پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ برنامه «آمادگی روانشناختی بدو استخدام و حمایت زودهنگام» فولاد مبارکه پس از سه مرحله ارزیابی، در بخش مدیریت سلامت شغلی Safety and Health Excellence Recognition ۲۰۲۶ انجمن جهانی فولاد برگزیده شد

سیدمحمدرضا انگشترساز اصفهانی

مدیر سلامت و ایمنی فولاد مبارکه

گروه فولاد مبارکه برای دومین سال متوالی موفق به کسب عنوان Safety and Health Excellence Recognition انجمن جهانی فولاد (worldsteel) در حوزه مدیریت سلامت شغلی (Occupational Health Management) شد؛ موفقیتی که امسال با برنامه «آمادگی روانشناختی برای کار در بدو استخدام و حمایت زودهنگام» رقم خورده است.

اهمیت این دستاورد زمانی روشن‌تر می‌شود که جایگاه این برنامه در صنعت فولاد جهان در نظر گرفته شود. انجمن جهانی فولاد یکی از مهم‌ترین نهادهای بین‌المللی صنعت فولاد است و اعضای آن حدود ۸۵ درصد تولید فولاد جهان را نمایندگی می‌کنند. این انجمن هر سال تنها تعداد محدودی از شرکت‌های عضو را که توانسته‌اند بهبودهای قابل اثبات در ایمنی و سلامت ایجاد کنند، در چهار حوزه فرهنگ و رهبری ایمنی، مدیریت ایمنی شغلی، مدیریت سلامت شغلی و مدیریت ایمنی فرایند به رسمیت می‌شناسد. سابقه این برنامه در سایت worldsteel تا سال ۲۰۰۸ قابل ردیابی است.

رقابتی چندمرحله‌ای با داوری مستقل

در دوره ۲۰۲۶، ۳۹ طرح از ۲۰ شرکت به برنامه ارسال شد. پس از سه دور ارزیابی، در نهایت تنها شش طرح برای دریافت Recognition انتخاب شدند؛ یک طرح در فرهنگ و رهبری ایمنی، یک طرح در ایمنی شغلی، دو طرح در سلامت شغلی و دو طرح در ایمنی فرایند.

فرایند انتخاب نیز صرفاً یک بررسی داخلی یا مقایسه ساده اظهارنامه‌ها نیست. در مرحله نخست، تیم ایمنی و سلامت انجمن جهانی فولاد طرح‌ها را با توجه به عواملی همچون کاهش ریسک، قابلیت انتقال و نوآوری غربال می‌کند. طرح‌های منتخب سپس توسط اعضای Steering Group کمیته Safety and Health ارزیابی می‌شوند و در مرحله نهایی، داوران مستقل و خارج از worldsteel درباره پروژه‌های برگزیده تصمیم می‌گیرند. اظهارنامه‌ها تا حد امکان بدون نام شرکت در اختیار داوران قرار می‌گیرد و داور نیز اجازه ارزیابی طرح شرکت خود را ندارد.

در مکاتبه رسمی اعلام نتیجه نیز انجمن جهانی فولاد صراحتاً اعلام کرد که طرح فولاد مبارکه پس از سه مرحله ارزیابی سخت‌گیرانه موفق به کسب Excellence Recognition در حوزه Occupational Health شده است.

در بروشور رسمی ۲۰۲۶، نام فولاد مبارکه در کنار InfraBuild، JFE Steel Corporation، Nippon Steel Slovakia، POSCO و Tata Steel Limited قرار گرفته است؛ ترکیبی که سطح رقابت این برنامه را به‌خوبی نشان می‌دهد. فولاد مبارکه و Nippon Steel Slovakia دو شرکت برگزیده امسال در بخش سلامت شغلی هستند.

چرا برنامه فولاد مبارکه مورد توجه قرار گرفت؟

نقطه آغاز طرح به یک خلأ مشخص بازمی‌گردد. تا پیش از سال ۲۰۲۲، معاینات بدو استخدام عمدتاً بر سلامت جسمی متمرکز بود و برای ارزیابی منسجم آمادگی روانشناختی افراد، به‌ویژه برای مشاغل پرتقاضا یا حساس از نظر ایمنی، مسیر ساختاریافته‌ای وجود نداشت. فولاد مبارکه از سال ۲۰۲۲ این حلقه را با افزودن ارزیابی روانشناختی استاندارد، از جمله MMPI (آزمون چندوجهی شخصیت مینه‌سوتا)، به فرایند طب کار تکمیل کرد.

در این مدل، ارزیابی روانشناختی به‌تنهایی مبنای تصمیم‌گیری استخدامی نیست. یافته‌ها در یک فرایند حرفه‌ای و محرمانه و متناسب با الزامات واقعی شغل تفسیر می‌شوند و موارد نیازمند بررسی بیشتر می‌توانند وارد ارزیابی تخصصی‌تر و در صورت ضرورت، بررسی در کمیسیون سلامت روان شوند. هیچ نمره آزمون یا تشخیص به‌تنهایی تعیین‌کننده صلاحیت فرد برای کار نیست و نتیجه می‌تواند متناسب با شرایط فرد و شغل، از ادامه عادی فرایند تا حمایت، ارجاع، تطبیق وظایف، تعویق موقت یا ارزیابی مجدد متفاوت باشد. اطلاعات بالینی نیز در حوزه طب کار محرمانه باقی می‌ماند.

مقیاس اجرای برنامه نیز یکی از نقاط برجسته آن است: از زمان استقرار در سال ۲۰۲۲ تاکنون ۳ هزار و ۷۴۵ متقاضی ارزیابی شده‌اند؛ پوشش برنامه در دوره گزارش‌شده ۱۰۰ درصد متقاضیان استخدام بوده و ۲۵۱ نفر، معادل ۶.۷ درصد، برای بررسی حرفه‌ای بیشتر پیش از جانمایی شغلی شناسایی شده‌اند.

این ویژگی‌ها با معیارهای رسمی داوری انجمن جهانی فولاد نیز هم‌راستاست. در بخش سلامت شغلی، طرح‌ها بر اساس کاهش بلندمدت ریسک و رویکرد پیشگیرانه، تأثیر قابل‌اندازه‌گیری، مشارکت ذی‌نفعان، قابلیت انتقال به سایر اعضای انجمن جهانی فولاد و نوآوری ارزیابی می‌شوند. در خود Rubric داوری نیز برای پروژه‌های سلامت روان، مداخلات پیشگیرانه در سطح بالاتری نسبت به رویکردهای صرفاً واکنشی قرار گرفته‌اند.

حاصل همکاری طب کار، مددکاری اجتماعی و حمایت مدیریت HSE

این برنامه محصول فعالیت یک بخش منفرد نبوده است. ایده و استقرار آن با پیگیری تیم طب کار و مددکاری اجتماعی و حمایت مدیر HSE فولاد مبارکه پیش رفته و در ادامه، متخصصان سلامت شغلی، روانشناسی و روانپزشکی و واحدهای مرتبط سرمایه انسانی در طراحی و اجرای سازوکار آن مشارکت داشته‌اند.

آنچه در نهایت مورد توجه انجمن جهانی فولاد قرار گرفته، صرفاً «استفاده از یک آزمون روانشناختی» نیست، بلکه تبدیل یک موضوع پراکنده به یک فرایند پایدار، حرفه‌ای و قابل‌اندازه‌گیری در نظام سلامت شغلی است.

از هوش مصنوعی در ارگونومی تا سلامت روانشناختی

موفقیت امسال ادامه مسیری است که فولاد مبارکه در سال ۲۰۲۵ آغاز کرد. سال گذشته نیز این شرکت در همین دسته، یعنی مدیریت سلامت شغلی، با پروژه Ergonomica AI – Intelligent ergonomic risk detection and prevention system در جمع برگزیدگان انجمن جهانی فولاد قرار گرفت. سایت رسمی worldsteel برگزیدگان ۲۰۲۵ را ArcelorMittal، EMSTEEL، Mobarakeh Steel Company، POSCO و Tata Steel اعلام کرده است.

در نتیجه، موفقیت دو سال اخیر تکرار یک ایده نیست؛ بلکه دو مرحله متفاوت از یک نگاه پیشگیرانه به سلامت نیروی انسانی را نشان می‌دهد: در ۲۰۲۵، تمرکز بر شناسایی و کاهش ریسک‌های جسمی و ارگونومیک کارکنان با کمک فناوری بود و در ۲۰۲۶، تمرکز به نقطه‌ای حتی پیش‌تر از ورود فرد به محیط کار منتقل شده است؛ یعنی شناخت آمادگی روانشناختی، تناسب بهتر فرد و شغل و فراهم‌کردن حمایت به‌موقع.

حضور در جمع نام‌های بزرگ صنعت فولاد جهان

نگاهی به سابقه این Recognition نشان می‌دهد که طی سال‌های مختلف شرکت‌هایی مانند ArcelorMittal، Tata Steel، POSCO، JFE Steel، Gerdau، Ternium، BlueScope Steel و U.S. Steel بارها در میان برگزیدگان آن قرار داشته‌اند. برای نمونه، تنها در سال‌های ۲۰۲۲ تا ۲۰۲۵ اسامی بسیاری از این فولادسازان در فهرست رسمی انجمن جهانی فولاد دیده می‌شود. از این رو، قرار گرفتن مجدد فولاد مبارکه در چنین جمعی، معنایی فراتر از یک موفقیت پروژه‌ای دارد و نشان می‌دهد یک تجربه شکل‌گرفته در داخل شرکت توانسته در سطحی با تجربیات شرکت‌های مرجع صنعت فولاد جهان مقایسه شود.

این موفقیت با واکنش مثبت مسئولان ارشد انجمن جهانی فولاد نیز همراه شد. Andrew Purvis، Director, Sustainable Manufacturing انجمن جهانی فولاد، پس از اعلام نتیجه در پیامی مستقیم، از اینکه فولاد مبارکه «دوباره موفق شده است» ابراز خرسندی و به تیم شرکت تبریک گفت. همچنین Shalini Kumari، مدیر Safety and Health انجمن، تأکید کرد که او و Andrew Purvis از دیدن دوباره نام فولاد مبارکه در فهرست برگزیدگان بسیار خوشحال هستند.

از یک پروژه تا شکل‌گیری یک مسیر

قرار گرفتن فولاد مبارکه برای دو سال متوالی در جمع محدود برگزیدگان Safety and Health Excellence Recognition را می‌توان نشانه‌ای از شکل‌گیری یک مسیر دانست: حرکتی از کنترل‌های سنتی سلامت شغلی به سمت پیشگیری داده‌محور، توجه همزمان به ابعاد جسمی و روانشناختی سلامت، مداخله پیش از بروز مشکل و تبدیل تجربیات داخلی به الگوهای قابل انتقال در صنعت فولاد.