پایگاه تحلیلی‌خبری ایراسین؛ در حالی که شرکت‌های فناوری و سرمایه‌گذاران بزرگ جهان برای تأمین برق موردنیاز مراکز داده و توسعه هوش مصنوعی به دنبال منابع انرژی بیشتر هستند، گاز طبیعی بار دیگر به یکی از گزینه‌های اصلی آنها تبدیل شده است. این روند، هم‌زمان با معرفی برخی صندوق‌های سرمایه‌گذاری به‌عنوان حامیان گذار انرژی، پرسش‌هایی درباره نقش سوخت‌های فسیلی در مسیر کربن‌زدایی و پیامدهای زیست‌محیطی آن مطرح کرده است.
گاز طبیعی در سبد سرمایه‌گذاری انرژی پاک
بر اساس گزارشی که وب‌سایت «اویل‌پرایس» در ۶ نوامبر ۲۰۲۶ منتشر کرده، بخشی از صندوق‌های وال‌استریت که با عنوان «گذار انرژی» فعالیت می‌کنند، در کنار شرکت‌های فعال در حوزه انرژی‌های تجدیدپذیر، در شرکت‌های گاز طبیعی و کسب‌وکارهای مرتبط با مراکز داده نیز سرمایه‌گذاری کرده‌اند.
این رویکرد نشان می‌دهد مفهوم گذار انرژی در بازارهای مالی، تعریف یکسان و محدودی ندارد. برخی سرمایه‌گذاران، توسعه زیرساخت‌های برق، تأمین انرژی موردنیاز اقتصاد دیجیتال و افزایش ظرفیت تولید را نیز بخشی از این گذار می‌دانند؛ حتی اگر بخشی از این ظرفیت از طریق سوخت‌های فسیلی تأمین شود.
دن کوهن از مؤسسه اقتصاد انرژی و تحلیل مالی معتقد است اصطلاح «گذار انرژی» مفهومی انعطاف‌پذیر است و حضور شرکت‌های گازی، تجهیزات الکتریکی و فعالان حوزه مراکز داده در صندوق‌های مرتبط با این حوزه، با برداشت برخی سرمایه‌گذاران از این مفهوم همخوانی دارد.
رونق هوش مصنوعی و افزایش تقاضا برای گاز
یکی از عوامل اصلی توجه دوباره به گاز طبیعی، رشد سریع هوش مصنوعی و افزایش نیاز مراکز داده به برق است. شرکت‌های بزرگ فناوری برای تأمین انرژی موردنیاز زیرساخت‌های محاسباتی خود، به سمت قراردادهای بلندمدت و توسعه نیروگاه‌های اختصاصی حرکت کرده‌اند.
بر اساس گزارش اویل‌پرایس، آمازون در تگزاس در حال توسعه مجموعه‌ای شامل هفت نیروگاه گازسوز برای تأمین برق است. این مجموعه، با توجه به مشخصات اعلام‌شده، می‌تواند به بزرگ‌ترین منبع انتشار آلایندگی مرتبط با تولید برق در آمریکا تبدیل شود.
همچنین انویدیا با همکاری شرکت ژاپنی سافت‌بانک و دولت فدرال آمریکا، طرحی برای ساخت یک نیروگاه بزرگ مبتنی بر سوخت‌های فسیلی در ایالت اوهایو اعلام کرده است؛ نیروگاهی که قرار است در تأمین برق پروژه مرتبط با شرکت اوپن‌ای‌آی نقش داشته باشد.
در نمونه‌ای دیگر، مایکروسافت قراردادی ۲۰ساله با شرکت شورون امضا کرده است تا برق موردنیاز یک مرکز داده پیشنهادی در غرب تگزاس از طریق نیروگاه‌های گازسوز با ظرفیت ۲.۶۷ گیگاوات تأمین شود.
تردیدها درباره نقش گاز به‌عنوان سوخت گذار
صنعت گاز طبیعی سال‌هاست این سوخت را گزینه‌ای واسطه‌ای برای عبور از زغال‌سنگ و نفت به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر معرفی می‌کند. با این حال، این ادعا با انتقادهایی از سوی کارشناسان محیط‌زیست و پژوهشگران حوزه اقلیم روبه‌رو است.
متان، اصلی‌ترین ترکیب گاز طبیعی، در بازه زمانی ۲۰ساله حدود ۸۰ برابر دی‌اکسیدکربن قدرت گرمایش دارد. هرچند متان نسبت به دی‌اکسیدکربن مدت کمتری در جو باقی می‌ماند، نشت آن در مراحل استخراج، انتقال و مصرف می‌تواند اثرات اقلیمی قابل‌توجهی ایجاد کند.
برخی پژوهش‌های علمی نیز نشان داده‌اند میزان انتشار متان در چرخه عمر گاز طبیعی ممکن است بیش از برآوردهای پیشین باشد. همچنین در برخی مطالعات، گاز طبیعی مایع‌شده به دلیل مصرف انرژی و انتشار ناشی از سردسازی، ذخیره‌سازی و حمل‌ونقل، از نظر اثرات اقلیمی حتی آلاینده‌تر از زغال‌سنگ ارزیابی شده است. البته نتیجه این مقایسه به شرایط تولید، میزان نشت متان و روش انتقال بستگی دارد.
سرمایه‌گذاران میان امنیت انرژی و ملاحظات اقلیمی
با وجود این انتقادها، شماری از سرمایه‌گذاران همچنان گاز طبیعی را بخشی از مسیر گذار انرژی می‌دانند. بلک‌استون نیز به‌صراحت اعلام کرده است که گاز متان برای گذار انرژی ضروری است. رایان لاگهد، از تحلیلگران پیشین بلومبرگ‌ان‌ای‌اف، می‌گوید بسیاری از سرمایه‌گذاران همچنان گاز را سوختی انتقالی تلقی می‌کنند.
این روند در شرایطی ادامه دارد که نگرانی‌های اقلیمی و اهداف توافق پاریس همچنان در کانون مباحث جهانی قرار دارند. سازمان ملل هشدار داده است که به دلیل سال‌ها اقدام ناکافی، عبور از اهداف توافق پاریس اجتناب‌ناپذیر شده؛ هرچند هنوز امکان محدود کردن اوج گرمایش و کاهش مدت‌زمان عبور از آستانه‌های دمایی وجود دارد.
در مجموع، افزایش سرمایه‌گذاری در نیروگاه‌های گازسوز نشان می‌دهد رشد تقاضای برق، به‌ویژه از سوی مراکز داده و هوش مصنوعی، می‌تواند مسیر گذار انرژی را پیچیده‌تر کند. چالش اصلی بازار انرژی اکنون ایجاد تعادل میان تأمین مطمئن برق، توجیه اقتصادی سرمایه‌گذاری‌ها و کاهش انتشار گازهای گلخانه‌ای است؛ تعادلی که جایگاه واقعی گاز طبیعی را در آینده انرژی جهان تعیین خواهد کرد.
نظر شما