پایگاه تحلیلی‌خبری ایراسین؛ ناترازی گاز طبیعی در سال‌های اخیر به یکی از چالش‌های مهم صنعت انرژی ایران تبدیل شده و افزایش تقاضا در کنار ضرورت تأمین پایدار گاز، توجه به مدیریت مصرف و استفاده از ظرفیت‌های فناورانه را بیش از گذشته ضروری کرده است. در همین راستا، شرکت ملی گاز ایران به‌دنبال ایجاد سازوکارهایی برای بهره‌گیری از ظرفیت بخش خصوصی و فناوری در مدیریت هوشمندتر گاز است؛ رویکردی که در قالب طرح «کارور» دنبال می‌شود. شرکت‌های کارور با هدف ورود به جریان‌های کمتر مورد توجه در صنعت گاز، از جمله فناوری اطلاعات و تحلیل داده‌ها، همچنین استفاده از ظرفیت‌های موجود برای بهینه‌سازی و مدیریت گاز فعالیت می‌کنند. این مدل می‌تواند زمینه استفاده مؤثرتر از داده‌ها و ظرفیت‌های بخش خصوصی را در زنجیره گاز فراهم کند.

طرح کارور گاز در مسیر کاهش ناترازی

علی‌اصغر رجبی، مدیر انرژی و کربن شرکت ملی گاز ایران، در گفت‌وگو با خبرنگار ایراسین درباره ساز و کار طرح کارور گاز اظهار کرد: تجربه‌های بین‌المللی در کشورهای مختلف جهان نشان داده است که ورود شرکت‌های کارور به بازار انرژی می‌تواند به رقابت بیشتر و کاهش قیمت گاز برای مصرف‌کنندگان منجر شود. شرکت‌های کارور می‌توانند خدمات بهتر و محصولات جدیدتری را به مصرف‌کنندگان ارائه داده و با استفاده از تکنولوژی‌های جدید، به بهبود بهره‌وری انرژی کمک کنند.

وی افزود: شرکت‌های کارور می‌تواند به نوآوری و خلاقیت در بازار گاز منجر شود؛ به طور مثال در کشور انگلستان در اواخر دهه ۱۹۸۰ بازار گاز آزاد شد؛ در مدل پیاده شده در آن کشور، شرکت‌های کارور نقش مهمی در واردات و توزیع گاز ایفا میکنند. تجربه این کشور نشان داده است که آزادسازی بازار می‌تواند به رقابت بیشتر، تنوع‌ بخشیدن به عرضه و کاهش قیمت برای مصرف‌کنندگان منجر شود.

مدیر انرژی و کربن شرکت ملی گاز ایران ادامه داد: در آلمان نیز شبکه توزیع گاز به شرکت‌های خصوصی واگذار شده، اما بر عملکرد آن‌ها نظارت صورت میگیرد تا اطمینان حاصل شود که خدمات به طور منصفانه و با کیفیت بالا به مصرفکنندگان ارائه می‌شود. حمایت از شرکت‌های کارور و تامین تسهیلات مالی در آلمان، به توسعه زیرساخت‌های گاز در کشور کمک کرده است. فعالیت شرکت‌های کارور موجب انتفاع مصرف کنندگان نهایی از طریق توسعه فناوری‌های جدید، بهبود محصولات و خدمات و ایجاد بازارهای جدید، ارتقاء استانداردهای معیار مصرف انرژی، کاهش مصرف بیرویه و صرفه‌جویی در هزینه‌ها و اجرای طرح‌های بهینه‌سازی مصرف گردیده که منجر به کاهش ناترازی انرژی خواهد شد.

صدور ۵ میلیون مترمکعب گواهی صرفه‌جویی

رجبی در خصوص اینکه این طرح در حال حاضر در چه مرحله‌ای قرار دارد، بیان کرد: در حال حاضر بیش از ۵ میلیون متر مکعب گواهی صرفه‌جویی گاز طبیعی برای اجرای پروزه بهینه‌سازی شرکتهای کارور صادر شده است، فراخوان متقاضیان فعالیت به عنوان کارور نوع یک (خرده فروشی) در سامانه شرکت ملی گاز ایران صادر گردیده است، همچنین به ۸۷ شرکت متقاضی فعالیت به عنوان کارور نوع (۲) (بهینه‌سازی) مجوز موقت اعطا شده که از این میزان ۳۳ شرکت با ۲۹ شرکت گاز استانی ۱۰۳ قرارداد کارور نوع (۲) منعقد کرده‌اند. حوزه‌های صرفه‌جویی در قراردادهای مذکور خانگی، کشاورزی، صنعتی، نیروگاهی، تجاری است.

وی در ادامه با اشاره به اینکه این طرح چه کمکی می‌تواند به صنایع و بنگاه‌های بزرگ که از مصرف‌کنندگان گاز هستند داشته باشد، گفت: عمده خریداران گواهی صرفه‌جویی گاز طبیعی در بورس انرژی ایران، صنایعی هستند که در زمان اوج مصرف با محدودیت عرضه گاز مواجه شده و عدم‌النفعی ناشی از کاهش حجم گاز انتقالی را متحمل می‌شوند. هدف از مدل صرفه‌جویی توسط کارور گاز، انتقال حجم گاز از سمت تقاضای نامولد به سمت تقاضای مولد اقتصادی با ارزش افزوده بالاتر است.

کارور، مسیر مشارکت بنگاه‌های اقتصادی

مدیر انرژی و کربن شرکت ملی گاز ایران درباره اینکه آیا برای ورود بنگاه‌های اقتصادی به این طرح، تسهیلات یا امتیازی در نظر گرفته شده و آیا چنین موضوعی در دستور کار قرار دارد، اظهار کرد: سازوکار آیین‌نامه نحوه فعالیت شرکت‌های کارور گاز طبیعی به‌گونه‌ای طراحی شده است که در صورت تعمیق و توسعه این طرح، انحصار دولتی کاهش یابد و خدمات فروش گاز در فضایی رقابتی و شفاف، تحت نظام تنظیم‌گری دولت و حاکمیت، به مصرف‌کنندگان نهایی ارائه شود.

رجبی افزود: در همین راستا، هم‌اکنون برخی از هلدینگ‌های بزرگ صنعتی متقاضی فعالیت به‌عنوان کارور نوع یک (خرده‌فروشی) در سامانه فراخوان شرکت ملی گاز ایران به نشانی www.goc.nigc.ir ثبت‌نام کرده‌اند.