ماهنامه کارخانه نوشت: در بیشتر طول تاریخ، پیشبینی غالب این بوده که امور به همان شکل ادامه خواهند یافت. اما گاهی اوقات آینده غیرقابلپیشبینی است. فناوری، که در حال حاضر با سرعتی شتابان در حال توسعه است، میتواند به سرعت به یک چالش بزرگ برای بشریت تبدیل شود، بهویژه اگر هوش مصنوعی ( AI) بتواند وظایفی را انجام دهد که فراتر از درک انسان باشد. این موضوع میتواند تاثیرات عمیقی بر اقتصاد جهانی داشته باشد.
این موضوع درباره توانمندیهای هوش مصنوعی در سال ۲۰۳۰ یا ۲۰۳۲ چه میگوید؟ بسیاری با واهمه از آینده، از یک وضعیت جهنمی سخن میگویند، جایی که تروریستهای مجهز به هوش مصنوعی سلاحهای بیولوژیکی میسازند که میلیاردها نفر را میکشد، یا یک هوش مصنوعی «ناهمراستا» از کنترل خارج شده و از انسانها باهوشتر میشود. درک این ریسکهای غیرقابل تصور آسان است. با این حال، این نگرانیها توجه را از تاثیرات فوری، قابل پیشبینی و به همان اندازه شگفتانگیز یک هوش مصنوعی غیر آخرالزمانی منحرف کرده است.
پیش از سال ۱۷۰۰، اقتصاد جهانی بهطور متوسط در هر قرن ۸ درصد رشد داشت. کسی که پیشبینی میکرد چه اتفاق بعدی خواهد افتاد، دیوانه به نظر میرسید. در ۳۰۰ سال بعد، با آغاز انقلاب صنعتی، رشد متوسط به ۳۵۰ درصد در هر قرن رسید. این امر باعث کاهش مرگومیر و افزایش زاد و ولد شد. جمعیتهای بزرگتر ایدههای بیشتری تولید کردند که به گسترش سریعتر منجر شد. به دلیل نیاز به افزودن استعداد انسانی، این چرخه کند بود. در نهایت، ثروت بیشتر باعث شد مردم فرزندان کمتری داشته باشند. این امر استانداردهای زندگی را بهبود بخشید که با سرعتی ثابت حدود ۲ درصد در سال رشد کرد.
مقاومت در برابر سیلیکون
اما هوش مصنوعی با محدودیتهای جمعیتی روبهرو نیست. متخصصان فناوری معتقدند این فناوری میتواند سرعت کشف و نوآوریها را به شکل بیسابقهای افزایش دهد. سم آلتمن، مدیرعامل OpenAI، پیشبینی میکند که هوش مصنوعی تا سال آینده قادر به تولید «ایدههای نو» خواهد بود و برخی کارشناسان معتقدند تا سال ۲۰۲۸، این فناوری توانایی نظارت و بهبود خود را پیدا خواهد کرد. این موضوع میتواند یک انفجار اقتصادی دوم ایجاد کند. اگر پیشرفتهای فناوری همراه با سرمایهگذاری مداوم در ساخت ماشینهای قدرتمندتر باشد، ثروت میتواند با سرعتی بیسابقه افزایش یابد. اقتصاددانان از مدتها پیش به منطق رشد خودکار در کشف ایدهها پی بردهاند.
باورمندان جدی، از جمله ایلان ماسک، معتقدند هوشمصنوعی خودبهبودگر میتواند یک هوش مصنوعی فوقالعاده خلق کند. به این ترتیب، بشر میتواند به هر ایدهای دسترسی پیدا کند؛ از روباتها و موشکها گرفته تا راکتورهای پیشرفته. محدودیتهای انرژی یا طول عمر انسان دیگر مانعی ایجاد نخواهند کرد و تنها محدودیت اقتصاد، قوانین فیزیک خواهد بود.
حتی بدون رسیدن به این حد افراطی، میتوان اثرات شگفتانگیز هوش مصنوعی را تصور کرد. بهعنوان یک آزمایش فکری، تصور کنید هوش مصنوعی بهتدریج به سطح هوش انسانی نزدیک میشود. در بازار کار، استفاده از توان محاسباتی میتواند هزینه نیروی انسانی را محدود کند: چرا باید دستمزد یک کارگر از رقابت دیجیتال بالاتر باشد؟ در عین حال، مهارتهای کمیاب و ارزشمند که خودکارسازی نشدهاند، میتوانند مزیت رقابتی ایجاد کنند. به احتمال زیاد، صاحبان سرمایه مرتبط با هوش مصنوعی سهم بیشتری از تولید اقتصادی به دست خواهند آورد و دیگران باید خود را با تغییرات و شکافهای توانایی هوش مصنوعی تطبیق دهند. هر جا که محدودیتی در خودکارسازی و عرضه نیروی کار وجود داشته باشد، دستمزدها میتوانند سریع افزایش یابند. این پدیده که به آن «بیماری هزینه» میگویند، میتواند حتی رشد تولید ناخالص داخلی را محدود کند، درحالیکه اقتصاد بهشدت تغییر میکند.
هوش مصنوعی همچنین باعث افزایش فراوانی کالاها و خدمات میشود، بنابراین قیمت آنها کاهش خواهد یافت. اگر نگران از دست دادن شغل خود به دلیل هوش مصنوعی هستید، میتوانید به وفور کالاها و خدمات امیدوار باشید. اما در حوزههایی که هنوز انسانها لازمند، اثرات «بیماری هزینه» ممکن است دستمزدها و توان خرید را تحتتاثیر قرار دهد.
این اختلال اقتصادی در بازارهای مالی نیز مشهود خواهد بود. ممکن است نوسانات شدیدی در سهام رخ دهد، زیرا روشن میشود کدام شرکتها برنده و کدام بازنده هستند. سرمایهگذاری روی تولید بیشتر هوش مصنوعی و همگامسازی زیرساختها با رشد اقتصادی افزایش خواهد یافت، درحالیکه تمایل به پسانداز برای آینده ممکن است کاهش یابد، چرا که مردم انتظار درآمدهای بسیار بالاتر را دارند. در چنین شرایطی، دولتها مجبور خواهند شد سیاستهای مالیاتی، آموزشی و حمایت از حقوق مدنی را بازنگری کنند. نابرابریها ممکن است افزایش یابند و فشار برای توزیع مجدد ثروت بیشتر شود.
با این حال، ظهور هوش مصنوعی فوقالعاده فرصتهای بینظیری به همراه خواهد داشت. داریو آمودئی، مدیرعامل Anthropic، به اکونومیست گفت که او معتقد است هوش مصنوعی میتواند در درمان بیماریهایی که تاکنون غیرقابلدرمان بودهاند، کمک کند. اگر جامعه بتواند این تغییرات بزرگ را بپذیرد، ممکن است بشریت فراتر از هوش خود حرکت کند؛ اما همچنان به حکمت و مدیریت درست نیاز خواهد داشت.
اکونومیست
نظر شما