پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ پیام باقری، نایب‌رئیس اتاق ایران، در نشست راهبردی تجارت خارجی ایران که در محل اتاق ایران برگزار شد، با اشاره به ظرفیت‌های تولیدی، صنعتی و تجاری کشور و تقاضای موجود در کشورهای منطقه تأکید کرد: زمانی می‌توان از تحقق ظرفیت‌های تجاری سخن گفت که بنگاه اقتصادی بتواند با کمترین هزینه، بیشترین سرعت و از مناسب‌ترین مسیر، کالای خود را به دست مشتری برساند و در عین حال، وجه حاصل از فروش را به‌صورت مطمئن دریافت کند.
باقری با طرح این پرسش که چرا ایران با وجود برخورداری از ظرفیت‌های تولیدی و صنعتی و قرار گرفتن در منطقه‌ای با تقاضای قابل‌توجه همچنان با وضعیت مطلوب در تجارت خارجی فاصله دارد، گفت: فرصت‌ها و ظرفیت‌های موجود زمانی به دستاورد تبدیل می‌شوند که امکان بهره‌برداری عملی از آن‌ها فراهم باشد و فعالان اقتصادی بتوانند با اطمینان و کارآمدی در بازارهای هدف فعالیت کنند.
او با تأکید بر ضرورت تقویت سازوکارهای تجارت خارجی، هم‌رسانی میان عرضه و تقاضا را یکی از مسائل اساسی این حوزه دانست و توضیح داد: میان عرضه‌کننده و متقاضی، زنجیره‌ای از فعالیت‌ها و خدمات از نظام بانکی و لجستیک گرفته تا دیپلماسی اقتصادی و قوانین پشتیبان قرار دارد، که هر حلقه آن باید به‌درستی عمل کند تا مبادله تجاری شکل بگیرد.
باقری نتیجه‌گیری کرد: بنابراین، مسئله تجارت خارجی صرفاً به توانایی تولید یا شناسایی بازارهای هدف محدود نمی‌شود، بلکه مجموعه‌ای از زیرساخت‌ها، سیاست‌ها و خدمات پشتیبان در تحقق آن نقش دارند.
صیانت از تولید؛ پیش‌نیاز توسعه تجارت خارجی
باقری صیانت از تولید و صنعت را پیش‌شرط توسعه تجارت خارجی دانست و تأکید کرد: تولید، پایه صادرات است و تداوم آن به تأمین مواد اولیه، کالاهای واسطه‌ای و تجهیزات موردنیاز از طریق مبادلات تجاری وابسته است.
وی همچنین ثبات و پیش‌بینی‌پذیری محیط اقتصادی و فراهم‌بودن زیرساخت‌های ضروری را از نیازهای اصلی تولیدکنندگان و صادرکنندگان برای برنامه‌ریزی، تداوم فعالیت و حضور در بازارهای داخلی و خارجی برشمرد و تأکید کرد که مشوق‌ها به‌تنهایی کافی نیستند.
نایب رئیس اتاق ایران ادامه داد: هنگامی که تأمین انرژی با اختلال مواجه است، برق واحدهای تولیدی قطع یا سهمیه‌بندی می‌شود، حمایت‌های مورد نیاز در دسترس نیست و سرمایه در گردش کافی به بنگاه اختصاص پیدا نمی‌کند، نمی‌توان انتظار داشت که تولیدکننده بدون مشکل به فعالیت خود ادامه دهد و به نتایج مطلوب برسد.
از این منظر، صیانت از تولید باید به‌عنوان یکی از الزامات مقدماتی توسعه تجارت خارجی مورد توجه قرار گیرد.
تغییر جهت تجارت به سمت خلق ارزش افزوده
نایب‌رئیس اتاق ایران در بخش دیگری از سخنان خود، خلق ارزش افزوده را یکی از محورهای اصلی سیاست‌گذاری در حوزه تجارت خارجی دانست و گفت: در بخش صادرات، حمایت‌ها باید به سمت انتهای زنجیره تولید هدایت شوند؛ یعنی بخش‌هایی که ارزش افزوده بیشتری ایجاد می‌کنند.
او افزود: بنگاه‌های کوچک و متوسط نیز می‌توانند با حضور در حلقه‌های نهایی زنجیره ارزش و تولید محصولات دارای فناوری بالاتر، سهم بیشتری در ایجاد ارزش افزوده داشته باشند. در سمت مقابل، واردات باید بر مواد اولیه و کالاهای واسطه‌ای متمرکز باشد که امکان فرآوری و تکمیل آن‌ها در داخل کشور و تبدیلشان به محصولات صادراتی با ارزش افزوده بالاتر وجود دارد.
نایب‌رئیس اتاق ایران با اشاره به آمار سازمان توسعه تجارت اعلام کرد: ارزش هر تن کالای وارداتی ایران حدود چهار برابر کالای صادراتی است؛ موضوعی که نشان‌دهنده سهم بالای صادرات محصولات با ارزش افزوده پایین در تجارت خارجی کشور است.
باقری با تأکید بر ضرورت تغییر این الگو، گفت: باید پارادایم حاکم بر تجارت خارجی تغییر کند؛ به این معنا که به‌جای تمرکز صرف بر صادرات کالا، ایجاد و توسعه زنجیره‌های صادراتی در اولویت قرار گیرد.
در این مسیر، تشکل‌های صادراتی، از جمله فدراسیون صادرات انرژی، و همچنین اتاق بازرگانی می‌توانند نقش مؤثری ایفا کنند.
لزوم بازنگری در شاخص‌های ارزیابی تجارت خارجی
باقری بازنگری در شاخص‌های ارزیابی تجارت خارجی را ضروری دانست و تأکید کرد: سنجش عملکرد تجاری نباید صرفاً بر حجم صادرات متمرکز باشد، بلکه باید درآمد خالص صادراتی، ارزش افزوده ایجادشده در داخل و میزان منافع باقی‌مانده در اقتصاد کشور را نیز دربر گیرد.
به گفته او این رویکرد می‌تواند سیاست‌های تجاری را از افزایش صرف حجم مبادلات به سمت توسعه فعالیت‌های مولد، تقویت زنجیره‌های صادراتی و ایجاد درآمد پایدار هدایت کند.
منبع: اتاق ایران آنلاین
نظر شما