پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ بازارهای سهام آسیا روز سه‌شنبه با افتی شدید مواجه شدند و شاخص گسترده سهام منطقه به‌جز ژاپن به پایین‌ترین سطح خود در بیش از دو ماه گذشته رسید. موج فروش سهام شرکت‌های تولیدکننده تراشه، در پی افزایش نگرانی‌ها درباره تشدید رقابت در حوزه هوش مصنوعی و پایداری سودآوری این صنعت، سرمایه‌گذاران را به سمت اوراق قرضه دولتی سوق داد.

به گزارش رویترز، شاخص گسترده سهام آسیا و اقیانوسیه به‌جز ژاپن (MSCI) بیش از ۲ درصد کاهش یافت و به پایین‌ترین سطح خود از اواخر ژوئیه رسید. شرکت‌های فعال در حوزه تراشه‌های هوش مصنوعی، بیشترین نقش را در افت این شاخص داشتند. هم‌زمان، معاملات آتی نزدک ۰.۷۷ درصد و معاملات آتی بازارهای سهام اروپا ۰.۲ درصد کاهش یافت.

سقوط سهام غول‌های تراشه‌سازی آسیا

موج فروش سهام شرکت‌های فناوری در بازارهای آسیایی، شرکت‌های بزرگ تولیدکننده تراشه و فعالان زنجیره تأمین حافظه را تحت فشار قرار داد. سهام سامسونگ الکترونیکس ۸ درصد و سهام شرکت اس‌کی هاینیکس (SK Hynix) حدود ۱۰ درصد افت کرد. سهام شرکت تایوانی تی‌اس‌ام‌سی (TSMC) نیز ۱.۸ درصد کاهش یافت و سهام شرکت کیوکسیا هولدینگز (Kioxia Holdings) با افتی ۱۴ درصدی مواجه شد. سهام سافت‌بانک، سرمایه‌گذار حوزه هوش مصنوعی، نیز ۸ درصد پایین آمد.

این روند پس از افت شدید سهام شرکت‌های تراشه‌ساز آمریکایی در پی انتشار گزارش‌هایی درباره پیشرفت سریع فناوری در شرکت چینی چانگ‌شین مموری تکنولوژیز (CXMT) تشدید شد؛ تحولی که احتمال کاهش فاصله فناوری میان شرکت‌های چینی و رقبای بین‌المللی آن‌ها را افزایش داده است.

چارُو چانانا، استراتژیست ارشد سرمایه‌گذاری در شرکت ساکسو (Saxo)، در این‌باره گفت: «به نظر می‌رسد خبرهای مربوط به CXMT محرک مشخص افت سهام شرکت‌های حافظه بوده است؛ اما به اعتقاد من، موضوع مهم‌تر این است که سرمایه‌گذاران در مواجهه با معاملات مرتبط با هوش مصنوعی، دیگر مانند گذشته با اغماض برخورد نمی‌کنند.»

او افزود: «سرمایه‌گذاران نه‌تنها درباره میزان رشد تقاضا برای هوش مصنوعی، بلکه درباره مدت‌زمان تداوم سودهای استثنایی و حاشیه سود بالای کنونی این صنعت، هم‌زمان با افزایش رقابت، پرسش‌هایی مطرح می‌کنند.»

تردید درباره تداوم رونق هوش مصنوعی

طی چهار سال گذشته، سرمایه‌گذاران از موج رشد هوش مصنوعی بهره‌مند شده‌اند؛ روندی که با اتکا به سرمایه‌گذاری‌های کلان شرکت‌ها، به افزایش سودآوری بنگاه‌ها و تقویت رشد اقتصادی کمک کرده است. با این حال، نگرانی‌ها درباره تمرکز سرمایه‌گذاری‌ها در تعداد محدودی از شرکت‌ها و همچنین تردید نسبت به زمان تحقق بازدهی مورد انتظار از هزینه‌های هنگفت این فناوری، در مقاطع مختلف بر بازارها فشار وارد کرده است. اکنون تشدید رقابت فناوری، به‌ویژه با پیشرفت شرکت‌های چینی در حوزه تولید تراشه‌های حافظه، این پرسش را پررنگ‌تر کرده است که آیا شرکت‌های پیشرو صنعت هوش مصنوعی می‌توانند حاشیه سود بالای خود را در بلندمدت حفظ کنند یا خیر.

شاخص کوسپی (KOSPI) کره جنوبی که یکی از بازارهای محوری در رونق جهانی هوش مصنوعی به شمار می‌رود، بیش از ۶ درصد سقوط کرد. این افت، شدیدترین کاهش یک‌روزه این شاخص از ماه ژوئیه بود؛ زمانی که موج خروج از موقعیت‌های معاملاتی اهرمی، زمینه‌ساز افتی چندماهه در بازار سهام سئول شد. بازار سهام کره جنوبی در ماه‌های اخیر به‌تدریج در حال بازیابی بخشی از افت قبلی خود بود.

در دیگر بازارهای منطقه نیز روند نزولی ادامه یافت؛ شاخص نیکی ژاپن ۲.۶ درصد و شاخص سهام تایوان ۲ درصد کاهش پیدا کرد.سهام شرکت چینی CXMT نیز در جریان معاملات تا ۵.۳ درصد افت کرد و به پایین‌ترین سطح خود از زمان عرضه اولیه سهام در ماه ژوئیه رسید. هم‌زمان، شاخص شرکت‌های بزرگ بورس چین به پایین‌ترین سطح خود در بیش از یک سال گذشته سقوط کرد.

انتشار اوراق قرضه تنسنت؛ آزمونی برای اعتماد سرمایه‌گذاران

یکی از رویدادهایی که می‌تواند تصویری از میزان تمایل سرمایه‌گذاران به دارایی‌های مرتبط با فناوری و هوش مصنوعی ارائه دهد، عرضه اوراق قرضه شرکت تنسنت هولدینگز (Tencent Holdings) است.این غول فناوری چین روز سه‌شنبه عرضه اوراق قرضه دلاری و اوراق موسوم به «دیم سام» (Dim Sum Bonds)، یعنی اوراق قرضه منتشرشده در خارج از سرزمین اصلی چین به ارز یوان، را آغاز می‌کند. انتظار می‌رود این عرضه دست‌کم ۴.۵ میلیارد دلار منابع مالی جذب کند. واکنش بازار به این عرضه می‌تواند نشانه‌ای از وضعیت تقاضای سرمایه‌گذاران برای بدهی شرکت‌های بزرگ فناوری چین در شرایط افزایش نوسانات بازار و بازنگری در ارزش‌گذاری شرکت‌های فعال در حوزه هوش مصنوعی باشد.

در بازار اوراق قرضه، بازده اوراق خزانه‌داری ۱۰ساله آمریکا با کاهش ۵ واحد پایه‌ای به ۵.۱۹۳ درصد رسید و اندکی از اوج ۵.۳۶۴ درصدی هفته گذشته فاصله گرفت؛ سطحی که بالاترین میزان این بازده در ۲۴ سال گذشته بود. ترکیبی از فشارهای تورمی ناشی از قیمت‌های بالای انرژی و نگرانی‌ها درباره افزایش فزاینده بدهی دولت‌ها، طی هفته‌های اخیر چندین موج فروش در بازار جهانی اوراق قرضه ایجاد کرده است. این روند، هزینه استقراض را در اقتصادهای مختلف به بالاترین سطوح چند دهه گذشته رسانده است.

چانانا با اشاره به افزایش اخیر بازده اوراق قرضه گفت سرمایه‌گذاران بار دیگر به سمت اوراق خزانه‌داری آمریکا حرکت کرده‌اند؛ با این حال، او این روند را «رشد تاکتیکی قیمت‌ها، نه چرخشی پایدار در بازار» توصیف کرد.به گفته این استراتژیست، ماندگاری تورم در سطوح بالا، قیمت‌های بالای نفت و نیاز گسترده دولت‌ها به استقراض، همچنان موانعی جدی بر سر راه بهبود پایدار بازار اوراق قرضه به شمار می‌روند.

داده‌های تورمی آمریکا و چشم‌انداز نرخ بهره فدرال رزرو

فعالان بازار در انتظار انتشار داده‌های تورمی آمریکا در روز چهارشنبه هستند تا نشانه‌های دقیق‌تری از مسیر احتمالی سیاست پولی فدرال رزرو به دست آورند.بر اساس داده‌های ابزار فدواچ گروه بورس کالای شیکاگو (CME FedWatch)، معامله‌گران احتمال ثابت ماندن نرخ بهره فدرال رزرو در نشست اواخر ماه جاری را ۸۰.۶ درصد برآورد می‌کنند؛ رقمی که یک ماه قبل ۵۱ درصد بود.افزایش این احتمال نشان می‌دهد که انتظارات بازار درباره کاهش نرخ بهره تعدیل شده است؛ موضوعی که در کنار فشارهای تورمی و هزینه‌های بالای انرژی، بر تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران در بازارهای سهام و اوراق قرضه اثر می‌گذارد.

در کنار داده‌های تورمی، انتشار گزارش عملکرد سه‌ماهه بانک‌های بزرگ آمریکا نیز از رویدادهای مهم این هفته برای سرمایه‌گذاران است.فعالان بازار به دنبال ارزیابی تأثیر افزایش اخیر بازده اوراق خزانه‌داری بر فعالیت‌های ادغام و تملک، رشد تسهیلات‌دهی و هزینه تأمین مالی بانک‌ها هستند.

چهار بانک از شش بانک بزرگ آمریکا، شامل جی‌پی مورگان چیس (JPMorgan Chase)، گلدمن ساکس (Goldman Sachs)، سیتی‌گروپ (Citigroup) و ولز فارگو (Wells Fargo)، قرار است گزارش عملکرد خود را در ادامه روز سه‌شنبه منتشر کنند.نتایج این بانک‌ها می‌تواند اطلاعات مهمی درباره وضعیت اعتبارات، تقاضای تأمین مالی و تاب‌آوری بخش بانکی در برابر افزایش هزینه‌های استقراض ارائه دهد.

افزایش قیمت نفت و تقویت دلار در فضای احتیاط بازارها

قیمت انرژی بار دیگر به یکی از محورهای اصلی توجه سرمایه‌گذاران تبدیل شده است. تحولات ژئوپلیتیکی در خاورمیانه و جنگ روسیه و اوکراین، در شرایطی که بازارها همچنان با نگرانی‌های تورمی مواجه‌اند، بر انتظارات مربوط به عرضه و قیمت نفت تأثیر می‌گذارند.

قراردادهای آتی نفت خام برنت با قیمت ۱۰۵.۹ دلار به ازای هر بشکه معامله شدند؛ سطحی نزدیک به بالاترین قیمت این شاخص در دو هفته گذشته.در همین حال، فضای محتاطانه بازارها از ارزش دلار آمریکا حمایت کرد و این ارز را در نزدیکی بالاترین سطح خود طی ۱۸ ماه گذشته نگه داشت. هر یورو در آخرین معاملات با نرخ ۱.۱۱۷۳ دلار مبادله شد و نرخ برابری دلار آمریکا در برابر ین ژاپن به ۱۵۸.۳۴ ین رسید.

مجموع این تحولات نشان می‌دهد که بازارهای جهانی در مقطعی حساس قرار گرفته‌اند؛ از یک سو، افزایش رقابت در صنعت هوش مصنوعی پرسش‌هایی درباره پایداری سودآوری شرکت‌های فناوری ایجاد کرده و از سوی دیگر، فشارهای تورمی، قیمت بالای انرژی و هزینه‌های استقراض، سرمایه‌گذاران را به بازنگری در ترکیب دارایی‌های خود واداشته است. اکنون داده‌های تورمی آمریکا، گزارش عملکرد بانک‌های بزرگ و تحولات بازار انرژی از عوامل تعیین‌کننده جهت حرکت بعدی بازارهای جهانی خواهند بود.