به گزارش ایراسین، مهرداد حاجیزاده فلاح، تحلیلگر مسائل اقتصادی و مدرس دانشگاه، در گفتوگو با خبرنگار ایراسین در تحلیلی درباره پیامدهای اقتصادی جنگ اخیر در منطقه و اثرات آن بر بازارهای جهانی انرژی و طلا، از شکلگیری یک تغییر بنیادین در رفتار بانکهای مرکزی جهان خبر داد.
به گفته وی، طی سالهای اخیر بانکهای مرکزی جهان بهویژه پس از آغاز جنگ روسیه و اوکراین در سال ۲۰۲۲ و مسدودسازی بخشی از داراییهای خارجی روسیه، به شکل قابل توجهی خرید طلا را افزایش دادند. هدف اصلی این سیاست، کاهش وابستگی به ارزهای ذخیرهای غربی مانند دلار و یورو و افزایش امنیت داراییهای بینالمللی بود. این روند در کنار افزایش تنشهای ژئوپلیتیک و بیثباتیهای اقتصادی جهانی، باعث شد تقاضای رسمی برای طلا به سطحی بیسابقه برسد و قیمت این فلز گرانبها در سال جاری تا بیش از ۵ هزار دلار در هر اونس افزایش یابد.
حاجیزاده فلاح معتقد است که جنگ اخیر در منطقه و درگیری آمریکا و اسرائیل با ایران، این معادله را بهطور جدی دستخوش تغییر کرده است. به گفته او، تأثیر مستقیم این جنگ بر بازار جهانی انرژی باعث شده است قیمت نفت بیش از ۵۰ درصد و قیمت گاز طبیعی بیش از ۵۶ درصد افزایش یابد. این جهش کمسابقه در قیمت حاملهای انرژی فشار شدیدی بر کشورهای واردکننده انرژی وارد کرده و آنها را با کسری قابل توجهی در تأمین ارز، بهویژه دلار، مواجه ساخته است.
وی توضیح داد که در چنین شرایطی بسیاری از کشورهایی که وابستگی بالایی به واردات انرژی دارند، ناگزیر خواهند شد برای تأمین هزینههای فزاینده انرژی به سراغ ذخایر ارزی و طلای خود بروند. به گفته او، یکی از نخستین نشانههای این تغییر رفتار را میتوان در اقدام اخیر بانک مرکزی ترکیه مشاهده کرد.
این تحلیلگر اقتصادی با اشاره به این موضوع افزود: «بانک مرکزی ترکیه در ماه جاری حدود ۸ میلیارد دلار از ذخایر طلای خود را به فروش رسانده است؛ اقدامی که به گفته مقامات این کشور، واکنشی مستقیم به افزایش شدید قیمت نفت و گاز ناشی از تحولات منطقهای بوده است.»
تغییر رویه بانکهای مرکزی جهان
به اعتقاد وی، اگر این روند در سایر اقتصادهای واردکننده انرژی نیز تکرار شود، میتواند پیامدهای مهمی برای بازار جهانی طلا به همراه داشته باشد. حاجیزاده فلاح میگوید: «تا پیش از این، فرض غالب در بازارهای جهانی این بود که بانکهای مرکزی بهطور مستمر خریدار طلا خواهند بود. اما شرایط جدید ممکن است این فرض را تغییر دهد و برخی بانکهای مرکزی را به سمت فروش ذخایر طلا سوق دهد.»
او در ادامه خاطرنشان کرد که نشانههایی از این تغییر در روند قیمتی طلا نیز قابل مشاهده است. به گفته وی، قیمت جهانی طلا در ماههای اخیر حدود ۱۸ درصد کاهش یافته و یکی از عوامل مهم این افت میتواند افزایش عرضه ناشی از فروش ذخایر توسط برخی بانکهای مرکزی برای تأمین مالی واردات انرژی باشد.
حاجیزاده فلاح تأکید کرد که کشورهایی مانند ترکیه که از یک سو ذخایر قابل توجه طلا در اختیار دارند و از سوی دیگر وابستگی بالایی به واردات انرژی دارند، بیش از سایر کشورها در معرض این فشار قرار گرفتهاند. افزایش بیش از ۵۰ درصدی قیمت نفت و بیش از ۵۶ درصدی قیمت گاز، هزینههای انرژی این کشورها را بهطور چشمگیری بالا برده و آنها را ناگزیر به استفاده از ذخایر طلا برای جبران کسری ارزی کرده است.
این تحلیلگر اقتصادی در بخش دیگری از سخنان خود به تفاوت ساختاری بازار طلا با بازار اوراق خزانه آمریکا اشاره کرد و گفت: «در بازار اوراق خزانه، فدرال رزرو میتواند در مواقع بحران وارد عمل شده و با خرید اوراق از بازار حمایت کند. اما بازار طلا چنین سازوکاری ندارد و هیچ نهاد مرکزی برای مداخله و جلوگیری از کاهش قیمت وجود ندارد. به همین دلیل قیمت طلا کاملاً تابع عرضه و تقاضای جهانی است.»
وی در پایان افزود: «در حال حاضر بسیاری از سرمایهگذاران امیدوارند چین همچنان به روند خرید طلا ادامه دهد و از این طریق به حفظ تعادل در بازار کمک کند. با این حال، اگر افزایش قیمت انرژی ادامه پیدا کند و کشورهای واردکننده انرژی برای تأمین هزینهها ناچار به فروش ذخایر طلای خود شوند، ممکن است فشار کاهشی قابل توجهی بر قیمت جهانی طلا وارد شود.»
به گفته حاجیزاده فلاح، تحولات اخیر نشان میدهد که بازار جهانی طلا بیش از هر زمان دیگری تحت تأثیر متغیرهای ژئوپلیتیک و بازار انرژی قرار گرفته و رفتار بانکهای مرکزی در سالهای آینده میتواند نقش تعیینکنندهای در مسیر قیمتی این فلز گرانبها ایفا کند.
نظر شما