نشان خواهد داد. در کنار اکتشاف، توسعه زیرساخت‌هایی مانند حمل‌ونقل، انرژی و آب نیز پیش‌شرط بهره‌برداری پایدار از ظرفیت‌های معدنی کشور است.

محمد آقاجانلو، رئیس پیشین هیات عامل ایمیدرو

در همین حال، آینده معدن تنها به کشف ذخایر جدید محدود نمی‌شود. دیجیتال‌سازی، اتوماسیون، هوش مصنوعی و بهره‌گیری از داده‌های دقیق، مسیر افزایش بهره‌وری و کاهش هزینه‌ها را هموار می‌کنند. همچنین اقتصاد چرخشی و بازیابی مواد ارزشمند از باطله‌های معدنی، می‌تواند بخشی از نیاز صنایع را بدون اتکا به منابع جدید تأمین کند و تاب‌آوری زنجیره تأمین را افزایش دهد.

تجربه شرکت‌هایی مانند فولاد مبارکه نیز نشان می‌دهد که سرمایه‌گذاری در حلقه‌های بالادستی زنجیره ارزش، راهکاری مؤثر برای کاهش ریسک تأمین مواد اولیه و ایجاد امکان برنامه‌ریزی بلندمدت است. با این حال، تحقق این اهداف نیازمند محیطی با ثبات، مقررات شفاف و همکاری مؤثر میان دولت و بخش خصوصی است.

در نهایت، مزیت رقابتی صنعت فولاد ایران تنها در ظرفیت تولید خلاصه نمی‌شود؛ آینده این صنعت به تصمیم‌هایی وابسته است که امروز برای اکتشاف، فناوری، سرمایه‌گذاری و حکمرانی پایدار در بخش معدن اتخاذ می‌شود.

*رئیس پیشین هیات عامل ایمیدرو