پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ یک سرمایهگذاری الزاماً زمانی ارزشآفرین نیست که بازده آن مستقیماً در صورتهای مالی سرمایهگذار ظاهر شود. برخی سرمایهگذاریها، بهویژه در حوزه سرمایه انسانی، ورزش و توسعه اجتماعی، بازده خود را در جایی خارج از ترازنامه نشان میدهند؛ در پرورش استعداد، افزایش مشارکت ورزشی، شکلگیری قهرمانان ملی، ارتقای سرمایه اجتماعی و حتی ایجاد نشاط در جامعه. از این منظر، باشگاه فولاد مبارکه سپاهان را نمیتوان صرفاً با تعداد جامها یا عملکرد تیم فوتبال ارزیابی کرد. سخنان سعید زرندی، مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، در مراسم بدرقه ورزشکاران و مربیان سپاهان به بازیهای آسیایی ناگویا ۲۰۲۶ نشان میدهد که دامنه این سرمایهگذاری از آکادمی و ورزش پایه تا ورزش قهرمانی، بانوان، رشتههای جدید و حضور ورزشکاران در تیمهای ملی امتداد یافته است.
۲۹ ورزشکار؛ خروجی قابل مشاهده یک سرمایهگذاری چندساله
حضور ۲۹ ورزشکار فولاد مبارکه سپاهان در جمع نمایندگان تیم ملی ایران در بازیهای آسیایی ناگویا، مهمترین خروجی قابل مشاهده این زنجیره است. زرندی در این مراسم با اشاره به این موضوع، آن را یک افتخار بزرگ برای فولاد مبارکه دانست و تأکید کرد که آثار سرمایهگذاریهای چند سال گذشته در مجموعه ورزش، امروز خود را نشان میدهد. این نکته از آن جهت اهمیت دارد که ورزشکار ملی معمولاً محصول یک تصمیم کوتاهمدت نیست. پشت هر ورزشکار حرفهای، سالها آموزش، مربیگری، امکانات، مسابقه، استعدادیابی و تأمین مالی قرار دارد. بنابراین، زمانی که یک باشگاه صنعتی تعداد قابلتوجهی ورزشکار را به سطح تیمهای ملی میرساند، نمیتوان ارزش فعالیت آن را فقط در عملکرد تیمهای حرفهای همان باشگاه خلاصه کرد.
در واقع، آکادمی حلقهای است که هزینه آن امروز انجام میشود و بخشی از بازده آن ممکن است سالها بعد در تیم ملی، ورزش قهرمانی و حتی سطح بینالمللی ظاهر شود.
از باشگاهداری به توسعه ورزش
اهمیت صحبتهای زرندی در این است که دامنه فعالیت سپاهان را محدود به یک رشته یا یک تیم نمیکند. او از ادامه حمایت از ورزش در شرایطی سخن گفته که هزینهها کاهش یافته و شرایط اقتصادی دشوارتر شده است. این موضع، یک پرسش اقتصادی مهم را مطرح میکند: چرا یک بنگاه صنعتی باید در دورهای که هزینهها تحت فشار است، همچنان بخشی از منابع خود را به ورزش اختصاص دهد؟
پاسخ را باید در مفهوم «بازده اجتماعی» جستوجو کرد. بخشی از ارزش ایجادشده توسط ورزش در حسابهای مالی باشگاه ثبت نمیشود. ورزشکار پرورشیافته، کودک یا نوجوانی که وارد مسیر حرفهای ورزش میشود، مربیای که تجربه خود را به نسل بعد منتقل میکند و قهرمانی که در تیم ملی نمایندگی کشور را بر عهده میگیرد، همگی خروجیهایی هستند که ارزش آنها فراتر از درآمد مستقیم باشگاه است. از همین منظر، تأکید زرندی بر اینکه ورزش میتواند به ایجاد نشاط و شادی در میان جوانان، بهویژه جوانان اصفهان و ایران کمک کند، اهمیت پیدا میکند. اینها همان منافعی هستند که در ادبیات اقتصادی میتوان آنها را بخشی از آثار سرریز یک سرمایهگذاری دانست؛ منافعی که ایجاد میشوند اما الزاماً نصیب مستقیم سرمایهگذار نمیشوند.
نقشه سرمایهگذاری سپاهان از پایه تا قهرمانی
صحبتهای مدیرعامل فولاد مبارکه نشان میدهد که مدل مورد نظر برای سپاهان یک مدل تکلایه نیست.
این جدول یک نکته مهم را نشان میدهد: هرچه دامنه فعالیت باشگاه از فوتبال حرفهای فراتر میرود، اندازه واقعی سرمایهگذاری نیز بزرگتر از چیزی میشود که صرفاً در هزینههای جاری باشگاه دیده میشود.
باشگاهی که صرفاً برای خرید ورزشکار حرفهای هزینه میکند، ممکن است در کوتاهمدت نتیجه بگیرد. اما باشگاهی که آکادمی میسازد، در رشتههای مختلف فعالیت میکند و ورزشکار را از سطوح پایه به قهرمانی میرساند، در حال ساختن یک ظرفیت پایدار است.
ورزش بانوان؛ بخشی از سرمایهگذاری، نه یک فعالیت جانبی
یکی دیگر از بخشهای مهم سخنان زرندی، تأکید بر توسعه ورزش بانوان است. او فراهم کردن شرایط مناسب، تخصصی و سالم برای فعالیت جوانان در ورزش بانوان را یکی از دو موضوع مهم در مسیر توسعه ورزش عنوان کرده و در کنار آن بر توجه جدی به ورزش قهرمانی تأکید کرده است. این رویکرد اهمیت ویژهای دارد؛ زیرا توسعه ورزش زمانی اتفاق میافتد که دسترسی به ورزش قهرمانی محدود به یک بخش از جامعه نباشد. در چنین مدلی، باشگاه از یک «تیم» به یک زیرساخت ورزشی تبدیل میشود؛ زیرساختی که میتواند در رشتهها و گروههای مختلف استعداد ایجاد کند و آنها را به سطح حرفهای برساند.
سرمایهگذاری در شرایط سخت
شاید مهمترین بخش صحبتهای زرندی برای تحلیل اقتصادی همینجا باشد. او صراحتاً از شرایط اقتصادی و ضرورت کاهش هزینهها سخن گفته، اما همزمان تأکید کرده که ورزش باید مورد حمایت قرار گیرد؛ زیرا ورزش میتواند به ایجاد نشاط و شادی در جامعه کمک کند. این گزاره را میتوان از زاویه سیاست صنعتی نیز خواند. یک بنگاه بزرگ صنعتی مانند فولاد مبارکه فقط در کارخانه و تجهیزات خود فعالیت نمیکند؛ بلکه بهطور طبیعی با جامعه پیرامونی، نیروی انسانی، شهر، استان و اقتصاد کشور ارتباط دارد. بنابراین بخشی از سرمایهگذاریهای آن میتواند اثر اجتماعی و نهادی داشته باشد. در این نگاه، ورزش رقیب سرمایهگذاری صنعتی نیست؛ بلکه یکی از حلقههای مکمل آن در حوزه سرمایه انسانی و اجتماعی است.
نظر شما