پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ هجدهم آبان‌ماه، سالروز تأسیس شرکت توکا تولید اسپادان، فرصتی برای بازخوانی نقش این مجموعه در حوزه تولید برق و بررسی ظرفیت‌های آن برای کمک به تأمین انرژی پایدار صنایع است؛ صنعتی که در سال‌های اخیر، محدودیت‌های برق و گاز به یکی از مهم‌ترین موانع استمرار تولید و تحقق برنامه‌های توسعه‌ای آن تبدیل شده است.

احسان رضاپور اعرابی، مدیرعامل شرکت توکا تولید اسپادان، در گفت‌وگو با ایراسین، با تشریح عملکرد نیروگاه این شرکت، ظرفیت‌های نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس در پشتیبانی از صنایع فولادی، چالش‌های تأمین سوخت و ضرورت اصلاح سیاست‌های اقتصادی صنعت برق، از برنامه توسعه ۸ مگاواتی ظرفیت نیروگاه خبر داد. او همچنین ورود به حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر و بررسی فرصت‌های سرمایه‌گذاری در تولید هم‌زمان برق و حرارت را از محورهای برنامه آینده شرکت برشمرد و تأکید کرد که توکا تولید اسپادان می‌تواند به یکی از بازوهای تخصصی گروه سرمایه‌گذاری توکا فولاد در حوزه انرژی پایدار و مقرون‌به‌صرفه تبدیل شود.

تولید ۱۱ مگاوات برق در سال گذشته؛ هدف‌گذاری ۱۲ مگاواتی برای امسال

رضاپور اعرابی در ابتدای این گفت‌وگو با اشاره به ظرفیت تولید نیروگاه توکا تولید اسپادان اظهار کرد: این نیروگاه با ظرفیت اسمی ۱۶ مگاوات در حوزه تولید برق و کمک به تأمین انرژی فعالیت می‌کند. البته باید میان ظرفیت اسمی و میزان تولید واقعی نیروگاه تفاوت قائل شد؛ چراکه ظرفیت اسمی بیانگر حداکثر توان تولید در شرایط طراحی است، اما تولید واقعی به عواملی همچون ساعات آماده‌به‌کاری، محدودیت‌های تأمین سوخت، برنامه‌های تعمیراتی و شرایط شبکه برق بستگی دارد.

وی افزود: نیروگاه توکا تولید اسپادان با وجود شرایط خاص کشور و محدودیت‌های موجود در سال گذشته، توانست به‌طور میانگین حدود ۱۱ مگاوات تولید داشته باشد. برای سال جاری نیز برنامه‌ریزی و تلاش مجموعه بر این است که میزان تولید به حدود ۱۲ مگاوات افزایش یابد.

مدیرعامل شرکت توکا تولید اسپادان با اشاره به اهمیت ارتقای بهره‌وری و افزایش آمادگی عملیاتی نیروگاه تصریح کرد: استفاده حداکثری از ظرفیت موجود، افزایش قابلیت اطمینان تجهیزات و مدیریت مؤثر منابع انرژی، از جمله اقداماتی است که می‌تواند زمینه بهبود عملکرد نیروگاه و نزدیک شدن به ظرفیت‌های پیش‌بینی‌شده را فراهم کند.

احسان رضاپور اعرابی، مدیرعامل شرکت توکا تولید اسپادان

نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس؛ راهکاری برای کاهش وابستگی صنایع فولادی به شبکه

رضاپور اعرابی در ادامه با تشریح نقش نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس در تأمین برق صنایع بزرگ و انرژی‌بر گفت: نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس می‌توانند نقش مؤثری در کاهش وابستگی صنایع فولادی به شبکه سراسری برق ایفا کنند؛ به‌ویژه در شرایطی که محدودیت‌های تأمین برق مستقیماً بر میزان تولید، بهره‌وری و ایفای تعهدات تجاری شرکت‌ها تأثیر می‌گذارد.

وی ادامه داد: یکی از مهم‌ترین مزیت‌های این نیروگاه‌ها، تولید برق در نزدیکی مراکز مصرف است. این ویژگی علاوه بر کاهش وابستگی به شبکه سراسری، می‌تواند پایداری تأمین انرژی را افزایش دهد و امکان مدیریت بهتر هزینه‌های تولید را فراهم کند. همچنین به دلیل کوتاه بودن مسیر انتقال برق، میزان تلفات انرژی در مقایسه با انتقال برق در شبکه گسترده سراسری به‌مراتب کمتر خواهد بود.

مدیرعامل شرکت توکا تولید اسپادان با تأکید بر اینکه نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس باید به‌عنوان بخشی از سبد تأمین انرژی صنایع مورد توجه قرار گیرند، خاطرنشان کرد: طبیعی است که ظرفیت ۱۶ مگاواتی نیروگاه توکا تولید اسپادان به‌تنهایی پاسخگوی تمام نیازهای انرژی مجموعه‌های بزرگ فولادی نباشد؛ اما این ظرفیت می‌تواند در کنار سایر منابع تولید و تأمین برق، سهم مؤثری در کاهش محدودیت‌های انرژی و افزایش پایداری فعالیت واحدهای صنعتی داشته باشد.

رضاپور اعرابی با اشاره به ضرورت تغییر رویکرد در حوزه سرمایه‌گذاری انرژی افزود: راهبرد اصلی باید حرکت از جایگاه تأمین‌کننده صرف برق به سمت مشارکت فعال در تأمین امنیت انرژی صنایع باشد. در این مسیر، نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس و پراکنده می‌توانند با نزدیک شدن به مراکز مصرف، بخشی از نیاز صنایع را تأمین و زمینه شکل‌گیری یک ساختار منعطف‌تر و پایدارتر در حوزه انرژی را فراهم کنند.

تأمین پایدار گاز؛ شرط استمرار تولید در نیروگاه‌های کوچک‌مقیاس

وی در بخش دیگری از این گفت‌وگو، تأمین سوخت را یکی از مهم‌ترین عوامل اثرگذار بر عملکرد نیروگاه‌های گازسوز دانست و گفت: یکی از چالش‌های اساسی این نیروگاه‌ها، اطمینان از دسترسی پایدار به سوخت در تمام فصول سال است. در واقع، حتی برخورداری از تجهیزات مناسب و ظرفیت تولید کافی نیز بدون تأمین مستمر سوخت نمی‌تواند به تولید پایدار منجر شود.

مدیرعامل شرکت توکا تولید اسپادان با اشاره به شرایط تأمین گاز در فصل تابستان اظهار کرد: در تابستان، با افزایش تقاضای مصرف برق و فشار بر شبکه سراسری، نیروگاه‌ها باید آمادگی کامل برای تولید و کمک به پایداری شبکه را داشته باشند. خوشبختانه با توجه به کاهش تقاضای گاز در مقایسه با فصول سرد سال، سوخت نیروگاه در این دوره تأمین شده است و امکان فعالیت با حداکثر توان و تلاش برای افزایش تولید و کمک به رفع ناترازی برق فراهم می‌شود.

وی افزود: بااین‌حال، در فصول سرد سال شرایط متفاوت است. افزایش تقاضای گاز در بخش‌های مختلف مصرف و محدودیت‌های اعمال‌شده در تخصیص سوخت به نیروگاه‌ها، می‌تواند بر میزان تولید اثر بگذارد و حتی به خاموشی‌های اجباری منجر شود. ازاین‌رو، هماهنگی مستمر با دستگاه‌ها و شرکت‌های مرتبط و افزایش قابلیت اطمینان تجهیزات، از اولویت‌های مهم عملیاتی نیروگاه به شمار می‌رود.

رضاپور اعرابی با اشاره به اقدامات انجام‌شده برای رفع این چالش خاطرنشان کرد: امسال با توافقات صورت‌گرفته با ارگان‌های ذی‌ربط و با توجه به موقعیت خاص نیروگاه، مقرر شده است تأمین گاز پایدار در فصول سرد سال نیز در دستور کار قرار گیرد. امیدواریم با تحقق این توافق، امکان استمرار تولید و استفاده حداکثری از ظرفیت نیروگاه در دوره‌های اوج مصرف گاز فراهم شود.

اقتصاد نامتوازن برق؛ مانعی در مسیر سرمایه‌گذاری و توسعه نیروگاه‌ها

مدیرعامل شرکت توکا تولید اسپادان در ادامه با اشاره به ضرورت اصلاح سیاست‌های اقتصادی صنعت برق برای جذب سرمایه‌گذاری‌های جدید تصریح کرد: برای جذاب‌تر شدن سرمایه‌گذاری در صنعت برق، مهم‌ترین ضرورت ایجاد یک نظام اقتصادی شفاف، قابل پیش‌بینی و متناسب با هزینه‌های واقعی تولید است. سرمایه‌گذار زمانی برای ورود به این حوزه انگیزه کافی خواهد داشت که بتواند نسبت به بازگشت سرمایه، درآمد حاصل از فروش برق و پایداری مقررات اطمینان داشته باشد.

وی اصلاح نظام قیمت‌گذاری برق را یکی از الزامات اساسی این حوزه دانست و گفت: نرخ خرید برق باید با هزینه‌های واقعی سرمایه‌گذاری، تأمین سوخت، تعمیرات، قطعات، نگهداری و استهلاک تجهیزات تناسب داشته باشد. در کنار آن، تضمین قراردادهای بلندمدت، تسویه به‌موقع مطالبات نیروگاه‌ها و ایجاد سازوکارهای پایدار برای تأمین سوخت نیز از جمله اقداماتی است که می‌تواند ریسک سرمایه‌گذاری در صنعت برق را کاهش دهد.

رضاپور اعرابی توسعه بازار برق را نیز ضروری دانست و افزود: فراهم کردن امکان فروش مستقیم برق به صنایع، استفاده از ظرفیت بورس انرژی و توسعه قراردادهای دوجانبه می‌تواند زمینه افزایش رقابت، شفافیت معاملات و بهبود بازده سرمایه‌گذاری در این صنعت را فراهم کند.

وی با اشاره به اقدامات انجام‌شده در سال‌های اخیر برای آزادسازی قیمت‌ها اظهار کرد: در سال‌های اخیر اقدامات مثبتی در زمینه آزادسازی قیمت برق انجام شده است، اما همچنان برخی سازوکارهای تکلیفی، محدودیت‌هایی جدی برای فعالیت اقتصادی نیروگاه‌ها ایجاد می‌کنند. در شرایط فعلی، به ازای هر یک مگاوات برق تولید و عرضه‌شده در بستر بورس انرژی، نیروگاه ملزم به فروش یک مگاوات برق به شبکه با نرخ تکلیفی و بسیار پایین است؛ ضمن اینکه وصول همین مطالبات نیز با تأخیر چندماهه انجام می‌شود.

مدیرعامل شرکت توکا تولید اسپادان ادامه داد: از سوی دیگر، هزینه تأمین گاز نیروگاه‌ها طی سال‌های اخیر به‌شدت افزایش یافته و با افزایش حدود ۳۶ برابری هزینه سوخت، ضرورت بازنگری در نرخ‌های تکلیفی بیش از گذشته احساس می‌شود. انتظار ما این است که متناسب با آزادسازی قیمت گاز و رشد هزینه‌های تولید، نرخ‌های تکلیفی برق نیز اصلاح شوند یا سازوکارهای محدودکننده در این زمینه مورد بازنگری قرار گیرند.

وی تأکید کرد: امنیت انرژی بدون اقتصادی کردن سرمایه‌گذاری در تولید برق امکان‌پذیر نخواهد بود. قیمت‌های غیرواقعی و تکلیفی نه‌تنها مسیر توسعه نیروگاه‌ها را محدود می‌کنند، بلکه در بلندمدت حتی حفظ ظرفیت تولید موجود و انجام تعمیرات و نوسازی تجهیزات را نیز با دشواری مواجه خواهند کرد.

اجرای طرح توسعه ۸ مگاواتی؛ گام تازه توکا تولید اسپادان برای افزایش ظرفیت

رضاپور اعرابی با تشریح برنامه‌های توسعه‌ای شرکت گفت: نگاه توکا تولید اسپادان هیچ‌گاه به ظرفیت فعلی نیروگاه محدود نبوده است. با توجه به روند رو به رشد تقاضای انرژی در صنایع و اهمیت تأمین برق پایدار، توسعه ظرفیت تولید برق یکی از محورهای اصلی برنامه‌های آینده شرکت به شمار می‌رود.

وی از تأیید و آغاز اجرای طرح توسعه ۸ مگاواتی خبر داد و افزود: خوشبختانه طرح توسعه ظرفیت نیروگاه به میزان ۸ مگاوات تأیید شده و در حال اجراست. اجرای این طرح می‌تواند ظرفیت تولید برق شرکت را افزایش دهد و توان مجموعه را برای پاسخ‌گویی به نیاز مصرف‌کنندگان هدف تقویت کند.

مدیرعامل شرکت توکا تولید اسپادان با تأکید بر اینکه توسعه فعالیت‌های شرکت به نیروگاه‌های متکی بر سوخت فسیلی محدود نخواهد بود، اظهار کرد: ورود به حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر، به‌ویژه سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های خورشیدی، از دیگر محورهای مورد توجه شرکت است. همچنین فرصت‌های سرمایه‌گذاری در حوزه تولید هم‌زمان برق و حرارت (CHP) در حال بررسی است.

وی تصریح کرد: هدف ما ایجاد یک سبد متنوع تولید انرژی است تا شرکت بتواند متناسب با نیاز صنایع، شرایط بازار برق و تحولات حوزه انرژی، فرصت‌های جدید سرمایه‌گذاری را شناسایی و اجرا کند. چنین رویکردی علاوه بر کاهش وابستگی به یک منبع مشخص تولید انرژی، امکان افزایش انعطاف‌پذیری و پایداری فعالیت شرکت را نیز فراهم خواهد کرد.

توکا تولید اسپادان؛ بازوی تخصصی گروه توکا فولاد در امنیت انرژی

مدیرعامل شرکت توکا تولید اسپادان در بخش پایانی این گفت‌وگو با تشریح جایگاه راهبردی شرکت در برنامه‌های آینده گروه سرمایه‌گذاری توکا فولاد اظهار کرد: به اعتقاد من، توکا تولید اسپادان می‌تواند در آینده به یکی از اصلی‌ترین بازوهای تخصصی این گروه در حوزه تولید و تأمین انرژی پایدار و مقرون‌به‌صرفه تبدیل شود.

وی افزود: با توجه به جایگاه گروه توکا فولاد در زنجیره ارزش صنعت فولاد و ارتباط آن با فولاد مبارکه، موضوع انرژی دیگر صرفاً یک فعالیت اقتصادی مستقل نیست؛ بلکه یکی از زیرساخت‌های راهبردی برای استمرار تولید، افزایش بهره‌وری و حفظ رقابت‌پذیری صنایع محسوب می‌شود. از این منظر، سرمایه‌گذاری در تولید برق و توسعه زیرساخت‌های انرژی باید بخشی از برنامه‌های بلندمدت گروه برای پشتیبانی از زنجیره فولاد باشد.

رضاپور اعرابی با برشمردن محورهای اصلی چشم‌انداز شرکت خاطرنشان کرد: تبدیل شدن به مجموعه‌ای تخصصی در زمینه تولید و تأمین برق صنایع، توسعه ظرفیت تولید متناسب با نیاز مصرف‌کنندگان داخل هلدینگ و منطقه، مشارکت در احداث و بهره‌برداری از نیروگاه‌های جدید، توسعه سرمایه‌گذاری در انرژی‌های تجدیدپذیر و ایجاد مدل‌های اقتصادی پایدار برای تأمین مستقیم انرژی صنایع، از جمله اولویت‌هایی است که در مسیر آینده شرکت دنبال می‌شود.

وی ادامه داد: مشارکت فعال در برنامه‌های امنیت انرژی گروه فولاد مبارکه و شرکت‌های زیرمجموعه نیز از اهمیت ویژه‌ای برخوردار است. تلاش ما این است که با توسعه ظرفیت‌های فنی و اقتصادی، توکا تولید اسپادان از یک شرکت صرفاً تولیدکننده برق به مجموعه‌ای فعال در حوزه توسعه زیرساخت‌های انرژی و تأمین پایدار برق صنایع تبدیل شود.

مدیرعامل شرکت توکا تولید اسپادان در پایان تأکید کرد: آینده توکا تولید اسپادان صرفاً در افزایش میزان تولید برق خلاصه نمی‌شود؛ بلکه هدف اصلی ما مشارکت راهبردی در تأمین امنیت انرژی صنایع است. تحقق این هدف به توسعه ظرفیت‌های تولید، تنوع‌بخشی به منابع انرژی، اصلاح سازوکارهای اقتصادی صنعت برق و ایجاد همکاری‌های مؤثر با مجموعه‌های صنعتی نیاز دارد. امیدواریم با اجرای برنامه‌های پیش‌بینی‌شده، این شرکت بتواند سهم مؤثرتری در پایداری تولید و تقویت زیرساخت‌های انرژی صنعت فولاد کشور ایفا کند.