چین در برنامه پنج‌ساله جدید خود برای سال‌های ۲۰۲۶ تا ۲۰۳۰، بار دیگر به‌طور جدی روی انرژی‌های نو و تکنولوژی‌های سبز شرط‌بندی کرده است. این کشور ضمن حفظ نقش مهم خود در بازارهای جهانی نفت، تحولات گسترده‌ای در حوزه برق‌های تجدیدپذیر، وسایل نقلیه برقی و زنجیره تأمین انرژی پاک آغاز کرده است اما این گذار با چالش‌های جدی روبه‌رو است.

بر اساس این تحلیل، پکن قصد دارد ساختار رشد اقتصادی خود را از مدل صادرمحور به سمت افزایش تقاضای داخلی سوق دهد. توسعه انرژی نو در داخل کشور، به‌ویژه برق تجدیدپذیر و خودروهای برقی ارزان‌قیمت، در مرکز این استراتژی قرار دارد. این خودروها و تکنولوژی‌های سبز احتمالاً در بازارهای در حال توسعه (Global South) خریداران زیادی خواهند داشت، خصوصاً در دوره‌ای که سیاست‌های آب‌وهوایی و کاهش انتشار کربن در آمریکا کُند شده است.

چین هنوز به نفت نیازمند است

با وجود رشد چشمگیر بخش انرژی نو، گزارش Energy Intelligence تأکید می‌کند که چین هنوز هم یک مصرف‌کننده عمده نفت است و تقاضای بنزین و گازوئیل در این کشور کاهش نیافته است. در حالی که مصرف سوخت‌های فسیلی در بخش حمل‌ونقل ممکن است به پیک رسیده باشد، نیاز انرژی چین به‌طور کلی هنوز بالا است و واردات نفت این کشور در سال‌های آینده یکی از متغیرهای مهم بازار جهانی انرژی باقی خواهد ماند.

پیامدهای اقتصادی و ژئوپلیتیکی سرمایه‌گذاری جدید

تحولات انرژی چین پیامدهای چندگانه‌ای برای بازار جهانی دارد:

• تحولات بازار نفت: با آنکه چین به انرژی‌های نو توجه می‌کند، تقاضای کلی نفت خام کاهش نیافته و همچنان چشم‌انداز بازار جهانی نفت وابسته به تحولات مصرف در این کشور است.
• رقابت با غرب: ارزان‌سازی خودروهای برقی و تکنولوژی‌های پاک چینی در بازارهای جهانی، رقابت ژئوپلیتیکی و تجاری جدیدی با شرکت‌های غربی ایجاد می‌کند.
• استخراج و زنجیره تأمین مواد معدنی: شتاب گرفتن پروژه‌های انرژی نو چینی، موجب تمرکز بیشتر بر استخراج و فرآوری مواد معدنی استراتژیک به‌ویژه نادر خاکی و لیتیوم در کشورهای در حال توسعه شده است، که خود رقابتی ژئوپلیتیکی را میان چین و غرب رقم می‌زند.

در حالی که چین به‌طور بی‌سابقه‌ای در انرژی‌های تجدیدپذیر، وسایل نقلیه برقی و تکنولوژی‌های سبز سرمایه‌گذاری می‌کند و بر افزایش تقاضای داخلی تمرکز می‌ورزد، نقش این کشور در بازار نفت همچنان حیاتی است. این استراتژی نه‌تنها مسیر توسعه انرژی داخلی را تعیین می‌کند، بلکه بازار انرژی جهانی و رقابت‌های ژئوپلیتیک را نیز شکل می‌دهد، هم در بخش انرژی سنتی و هم در حوزه انرژی‌های نو.