-
سال گذار پاک
صنعت فولاد پس از سالها پیشرفت کند در فناوریهای پاک، بار دیگر نشانههایی از شتاب در گذار از سوختهای فسیلی بروز داده است. کاهش واقعبینانهتر هزینه هیدروژن سبز و پروژههای پیشگام DRI در سوئد، عمان و استرالیا، بهویژه کارخانههایی که از هیدروژن سبز یا ترکیبی از آن استفاده میکنند، نوید بازگشت شتاب به این مسیر را میدهند. سال ۲۰۲۶ میتواند نقطه عطفی باشد که انتخاب میان گاز و هیدروژن سبز مسیر آینده فولاد جهانی را تعیین میکند.
-
آتش دیجیتال
صنعت معدن جهان در آستانه یک تحول بنیادین است؛ بررسی «۱۰ ریسک و فرصت کسبوکار در معدن» شرکت EY نشان میدهد معدنکاران با استفاده از هوش مصنوعی، نوآوری در تامین مالی، همکاری با جوامع محلی و بازطراحی مدلهای عملیاتی، در تلاشاند بهرهوری را افزایش دهند و در برابر نوسان بازار و کاهش ذخایر مقاومت کنند.
-
آیا رشد عرضه جهانی سنگآهن قیمتها را تحمل میکند؟
بازار شکننده
بازار جهانی سنگآهن پس از سالها تحت تأثیر انتظارات و شوکهای مقطعی، اکنون در آستانه یک چرخش ساختاری است. با ورود پروژههای قدیمی به فاز بهرهبرداری در سال ۲۰۲۶، عرضه جهانی حدود ۶۵ میلیون تن افزایش مییابد و آفریقا، استرالیا، آمریکا و هند هر کدام بهصورت متفاوت سهم خود را ایفا میکنند. این جهش عرضه، حساسیت قیمتها و توازن ژئوپلیتیک را برجسته کرده و نشان میدهد تحلیل دقیق بازار، جدا از واقعیتهای داخلی ایران، بیش از هر زمان دیگری حیاتی است.
-
استراتژی جهانی
چانگ اینهوا، مدیرعامل گروه پوسکو، در آستانه سال نو ۲۰۲۶ تأکید کرد که صنعت فولاد و مواد انرژی در جهانی پرچالش با کاهش تقاضا، مازاد عرضه و الزام به کربنزدایی، نیازمند برنامهریزی دقیق و اقدام ارزشآفرین است. او کارکنان را به تمرکز بر ایمنی، نوآوری، فناوری و رشد پایدار فراخواند و گفت که با بهرهگیری از فرصتهای نوآوری، سرمایهگذاری و بومیسازی، گروه میتواند موانع را پشت سر گذاشته و سال نو را به نقطه شروع فتح ارتفاعات جدید و دستیابی به تعالی جهانی تبدیل کند.
-
المپیک ۲۰۲۲ چگونه باعث بازآفرینی صنعتی چین شد؟
پارکی از دل فولاد
پکن با بهرهگیری از فرصت میزبانی المپیک زمستانی ۲۰۲۲، مجموعهی صنعتی متروکهی «شوگانگ» را به الگویی جهانی برای بازآفرینی شهری بدل کرد. این پروژهی عظیم با تغییر کاربری خلاقانهی کورههای بلند و سازههای فولادی به فضاهای ورزشی، فرهنگی و تفریحی، ضمن احیای میراث صنعتی، این منطقه را به قطبی پایدار برای گردشگری و توسعهی اقتصادی سبز تبدیل کرده است.
-
پوسکو چگونه از بحران جهانی، فرصتی برای رشد و رقابتپذیری میسازد؟
جراحی هوشمند
چانگ اینهوا، مدیرعامل گروه پوسکو، در سخنرانی خود، سال ۲۰۲۶ را نقطهای سرنوشتساز برای این غول صنعتی توصیف میکند؛ سالی که تجارت جهانی زیر فشار حمایتگرایی، رقابت آمریکا و چین، افت تقاضا، مازاد عرضه و الزامات کربنزدایی، از مسیر پیشین خود خارج شده است. او در چنین فضایی، با تأکید بر ایمنی، فناوری، بومیسازی، سرمایهگذاری هدفمند و توسعه داراییهای انرژی، نقشه راه پوسکو را برای حفظ رشد پایدار و مزیت رقابتی ترسیم میکند؛ راهبردی که قرار است این گروه را نه فقط از بحران عبور دهد، بلکه جایگاهش را در نظم صنعتی جدید ارتقا بخشد.
-
تجربههای جهانی چه درسهایی برای مدیریت آب در صنایع معدنی دارند؟
جراحی نهادی
برای توسعه پایدار صنایع معدنی، تفکیک ساختاری میان معادن و صنایع وابسته ضروری است؛ چرا که هرکدام ویژگیهای مکانی و زیستمحیطی متفاوتی دارند. تجربه کشورهایی مانند استرالیا نشان میدهد که با تدوین پروتکلهای ملی، نهادینهسازی نقش کارشناسان محیطزیست و بهرهگیری از فناوریهای مدیریت آب، میتوان میان بهرهبرداری اقتصادی و حفاظت زیستمحیطی تعادل ایجاد کرد. ایران نیز برای دستیابی به چنین تعادلی، نیازمند اصلاح ساختارها و رویکردهاست.
-
دادهکاوی چه منافعی برای اقتصاد ایران خلق میکند؟
فرصتهای اقتصاد دیجیتال
در حالی که مردم در زندگی روزمره بهسرعت با فناوریهای دیجیتال همراه شدهاند، هنوز بخشی از سیاستگذاری اقتصادی کشور با تردید به این تحول مینگرد. این در حالی است که اقتصاد دیجیتال در بسیاری از کشورهای جهان به موتور اصلی رشد اقتصادی تبدیل شده و توانسته بدون اتکا به منابع طبیعی، ارزش افزوده قابل توجهی ایجاد کند. توسعه اقتصاد دادهمحور میتواند چرخه رکود و رشد محدود را بشکند و فرصتهای تازهای برای بهرهوری، نوآوری و خلق ثروت فراهم آورد؛ فرصتی که اگر بهدرستی درک نشود، ممکن است در رقابت منطقهای به سود دیگر کشورها از دست برود.
-
سیاستهای رقابتساز چه تأثیری بر رشد اقتصادی و جهش تولید دارد؟
انحصار ناکارآمد
این مقاله نشان میدهد که رقابتپذیری، تأثیر قابل توجهی بر ارتقای کارآمدی بخش تولید دارد و میتواند انگیزههای نوآورانه را افزایش یا کاهش دهد. علاوه بر این، بسته به میزان انحصارگری در تولید، نوآوری اقتصاد یک کشور ممکن است افزایش یا کاهش یابد. این مقاله همچنین تاکید دارد که سرریز ناکارآمدیهای دولت به بازار آزاد، بسیار فاجعهبارتر از اقتصاد دولتی ناکارآمد است.
-
تعادل پایدار جوامع، چگونه در میانه رشد اقتصادی و مسئولیت زیستمحیطی برقرار میشود؟
هزینه اجتماعی کربن
به بهانه مقاله «کس سانستین» در مجله واشنگتن پست، تحت عنوان «بهای حذف هزینه اجتماعی کربن» در این نوشتار به بررسی هزینه اجتماعی کربن و چالشهای پیش روی صنایع خواهیم پرداخت. کَس سانستین، حقوقدان و متخصص در حوزه اقتصاد رفتاری و نویسنده کتابهای معروف تلنگر و نویز، در این مقاله به تصمیم دولت جدید ترامپ برای حذف مفهوم «هزینه اجتماعی کربن» و پیامدهای آن میپردازد.
-
اهمیت استراتژیک توسعه ظرفیت میدان گاز پارس جنوبی چیست؟
جاماندگی از برداشت
پارس جنوبی بزرگ ترین میدان گازی جهان محسوب میشود و به عنوان قلب صنعت گاز کشور، از دیرباز جایگاه خاصی برای تامین انرژی کشور داشته است؛ با وجود این، ضعف در توسعه زیرساختهای منابع گازی، ناتوانایی در استفاده از روابط سیاسی فعال با کشورهای دوست و تعلل در انعقاد یک قرارداد مناسب باعث شده تا عقبماندگی زیادی نسبت به شریک تجاری و همسایه داشته باشیم. اما چرا این میدان گازی دارای اهمیت استراتژیک است و چه موانعی بر سر راه توسعه ظرفیتهای آن وجود دارد؟
-
رشد ۸ درصدی اقتصاد کشور چگونه با اجرای برنامه تامین مالی محقق میشود؟
راه پرچالش توسعه
برنامه تامین مالی رشد اقتصادی ۱۴۰۴، آزمونی سخت برای هماهنگی میان سیاستهای مالی، سرمایهگذاری و بازارهای داخلی و خارجی است. با هدف تامین ۷۹۸۴ هزارمیلیارد تومان سرمایه کسری ۲۶۹۳ هزارمیلیارد تومانی پیشبینی شده، که نشان میدهد تحقق رشد ۸ درصدی نیازمند بازنگری استراتژیک در نقش شبکه بانکی، بازار سرمایه، سرمایهگذاری دولتی و خصوصی و بهرهوری دقیق منابع است تا اقتصاد ایران بتواند موتور رشد خود را روشن نگه دارد. این یادداشت برگرفته از برنامه تامین مالی رشد اقتصادی ۱۴۰۴ و نگاهی اجمالی به این برنامه است.
-
در عصر بحران اقتصادی، انقباض مالی موثرتر است یا سرمایهگذاری هدفمند؟
سرمایه نامرئی
سرمایهگذاری در دوران رکود تنها یک انتخاب اقتصادی نیست؛ بلکه شرط بقای اقتصاد و بنگاههاست. تجربه جهانی نشان میدهد کشورها و شرکتهایی که در شرایط تنگنا سرمایهگذاری کردهاند، بهرهوری و رقابتپذیری خود را افزایش دادهاند. از پروژههای زیرساختی و تحقیق و توسعه گرفته تا نوآوری در مدل کسبوکار، هر واحد سرمایهگذاری هدفمند، موتور رشد آینده را تقویت میکند و بنگاهها را برای دوران رونق آماده میسازد.
-
بنگاهها چگونه میتوانند در شرایط سخت اقتصادی، پایدار بمانند؟
10 راهبرد تابآوری
با تشدید تحریمها، بنگاههای اقتصادی ناگزیرند با تحلیل دقیق ریسکهای تجاری، مالی و تامین و تدوین سناریوهای مختلف، مسیر پایداری خود را بازطراحی کنند. تجربه سالهای گذشته نشان داده تابآوری در برابر تحریم، در گرو اقدامهای پیشدستانهای چون تنوعبخشی به بازارها، افزایش بهرهوری، تقویت تولید داخلی و همکاری درونصنعتی است؛ نه در انتظار لغو محدودیتها.
-
چگونه تنوعبخشی به بازارها میتواند اقتصاد ایران را در عصر تحریم پایدار کند؟
اقتصاد بدون غرب
چشمانداز روشنی برای رفع تحریمها در کوتاهمدت و میانمدت وجود ندارد. این نوشتار الگوی «اقتصاد بدون غرب» را مطرح میکند؛ رویکردی که به جای انزوا، بر تنوعبخشی به بازارها، فناوریها و منابع سرمایه با اتکا به ظرفیتهای جنوب جهان تمرکز دارد. اما آیا این الگو میتواند فشار تحریمها را کاهش دهد و رشد اقتصادی را تضمین کند؟
-
چگونه میتوان از مزیت رقابتی، سپری در برابر تحریم ساخت؟
صادرات تابآور
فعالسازی «مکانیسم ماشه» اگرچه صادرات ایران را بهطور مستقیم متوقف نکرده، اما نشانه فشار تدریجی بر تجارت خارجی کشور است؛ فشاری که در قالب کاهش نرخهای پیشنهادی، احتیاط خریداران و رشد هزینههای عملیاتی خود را نشان میدهد. تجربه تحریمهای پیشین و تغییر رفتار بازار جهانی نشان میدهد که مسیر آینده صادرات ایران، بیش از هر چیز به تابآوری و چابکی بنگاهها بستگی دارد.
-
چه راهبردهایی جذب استعدادهای جوان در صنایع سنگین را تضمین میکند؟
بازآفرینی پیوند گُمشده
نسل زد با فناوری و ارتباطات جهانی بزرگ شده و به دنبال معنا، اثرگذاری اجتماعی و همسویی با ارزشهای فردی است. تصویر سنتی و ایستا از صنایع بزرگ فولادی و معدنی، جذب و نگهداشت این نسل را دشوار کرده است. صنایع بزرگ باید روایت خود را بازنویسی و فناوری و نوآوری را برجسته کنند، فرهنگ سازمانی شفاف و مشارکتی بسازند و مسئولیت اجتماعی خود را آشکار سازند. تنها با همسویی ارزشها و تجربه واقعی، امکان جذب استعدادهای جوان و ساخت آیندهای پایدار وجود دارد.
-
چرا ادعای «انرژی ارزان برای صنعت» دیگر واقعیت ندارد؟
هشدار صنعتزدایی
این مقاله تصویری روشن از واقعیتهای پنهان اقتصاد و صنعت ایران ارائه میدهد. در شرایطی که روایتهای عمومی و رسمی گاه با دادههای واقعی فاصله دارند، درک دقیق از چالشهایی چون بحران انرژی، نااطمینانی سرمایهگذاری و رکود تقاضا، ضرورتی حیاتی برای فعالان اقتصادی، سیاستگذاران و حتی عموم جامعه است. این تحلیل کمک میکند مخاطب فراتر از آمارهای سطحی، با ریشههای مشکلات و پیامدهای آنها برای آینده صنعت و اقتصاد کشور مواجه شود.
-
بهنام صمدی از چالشهای تضاد منافع در سوددهی شرکتهای خصولتی میگوید:
ابهام در تقسیم
آمارها نشان میدهد که مجموع سودی که طی ۹ سال اخیر در برخی شرکت حفظ شده، بیش از کل ارزش بازار فعلی این شرکتهاست. در این شرایط، این پرسش اساسی قابل طرح است که: «شرکتها این منابع را دقیقا کجا سرمایهگذاری کردهاند؟» این یعنی اتلاف منابع و خطا در سرمایهگذاری. مواردی که بیانگر آن است که بخشی از این سود انباشته بهجای خلق ارزش، صرف تصمیماتی شده که توجیه اقتصادی نداشتهاند. در این گفتوگوی اختصاصی با ماهنامه کارخانه، بهنام صمدی، فعال و تحلیلگر بازار سرمایه، با رویکردی تحلیلی به بررسی ریشههای این تضاد منافع، پیامدهای اقتصادی آن و راهکارهای ایجاد تعادل میان توسعه پایدار و تامین منافع سهامداران میپردازد.
-
چگونه بحرانهای کوتاهمدت، بنگاهها و زنجیره تولید را تهدید میکنند؟
تابآوری شکننده
این گزارش، تصویر واقعی و تحلیلی از اثرگذاری سیاستهای حمایتی دولت در شرایط بحرانی ارائه میدهد. متن حاضر نشان میدهد که هرچند بسته ۳۴ بندی هیات وزیران تلاشی فوری برای مهار پیامدهای جنگ 12روزه بوده و نقاط قوتی مثل تامین کالاهای اساسی، تسهیل تسهیلات بانکی و ارتقای زیرساختها دارد، اما محدودیتها و شروط سختگیرانه آن باعث شده دامنه اثرگذاری آن محدود شود و بسیاری از بنگاهها و صنایع غیر مرتبط با کالاهای اساسی از حمایتها محروم بمانند.
-
شرط ماندگاری صنایع انرژیبر در بازارهای رقابتی آینده چیست؟
صنعت راهبردی
صنعت سیمان ایران که ستون فقرات ساختوساز و زیرساختهای کشور است، امروز در آتش ناترازی انرژی و سیاستهای دستوری میسوزد. کاهش ۷۵ درصدی سهمیه برق و گاز، کارخانهها را به دامان مازوتسوزی پرهزینه انداخته و قیمتگذاری دستوری، رمق سودآوری را بلعیده است. اگر امروز تصمیمی جسورانه برای نوسازی، اصلاح سیاستها و تضمین انرژی گرفته نشود، فردا مزیت اقتصادی تولید سیمان در ایران برای همیشه فرو خواهد ریخت.
-
ریسک سیمان
این گزارش تحلیلی، به بررسی تاثیر جنگ ۱۲ روزه بر صنعت حیاتی سیمان ایران میپردازد و نشان میدهد چگونه شوکهای کوتاهمدت میتوانند زنجیره تامین، تولید و نقدینگی بنگاهها را تحت فشار قرار دهند. تحلیل ریسکها و ارائه راهکارهای مدیریت بحران، تصویری عملی و استراتژیک برای مدیران صنعتی و سیاستگذاران فراهم میکند تا در مواجهه با شرایط اضطراری، تصمیمات هوشمندانه و مبتنی بر واقعیت اتخاذ کنند و پایداری تولید و عرضه سیمان در کشور حفظ شود.
-
صنعت فولاد ایران، چگونه از دوراهی چالشها و فرصتها عبور میکند؟
تصمیمات جسورانه
صنعت فولاد ایران بر لبه تیغ ایستاده است؛ صنعتی که همزمان روایتگر دو داستان متضاد است: از یکسو دستاوردهای کمی چشمانداز ۱۴۰۴ را در کارنامه دارد، و از سوی دیگر گرفتار گرههای ساختاری عمیقی است که آن را از بهرهوری و رقابتپذیری جهانی بازمیدارد. اکنون زمان تصمیمات جسورانه فرا رسیده؛ چرا که ادامه مسیر با روشهای گذشته، نه تنها فرصتها را از بین میبرد، بلکه میتواند این صنعت پیشران را به گلوگاه بحران اقتصاد ایران بدل کند.
-
آیا اخراج مهاجران، میتواند ضربهای جدی به صنعت معدن وارد کند؟
کارگران بیپروانه
به رغم جنجالها درباره تأثیر مهاجران افغانستانی بر اقتصاد ایران، شواهد نشان میدهد حضور آنان در بخشهایی مانند معدن بسیار محدود بوده و خروجشان بحرانزا نیست. رکود معادن بیشتر ناشی از کمبود نقدینگی و بیثباتی اقتصادی است. در مقابل، مشاغل خدماتی و ساختمانی به نیروی مهاجر وابستهترند و با چالش مواجه میشوند. در نهایت، موفقیت در مدیریت مهاجرت، نیازمند رویکردی واقعگرایانه، مرحلهای و همراه با اصلاحات بازار کار است، نه تصمیمات دفعی و بدون پیوست اقتصادی!.
-
معادلات نوین ژئوپلیتیک، چگونه نقش تنگه هرمز را تغییر میدهد؟
عصر تازه تنگهها
در جغرافیای انتقال انرژی، تنگهها تنها گذرگاه نیستند؛ بلکه نموداری از روابط قدرت، فناوری و سیاستند. تنگه هرمز، با سابقهای چند دههای در نقش «گلوگاه جهانی انرژی»، اکنون در حال بازتعریف نقش خود است. دادههای ۲۰۱۸ تا ۲۰۲۴ نشان میدهند که نه وابستگی کشورها به آن پایان یافته و نه اهمیتش به کلی فروکش کرده، اما زیر پوست این ثبات، دگرگونیهای زیرساختی و ژئواکونومیک در جریان است که نقش آن را از انحصار به انتخاب تغییر دادهاند.
-
سازوکارهای نوین مالی، چگونه در خدمت پایداری زنجیره تأمین صنعت فولاد قرار میگیرند؟
ابزار کارآمد
زنجیره تأمین صنعت فولاد، زنجیرهای پیچیده، شامل تامینکنندگان مواد اولیه، تولیدکنندگان، توزیعکنندگان و مصرفکنندگان نهایی روبهرو است. در چنین ساختاری، نوسانات قیمتی، دورههای طولانی چرخه تولید و نیاز به سرمایه در گردش بالا، ریسکهای مالی قابلتوجهی ایجاد میکند. SCF با ایجاد سازوکارهای مالی نوین، این چالشها را به فرصتهایی برای بهبود کارآیی زنجیره تأمین تبدیل میکند.
-
فرصت پنهان
ایران با داشتن ۶۸ نوع ماده معدنی و ۳۷ میلیارد تن ذخایر کشفشده، جزو ۱۵ کشور معدنی جهان است، اما سهم ناچیز معدن در تولید ناخالص داخلی، گویای بهرهبرداری ناکافی از این ظرفیتهاست. در صورت عدم توسعه اکتشافات، برخی ذخایر طی ۸ تا ۱۵ سال آینده پایان مییابند و کشور با بحران تأمین مواد اولیه روبهرو خواهد شد. اما الزامات توسعه پایدار اکتشاف منابع معدنی در کشور چیست؟
-
تماشاگر رقابت منطقه
در خاورمیانه جدید، کشورهایی چون عربستان و پاکستان با جذب سرمایه و دیپلماسی اقتصادی، در حال بازتعریف نقش منطقهای خود هستند، در حالیکه چین نقش پیشران را ایفا میکند. اما ایران، تحت فشار تحریمها و نبود راهبرد منسجم، از رقابت عقب مانده است. اگر تهران سیاستهای اقتصادی و صنعتی خود را بازنگری نکند، ممکن است جایگاهش را در نظم نوین ژئو-اقتصادی از دست بدهد.
-
توسعه ناتمام
صنعت فولاد ایران با وجود ظرفیتهای فراوان، از تحقق اهداف چشمانداز ۱۴۰۴ فاصله زیادی دارد. ضعف در برنامهریزی، تعدد نهادهای تصمیمگیر، تحریم، فقدان شفافیت، مشکلات بورس کالا، چالشهای انرژی و حملونقل از دلایل اصلی این عقبماندگیاند. برای خروج از این وضعیت، همافزایی میان دولت و بخشخصوصی، اصلاح سیاستها و تقویت زنجیره ارزش فولاد ضرورت دارد تا ایران جایگاه شایستهاش را در بازار جهانی را حفظ و ارتقا بخشد.
-
نسخه برقی
گزارش پیشروی، تحلیلی جامع و روشن از تغییرات سیاستهای قیمتگذاری برق صنعتی برای سال ۱۴۰۴ ارائه میدهد و به طور خاص، تاثیر آن بر صنایع انرژیبر مانند آلومینیوم، سیمان، فروآلیاژها و فولاد را بررسی میکند. با ارزیابی تاثیر تعرفهها بر هزینهها، رقابتپذیری و استراتژیهای توسعه، این گزارش به مدیران و کارشناسان صنایع معدنی کمک میکند تا تصمیمات بهینهتری برای کاهش هزینههای انرژی اتخاذ کنند.