پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ بازارهای مالی جهان در معاملات روز جمعه، ۳۰ اکتبر ۲۰۲۶، تحت تأثیر نگرانی فزاینده سرمایه‌گذاران از بازدهی سرمایه‌گذاری‌های عظیم شرکت‌های فناوری در حوزه هوش مصنوعی، شاهد افت سهام شرکت‌های فناوری، افزایش تقاضا برای دارایی‌های امن و جهش قیمت اوراق قرضه بودند. نگرانی‌ها از آنجا تشدید شده است که افزایش هزینه‌های زیرساختی هوش مصنوعی ممکن است با بازده مالی متناسبی برای سهام‌داران همراه نباشد.
به گزارش رویترز، سهام شرکت آلفابت، شرکت مادر گوگل، در معاملات وال‌استریت ۱۲.۶ درصد سقوط کرد و در معاملات پس از بسته‌شدن بازار نیز اندکی کاهش یافت. این افت، حدود ۵۰۰ میلیارد دلار از ارزش بازار آلفابت را از بین برد؛ اتفاقی که در پی افزایش شدید هزینه‌های سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی و منفی‌شدن جریان نقدی این شرکت رخ داد.
هم‌زمان، افت ۲۳ درصدی سهام اینتل در معاملات پس از پایان بازار و کاهش ۷ درصدی سهام آمازون، به تشدید فشار فروش در بازارهای فناوری انجامید. در نتیجه، معاملات آتی شاخص نزدک ۱۰۰ نیز ۱.۹ درصد کاهش یافت و سهام تولیدکنندگان تراشه در بازارهای آسیایی با افت قابل‌توجهی مواجه شد.
تردید سرمایه‌گذاران درباره بازدهی سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی
افزایش هزینه‌های توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی به یکی از مهم‌ترین عوامل نگرانی در بازارهای مالی تبدیل شده است. سرمایه‌گذاران اکنون علاوه بر ارزیابی توان شرکت‌های بزرگ فناوری برای تأمین مالی این سرمایه‌گذاری‌ها، به‌طور فزاینده‌ای درباره میزان بازدهی اقتصادی و مالی آن‌ها پرسش می‌کنند.
کریس وستون، تحلیلگر شرکت پپراستون، در این‌باره گفت: «بازار لزوماً این موضوع را زیر سؤال نمی‌برد که آیا تأمین مالی توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی امکان‌پذیر است یا خیر؛ بلکه بیش از گذشته این پرسش را مطرح می‌کند که آیا سهام‌داران از سرمایه عظیمی که در این حوزه به کار گرفته می‌شود، بازدهی کافی به دست خواهند آورد یا نه.»
این نگرانی‌ها در شرایطی تشدید شده است که گزارش‌های مالی شرکت‌های بزرگ فناوری در هفته جاری، حساسیت سرمایه‌گذاران نسبت به هزینه‌های توسعه هوش مصنوعی را افزایش داده است. از یک سو، رقابت برای ایجاد زیرساخت‌های هوش مصنوعی فشار مالی بیشتری بر شرکت‌ها وارد می‌کند و از سوی دیگر، افزایش قیمت محصولات و تجهیزات الکترونیکی می‌تواند قدرت خرید مصرف‌کنندگان و تقاضای جهانی برای محصولاتی مانند تلفن‌های هوشمند و رایانه‌های شخصی را تحت تأثیر قرار دهد.
ریزش بورس‌های آسیایی؛ افت ۱۶ درصدی شاخص کره جنوبی در اکتبر
تشدید نگرانی‌ها درباره چشم‌انداز سرمایه‌گذاری در هوش مصنوعی، موج گسترده‌ای از فروش سهام شرکت‌های فناوری را در بازارهای آسیایی به راه انداخت.شاخص کاسپی کره جنوبی در معاملات روز جمعه بیش از ۳ درصد کاهش یافت و مجموع افت آن در ماه اکتبر به حدود ۱۶ درصد رسید. شاخص نیکی ژاپن نیز بیش از ۲ درصد افت کرد و در مسیر ثبت کاهش ماهانه حدود ۵ درصدی قرار گرفت.
در چین نیز شاخص سهام شرکت‌های بزرگ سی‌اس‌آی ۳۰۰ در آستانه ثبت شدیدترین افت ماهانه خود در یک دهه گذشته قرار گرفت. این شاخص پس از نزدیک به چهار ماه افت سهام شرکت‌های مرتبط با هوش مصنوعی، تحت فشار نگرانی‌هایی قرار دارد که بر اساس آن‌ها، کاهش تقاضا برای تراشه‌ها و سایر تجهیزات مراکز داده می‌تواند درآمد شرکت‌های فعال در این حوزه را به‌شدت کاهش دهد.
این تحولات نشان می‌دهد که بازارها در حال بازنگری در انتظارات خود از رشد صنعت هوش مصنوعی هستند؛ به‌ویژه آنکه افزایش سرمایه‌گذاری‌ها هنوز تضمینی برای تحقق درآمد و سود متناسب با هزینه‌های انجام‌شده فراهم نکرده است.
هک احتمالی بی‌سابقه در بایننس و افت قیمت بیت‌کوین
در کنار نگرانی‌های مربوط به صنعت فناوری، تشدید نااطمینانی‌ها درباره امنیت بازار رمزارزها نیز بر فضای منفی معاملات افزود.نگرانی‌ها درباره یک حمله سایبری با ابعادی بالقوه بی‌سابقه به بایننس، بزرگ‌ترین صرافی رمزارزی جهان، باعث کاهش قیمت بیت‌کوین و سایر رمزارزها شد. سهام شرکت کوین‌بیس، یکی از صرافی‌های رقیب بایننس، نیز در پی این تحولات تحت فشار قرار گرفت.
قیمت بیت‌کوین ابتدا به پایین‌ترین سطح خود در شش هفته گذشته رسید، اما پس از آن بخشی از افت خود را جبران کرد و با کاهش ۰.۹ درصدی، در سطح ۷۸ هزار و ۱۷۱ دلار و ۱۶ سنت معامله شد.جفری کندریک، رئیس بخش تحقیقات دارایی‌های دیجیتال در بانک استاندارد چارترد، معتقد است فشار نزولی بر قیمت‌ها ممکن است ادامه داشته باشد.
او گفت: «به نظر من، حرکت منفی قیمت‌ها هنوز تا پایان مسیر خود فاصله دارد. تنها پس از آزادسازی دارایی‌های مسدودشده و انتشار جزئیات بیشتر درباره این حمله سایبری، می‌توان انتظار داشت بازار به سطح قیمتی باثبات‌تری برسد.»
بانک مرکزی ژاپن نرخ بهره را ثابت نگه داشت
در بازار ارز و اوراق قرضه، تصمیم بانک مرکزی ژاپن برای ثابت نگه‌داشتن نرخ بهره مطابق انتظارات بازار بود و تغییر قابل‌توجهی در ارزش ارزها یا قیمت اوراق قرضه ایجاد نکرد.با این حال، پس از اعلام برنامه این بانک برای تسریع چشمگیر فروش صندوق‌های قابل معامله در بورس (ETF) در سال آینده، معاملات آتی شاخص نیکی کاهش یافت.
دیوید چائو، استراتژیست جهانی بازارهای منطقه آسیا و اقیانوسیه در شرکت اینوسکو، درباره این تصمیم گفت: «اگرچه این اقدام ممکن است در ابتدا بازارها را نگران کند، من در واقع آن را تحول مثبتی می‌دانم؛ زیرا نشان می‌دهد بانک مرکزی ژاپن نسبت به وضعیت اقتصاد و بازار اعتماد کافی دارد.»
بانک مرکزی ژاپن همچنین اعلام کرد که پس از نزدیک به ۱۴ سال تلاش، در دستیابی به هدف تورمی خود موفق شده است. با این حال، این نهاد بر لزوم هوشیاری در برابر خطرهای تورمی تأکید کرد؛ موضوعی که احتمال افزایش بعدی نرخ بهره در ماه دسامبر را مطرح می‌کند.
افزایش تقاضا برای اوراق قرضه آمریکا و کاهش بازدهی‌ها
تصمیم روز چهارشنبه فدرال رزرو آمریکا برای ثابت نگه‌داشتن نرخ بهره، در کنار تشدید نگرانی‌ها درباره چشم‌انداز بازارهای سهام، تقاضا برای اوراق قرضه را افزایش داد.بانک مرکزی آمریکا در نشست اخیر خود پیش‌بینی مشخصی درباره زمان افزایش احتمالی بعدی نرخ بهره ارائه نکرد. این موضوع به افزایش ابهام درباره مسیر سیاست پولی آمریکا انجامید و سرمایه‌گذاران را به بازنگری در انتظارات خود درباره نرخ‌های بهره سوق داد.
در معاملات روز جمعه آسیا، بازدهی اوراق قرضه ۱۰ساله خزانه‌داری آمریکا بیش از ۷ واحد پایه کاهش یافت و به ۴.۹۱ درصد رسید. مجموع کاهش این بازدهی در ماه اکتبر حدود ۳۷ واحد پایه بود که بزرگ‌ترین افت ماهانه از دسامبر ۲۰۲۳ به شمار می‌رود.
بازدهی اوراق دوساله خزانه‌داری آمریکا نیز بیش از ۸ واحد پایه کاهش یافت و به ۴.۵۷ درصد رسید. هم‌زمان، قراردادهای آتی نرخ بهره وجوه فدرال افزایش یافتند؛ زیرا سرمایه‌گذاران بخشی از انتظارات خود درباره افزایش نرخ بهره آمریکا را تعدیل کردند.کاهش بازدهی اوراق قرضه معمولاً با افزایش قیمت آن‌ها همراه است؛ ازاین‌رو، رشد تقاضا برای این اوراق نشان‌دهنده تمایل سرمایه‌گذاران به انتقال دارایی‌های خود به گزینه‌هایی با ریسک کمتر در شرایط افزایش نااطمینانی بازار است.
تقویت ین و فرانک سوئیس در پی افزایش ریسک‌گریزی
افزایش نگرانی‌ها در بازارهای جهانی، تقاضا برای ارزهای امن را نیز تقویت کرد.ین ژاپن با افزایش حدود ۰.۳ درصدی، به ۱۵۷.۲۰ ین در برابر هر دلار آمریکا رسید. فرانک سوئیس نیز در سطح ۰.۸۲۱۳ فرانک در برابر دلار معامله شد و در نزدیکی بالاترین سطح یک‌ماهه خود قرار گرفت.
یورو نیز با افزایش ۰.۱ درصدی به ۱.۱۱۹۴ دلار رسید.تقویت این ارزها در شرایطی رخ داد که سرمایه‌گذاران با کاهش مواجهه خود با دارایی‌های پرریسک، به دنبال گزینه‌هایی برای حفظ ارزش سرمایه‌هایشان بودند.در بازار کالاها، قیمت نفت در معاملات روز جمعه افزایش یافت و در مسیر ثبت چهارمین رشد ماهانه متوالی قرار گرفت.
در مجموع، تحولات روز جمعه نشان داد که هم‌زمانی نگرانی‌ها درباره بازدهی سرمایه‌گذاری‌های هوش مصنوعی، ریسک‌های امنیت سایبری و تنش‌های ژئوپلیتیکی، فضای بازارهای جهانی را تحت تأثیر قرار داده است. در چنین شرایطی، افت سهام شرکت‌های فناوری و افزایش تقاضا برای اوراق قرضه و ارزهای امن، از تغییر رویکرد سرمایه‌گذاران در مواجهه با ریسک‌های پیش‌رو حکایت دارد.
نظر شما