پایگاه تحلیلی‌خبری ایراسین؛ انرژی خورشیدی یکی از مهم‌ترین منابع تجدیدپذیر برای تولید برق است که با استفاده از فناوری‌هایی مانند سامانه‌های فتوولتائیک، انرژی تابشی خورشید را به برق تبدیل می‌کند. کاهش انتشار آلاینده‌ها، تجدیدپذیر بودن، هزینه پایین نگهداری و کمک به افزایش امنیت انرژی، از مهم‌ترین مزایای توسعه این منبع به شمار می‌رود. گسترش نیروگاه‌های خورشیدی، همچنین می‌تواند با کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی، به تأمین پایدار برق و کاهش فشار بر شبکه کمک کند. در همین راستا، تأمین مالی پروژه‌های خورشیدی از طریق بازار سرمایه، فرصتی برای جذب سرمایه‌های خرد و هدایت آن‌ها به سمت توسعه زیرساخت‌های انرژی پاک فراهم کرده است. بر همین اساس، یک صندوق مالی با هدف تأمین برق خورشیدی و مشارکت در اجرای پروژه‌های مرتبط، امکان پذیره‌نویسی را در ۹ استان کشور( استانهای گلستان اردبیل آذربایجان شرقی آذربایجان غربی فارس بوشهر یزد، هرمزگان سیستان و بلوچستان) فراهم کرده است؛ اقدامی که می‌تواند مسیر تازه‌ای برای تأمین مالی توسعه انرژی‌های تجدیدپذیر در کشور ایجاد کند.

ناترازی مزمن شبکه برق در ایران که اکنون به حدود ۲۰ هزار مگاوات رسیده است، توسعه ظرفیت‌های تجدیدپذیر را از یک اولویت زیست‌محیطی به یک ضرورت حیاتی برای تداوم فعالیت صنایع تبدیل کرده است. در همین راستا، «طرح توجیهی صندوق پروژه برق خورشیدی نور» به عنوان یک راهکار مالی نوین برای هدایت نقدینگی بخش خصوصی و نهادی به سمت احداث نیروگاه‌های خورشیدی تدوین شده است. این طرح با استناد به تکالیف برنامه هفتم توسعه(برنامه ریزی برای افزایش ظرفیت تولید برق کشور به ۳۰ هزار مگاوات که از این مقدار ۱۱ هزار مگاوات باید از نیروگاه های تجدیدپذیر تأمین شود)، بستری برای ایجاد ظرفیت‌های پایدار تولید انرژی پاک فراهم می‌آورد.

از منظر فنی، صندوق پروژه نور با بهره‌گیری از تابش مطلوب در استان‌های هدف (از جمله فارس، یزد و سیستان و بلوچستان)، احداث نیروگاه‌های فتوولتائیک با عمر مفید ۲۰ تا ۲۵ سال را هدف‌گذاری کرده است. برآورد تولید سالانه بیش از ۱,۰۰۰ گیگاوات‌ساعت، این نیروگاه‌ها را به بازیگرانی مؤثر در سبد تولید برق کشور تبدیل می‌کند. بازار هدف این پروژه ترکیبی از صنایع انرژی‌بر و شبکه سراسری برق است که ضمن پوشش ریسک تأمین انرژی، به صنایع کمک می‌کند تا با بهره‌مندی از برق پایدار، ناترازی تولید خود را مدیریت کنند.

ساختار مالی و جذابیت‌های سرمایه‌گذاری

یکی از نقاط قوت این طرح، طراحی ساختار مالی آن در قالب صندوق پروژه است. این ساختار علاوه بر ایجاد شفافیت نظارتی از طریق ارکان ناظر و حسابرس مستقل، مشوق‌های قانونی قابل‌توجهی را به همراه دارد. معافیت‌های مالیاتی بر درآمد و نقل‌وانتقال دارایی‌ها، در کنار اولویت‌های گمرکی، بازدهی خالص پروژه را برای سرمایه‌گذاران به مراتب بهبود می‌بخشد. برنامه تأمین مالی شامل دو مرحله پذیره‌نویسی، نشان‌دهنده ابعاد گسترده عملیاتی و نگاه توسعه‌محور صندوق است.

این طرح توجیهی با درک درست از ناترازی انرژی و الزامات قانونی (مانند قانون جهش تولید دانش‌بنیان)، توانسته است ترکیبی متوازن میان ابزارهای بازار سرمایه و نیازهای زیرساختی صنعت برق ایجاد کند. از منظر تخصصی، موفقیت این پروژه در گرو اجرای دقیق جدول زمان‌بندی تأمین مالی و انتخاب پیمانکاران EPC توانمند برای حفظ راندمان نیروگاه‌ها در طول دوره بهره‌برداری است. در صورت تحقق اهداف مندرج در سند، صندوق پروژه نور می‌تواند الگویی موفق برای مشارکت‌های عمومی-خصوصی در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر باشد و به کاهش وابستگی صنایع به سوخت‌های فسیلی و ارتقای امنیت انرژی کشور کمک شایانی نماید.