برتری از دست‌رفته

چگونه مکنزی، برجسته‌ترین مشاوره جهان، لبه برتری خود را از دست داد؟
برتری از دست‌رفته
مجید محققیان
یکشنبه ۲۱ دی ۱۴۰۴ - ۱۷:۴۹

این گزارش، تصویری روشن و تحلیلی از چالش‌ها و تحولات بزرگ‌ترین شرکت مشاوره استراتژیک جهان ارائه و نشان می‌دهد چگونه مک‌کینزی با سابقه‌ای صدساله و نفوذ گسترده در شرکت‌های بزرگ آمریکا، در برابر تغییرات ژئوپلیتیک، فناوری و فشار رقبا ایستاده است. روند رشد، گسترش دیجیتال، رسوایی‌های اخلاقی و استراتژی‌های رقابتی مک‌کینزی و رقبایش به‌روشنی بررسی شده و بینشی ارزشمند درباره حفظ برتری در دنیای پیچیده مشاوره مدیریتی در اختیار خواننده قرار می‌دهد. پرسش اصلی این گزارش آن است که چگونه مشاوره افسانه‌ای که سال آینده ۱۰۰ ساله می‌شود، مزیت رقابتی خود را از دست داد؟

ماهنامه کارخانه نوشت: در سال ۱۹۴۰، مک‌کینزی در یک بروشور تبلیغاتی نوشت: «کسب‌وکار مجبور شده سرعت تغییر را تنظیم کند. آیا تا به حال دوره‌ای بوده که مدیران اجرایی با مشکلات سخت‌تری مواجه باشند؟» طبیعی بود که تقاضا برای مشاوره‌های این شرکت رو به افزایش باشد. امروزه نیز دوران پر آشوبی حاکم است. تغییرات ژئوپلیتیک، شرکت‌ها را وادار کرده مکان و شیوه فعالیت خود را بازنگری کنند و هوش مصنوعی هیجان و نگرانی مفرطی را به مدیران وارد کرده است؛ هیجانی که از امکان جایگزینی نیروی انسانی پرهزینه با روبات‌ها و نگرانی از اختلال در مدل‌های کسب‌وکار حاصل می‌شود. با این حال، خود مک‌کینزی، نماد مشاوره استراتژیک، اکنون با رکود و چالش‌های جدیدی مواجه است.

مک‌کینزی مدت‌ها خود را در لیگ جداگانه‌ای می‌دید. ران دانیل -رئیس شرکت از ۱۹۷۶ تا ۱۹۸۸- از یک «سازمان با عظمت واقعی پر از افراد برتر» سخن گفت. باب استرملائو، رهبر کنونی این شرکت نیز ترجیح می‌دهد آن را «ممتاز» توصیف کند. این حس برتری، هر چند گاه آزاردهنده است، اما بی‌اساس نیست. مک‌کینزی بزرگ‌ترین و شناخته‌شده‌ترین مشاور استراتژیک جهان است. از میان ۵۰۰ شرکت بزرگ و ارزشمند آمریکا، ۲۴ شرکت توسط فارغ‌التحصیلان مک‌کینزی در سمت‌های مدیریت ارشد یا مدیرعامل اداره می‌شوند؛ درحالی‌که رقبای اصلی، یعنی BIN و BCG، به ترتیب هفت و پنج نفر در این سمت‌ها دارند.

با این حال، تاریخچه مک‌کینزی با چالش‌های اخلاقی و مدیریت پیچیده همراه بوده است. کوین اسنیدر، تلاش کرد با ایجاد کنترل‌های جدید، سوء رفتارها را ریشه‌کن کند. او اما در سال ۲۰۲۱ اخراج شد و جای خود را به استرملائو داد. او با وعده «بازگرداندن شرکت به شرکا» تلاش کرد تعادل بین توانمندسازی و پاسخگویی را حفظ کند. رسوایی‌های دهه گذشته تصویر عمومی مک‌کینزی را خدشه‌دار کرده‌اند، اما تاثیر واقعی بر کسب‌وکار این شرکت، به دلیل افزایش تقاضا برای مشاوران در آن دوران و پس از پاندمی، کمتر محسوس بود. مدیران به کمک نیاز داشتند تا زنجیره تامین خود را متنوع کنند، عملیات خود را سبز کنند و کسب‌وکارهایشان را وارد عصر دیجیتال نمایند.

مک‌کینزی به‌ویژه به خاطر رشد فعالیت‌های دیجیتال در سال‌های گذشته، برای مواجهه با این لحظه آماده بود. در دهه ۲۰۰۰، زمانی که مدیران نگران اختلال دیجیتال بودند، مک‌کینزی سرمایه‌گذاری‌های گسترده‌ای برای توسعه خدمات دیجیتال خود انجام داد. بین سال‌های ۲۰۱۳ تا ۲۰۲۳، حداقل ۱۶ شرکت مشاوره تخصصی فناوری خریداری شد و این به مک‌کینزی اجازه داد تا نه تنها در استراتژی‌های دیجیتال به مشتریان کمک کند، بلکه در توسعه نمونه‌های اولیه محصولات جدید و ساخت ابزارهای پیشرفته پردازش داده نیز نقش ایفا کند.

این توسعه، منبع اصلی گسترش اخیر مک‌کینزی است. شرکت اکنون بیشتر به اجرای توصیه‌های خود می‌پردازد. پس از ارائه مشاوره به مشتریان برای بهبود فناوری، بهینه‌سازی عملیات یا فشار بر تامین‌کنندگان، مک‌کینزی اغلب در طول فرآیند همراه آنهاست. برای رقابت بیشتر مک‌کینزی مجبور شد در شیوه دریافت هزینه از مشتریان بازنگری کند و اکنون پرداخت‌ها اغلب به نتایج پروژه وابسته است.

تا سال‌های اخیر، رشد مک‌کینزی شگفت‌انگیز بوده است. درآمد این شرکت در سال گذشته بیش از ۱۶ میلیارد دلار بود که بیش از دو برابر رقم سال ۲۰۱۲ محسوب می‌شد. اما پس از فاز گسترش سریع، رشد درآمد این شرکت در سال ۲۰۲۴ تنها ۲درصد بود. مکنزی از پایان ۲۰۲۳ نیروی کار خود را از ۴۵ هزارنفر به ۴۰ هزارنفر کاهش داده است. این کاهش تنها ناشی از عدم اطمینان اقتصادی نیست؛ مک‌کینزی بخش‌هایی از سهم بازار خود را به رقبای خود واگذار کرده است.

پرسش اصلی این است که چگونه مشاوره افسانه‌ای که سال آینده ۱۰۰ ساله می‌شود، لبه برتری خود را از دست داده است؟ به گفته ماروین باور، رئیس شرکت از ۱۹۵۰ تا ۱۹۶۷ مک‌کینزی دوست دارد وانمود کند خدماتش «درخواست شود، نه فروخته شود»!. اما این ادعا در روند گسترش اخیر چندان صادق نبود. در جلسه‌ای با شرکا در برلین در سال ۲۰۱۳، دومینیک بارتون، رهبر مک‌کینزی از ۲۰۰۹ تا ۲۰۱۸، روشن کرد که اکنون اولویت با رشد است؛ این دستور نشان داد که شرکت عمدتاً با کنار گذاشتن احتیاط و تردید گسترش یافته است.

در دهه ۲۰۱۰، مک‌کینزی به تولیدکنندگان دارو کمک کرد تا محصولات خود را به بازارهایی عرضه کنند که اخلاقی بودن آن بحث‌برانگیز بود و از قراردادهای دولتی در آفریقای جنوبی سود برد. این مسیر پر از ریسک و گاهی جنجالی، تصویر شرکتی را شکل داد که قدرت و نفوذ خود را به هر قیمتی حفظ می‌کند.

رقابت با دیگر غول‌های مشاوره همچنان ادامه دارد. بِین و بی‌سی‌جی، رقبای اصلی مک‌کینزی، گسترش سریع خود را تجربه کرده‌اند، اما با چالش‌های اخلاقی و مدیریتی مواجه شده‌اند. به‌عنوان مثال، BCG به دلیل همکاری با بنیاد انسان‌دوستانه غزه مورد انتقاد قرار گرفت؛ این پروژه شامل مدل‌سازی هزینه جابه‌جایی فلسطینی‌ها از منطقه جنگی بود. با این حال اگر محدودیتی برای آن اعمال نشود، پیش‌بینی می‌شود که BCG تا سال ۲۰۲۷ به درآمد بالاترین شرکت در میان سه غول مشاوره استراتژیک برسد.

The Economist

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha