ایراسین

چرا سیاست‌های صادرات چین همه رقبای صنعتی را نگران کرده‌است؟

معمای ابرقدرت تولید

چین در سکوت و با شتاب، ابرقدرت صنعتی جهان را شکل می‌دهد. کالاهای ارزان و فراوانش از تراشه تا قطعات خودرو، بازارهای جهانی را در دست گرفته‌اند و حتی سیاست‌های ترامپ هم نتوانست این موج را متوقف کند. کارخانه‌ها پر از تولید و رهبران چین پر از اعتماد به نفس‌اند؛ جهانیان نظاره‌گر کشوری هستند که بیش از یک‌سوم تولید صنعتی جهان را در اختیار دارد. ترامپ با وعده رونق تولید بی‌سابقه به قدرت رسید. اما عجیب خواهد بود اگر او موفق شود؛ این موفقیت نه در آمریکا، بلکه در چین محقق خواهد شد.

خوشه‌های فولاد سبز چگونه زنجیره صنعتی کم‌کربن جنوب‌شرق آسیا را شکل می‌دهند؟

زنجیره آسیایی

جنوب‌شرق آسیا در آستانه تحولی بی‌سابقه در صنعت فولاد است. رشد سریع اقتصادهای نوظهور، پروژه‌های عظیم زیرساختی و انتقال زنجیره‌های تولید، تقاضای فولاد را به بالاترین سطح تاریخی رسانده و هم‌زمان فشار جهانی برای کاهش کربن و تعرفه‌های سبز اروپا، تولیدکنندگان را به فناوری‌های کم‌کربن و سرمایه‌گذاری نوین واداشته است. رقابت میان غول‌های منطقه‌ای و خارجی، آینده فولاد را بازتعریف می‌کند.

آیا زنجیره ارزش چرخشی مس می‌تواند آینده تولید و مصرف را تضمین کند؟

ذخیره گمشده

در حالی‌ که جهان به سمت کربن‌خنثی شدن پیش می‌رود، مس به کالای کلیدی فناوری‌های آینده‌محور تبدیل شده است. اما عرضه محدود این فلز با رشد تقاضا همزمان شده و طبق موسسه مک‌کینزی تا ۲۰۳۵ کمبود ۳.۶‌میلیون تنی مس پالایش‌شده پیش‌بینی می‌شود. بازیافت و توسعه ظرفیت ذوب مس ثانویه، نه‌تنها می‌تواند این شکاف را پر کند، بلکه انتشار گازهای گلخانه‌ای را کاهش می‌دهد. آینده مس در گرو زنجیره‌های ارزش چرخشی و اقدام پیش‌دستانه تولیدکنندگان است.

تندباد شرقی

صنعتی‌سازی در جهان امروز دیگر صرفا حاصل سرمایه‌گذاری یا حمایت دولتی نیست، بلکه ترکیبی پیچیده از زیرساخت‌های پایدار، بنگاه‌های پیشران و نوآوری بخش خصوصی است. تجربه چین در سه دهه گذشته نشان می‌دهد چگونه می‌توان با تکیه بر انرژی ارزان و شرکت‌های بزرگ، جهشی تاریخی در تولید رقم زد؛ اما همزمان هشدار می‌دهد که تمرکزگرایی و غفلت از نوآوری می‌تواند همان نقطه قوت را به نقطه ضعف بدل سازد. مقاله «دن وانگ» و «آرتور کروبر» در «فارن‌افرز» به‌خوبی نشان می‌دهد که «مدل واقعی چین» چگونه شکل گرفت و با چه قوت‌ها و ضعف‌هایی روبه‌رو است.

زرادخانه ناپایدار

وقتی چین صادرات عناصر نادر خاکی را محدود کرد، موجی از نگرانی بازارهای جهانی را فرا گرفت. صنایع خودروسازی، الکترونیک و انرژی سبز در غرب ناگهان خود را وابسته به زنجیره‌ای دیدند که کلیدش در دستان پکن بود. بسیاری آن را «سلاح خاموش» چین در برابر رقبا نامیدند؛ ابزاری که قدرتش از نفت اوپک هم فراتر می‌رفت. اما پرسش اساسی اینجاست: آیا این سلاح واقعا برگ برنده‌ای پایدار است یا بومرنگی بازگشت‌پذیر؟

وداع گازی

درحالی‌که بسیاری از کشورهای در حال توسعه، همچنان به گاز به‌عنوان ستون اصلی تولید برق وابسته‌اند، ترکیه مسیری متفاوت را برگزیده است؛ گذار سریع به انرژی‌های پاک، توسعه ظرفیت‌های ذخیره‌سازی و ورود نیروگاه هسته‌ای، سهم گاز را به کمترین سطح تاریخی رسانده است. این تغییر نه‌تنها معادلات بازار گاز منطقه را دگرگون می‌کند، بلکه نمونه‌ای الهام‌بخش از چگونگی ترکیب سیاست صنعتی، سرمایه‌گذاری زیرساختی و استراتژی انرژی برای کاهش وابستگی به سوخت‌های فسیلی است.

سرمایه کمیاب

گروه معدنی ژی‌جین، ششمین تولیدکننده بزرگ طلای جهان، در مواجهه با جهش چشم‌گیر قیمت‌ها، استراتژی تازه‌ای را در پیش گرفته: «استریمینگ». این مدل سرمایه‌گذاری به شرکت‌ها امکان می‌دهد بدون واگذاری مالکیت یا افزایش بدهی، منابع مالی لازم را برای توسعه معادن جذب کنند و در مقابل، سرمایه‌گذاران از جریان نسبتا پایدار و قابل پیش‌بینی فلزات بهره‌مند می‌شوند. در شرایط بازار افزایشی، این شیوه می‌تواند بازدهی قابل‌توجهی ایجاد کرده و همزمان ریسک‌های عملیاتی را کاهش دهد.

آیا بدون قربانی‌کردن میزان رشد، می‌توان مصرف برق را کاهش داد؟ 

چهار الگوریتم برای مدیریت انرژی

در عصر بحران انرژی، قهرمانان واقعی آنهایی نیستند که بیشتر تولید می‌کنند، بلکه آنهایی‌اند که هوشمندتر مصرف می‌کنند. بنگاه‌هایی که معادله انرژی را از سمت «تقاضا» حل می‌کنند، نه‌تنها از نوسانات بازار در امان می‌مانند، بلکه با بهره‌وری، خودتأمینی و برقی‌سازی، مسیر پایداری و سود را هم‌زمان می‌پیمایند. جهان وارد دوران تازه‌ای شده است؛ جایی که هوش انرژی، مهم‌تر از منابع انرژی است؛ و شرکت‌هایی که این را درک کنند، معماران تحول جدید خواهند بود.

قوانین تکنولوژی جهان، چگونه نوشته می‌شود؟

دیگ جوشان

دولت‌ها مدت‌هاست ارزش تعیین استانداردها را درک کرده‌اند. روزگاری بریتانیا و آلمان بر سر ویژگی‌های تلگراف با هم رقابت می‌کردند. اما امروز، نبرد بر سر تعیین استانداردها بین چین و غرب در جریان است. آینده تکنولوژی‌، از ارتباطات بی‌سیم گرفته تا محاسبات کوانتومی و هوش‌مصنوعی در معرض یک تغییر بزرگ قرار گرفته است. اما قوانین تکنولوژی جهان، چگونه و در کدام کشور نوشته می‌شود؟

استخراج از بستر اقیانوس؛ راهی به سوی آینده‌ای سبز است یا آغاز فاجعه‌ای زیست‌محیطی؟

گردبادی زیر آب

جهان به سمت انرژی‌های پاک حرکت می‌کند و نیاز به فلزات کمیاب مثل کبالت، نیکل و منگنز سر به فلک کشیده است. در این میان، گره‌های معدنی کف اقیانوس به‌عنوان جایگزینی جذاب مطرح شده‌اند: منابعی بکر که بدون نیاز به تخریب جنگل‌ها یا کار کودکان، می‌توانند نیازهای فناوری‌های سبز را تأمین کنند. اما حتی اگر تمام موانع موجود برطرف شوند، آیا می‌توان آینده سبز را با به خطر انداختن ناشناخته‌ترین اکوسیستم‌های زمین ایجاد کرد؟

عدم توجه به ESG چگونه مانع توسعه معادن در آمریکای لاتین شد؟ 

سبز در برابر قهوه‌ای

آمریکای لاتین، نقش بسیار مهمی در استخراج و فرآوری مواد معدنی دارد و در بلندمدت می‌تواند تأمین‌کننده قابل اتکای مواد معدنی مورد نیاز برای تحول جهانی انرژی باشد. آمریکای لاتین مسئول تولید ۴۰ درصد مس و ۳۵ درصد لیتیوم دنیاست و پتانسیل قابل توجهی در تولید گرافیت، نیکل، منگنز و عناصر خاکی کمیاب دارد. با تمام این‌ها، عدم مزیت‌سازی از پروژه‌های معدنی برای مردم محلی، مشکلاتی برای توسعه معادن ایجاد کرده است.

در عصر بی‌ثباتی‌ها، آیا غول‌های فولاد اروپا دوام می‌آورند؟

تحول کوره‌ها

سال ۲۰۲۴ برای صنعت فولاد اروپا سالی پرنوسان بود؛ جایی که غول‌هایی مانند آرسلورمیتال، تیسن‌کروپ و توسیالی هلدینگ در میان فشارهای ژئوپلیتیک، تورم، الزامات کربنی و رقابت منطقه‌ای، مسیرهایی متفاوت پیمودند. در حالی‌که برخی شرکت‌ها با کاهش تولید روبه‌رو شدند، ترکیه با جهش تولید جایگاه خود را تثبیت کرد. مسیر سال ۲۰۲۵ نیز پرچالش اما امیدوارکننده است؛ با تمرکز بر فولاد سبز، تثبیت انرژی و بازگشت ساخت‌وساز، بازیگران بزرگ در حال بازتعریف موقعیت خود هستند.

آیا سیطره فناوری، سلطه بنگاه‌ها بر اقتصادجهانی را همیشگی خواهد کرد؟

قدرت مقیاس

در دنیای پیچیده امروز، مقیاس قدرت است. شرکت‌های بزرگ، با دسترسی به منابع، فناوری‌های نوین مثل هوش مصنوعی، و نفوذ سیاسی، از رقبای کوچک‌تر پیشی گرفته‌اند. آن‌ها می‌توانند هزینه‌های سنگین را بهتر مدیریت کنند، از داده‌ها بهره ببرند و در بحران‌ها سریع‌تر بازیابی شوند. در مقابل، شرکت‌های کوچک زیر بار هزینه‌ها و رقابت‌های سنگین، برای بقا می‌جنگند. در این میان، فناوری و سیاست، موتورهای محرک سلطه غول‌ها بر اقتصاد هستند.

چرا کشورهای بزرگ برای منابع معدنی حیاتی اوکراین صف کشیده‌اند؟ 

گنج‌های مدفون

در حالی که گلوله و موشک آسمان اوکراین را می‌شکافند، زمین‌های این کشور به عرصه‌ای تازه برای رقابت‌های جهانی بدل شده‌اند. توافق تاریخی اوکراین با اتحادیه اروپا برای دسترسی به ذخایر لیتیوم، تلاش برای کاهش وابستگی به چین و هم‌زمان، بازی پیچیده‌ای میان آمریکا، کانادا و حتی چین! آیا اوکراین می‌تواند در میانه جنگ، معادلات جهانی مواد معدنی حیاتی را بازتعریف کند؟ این داستانی است از گنج‌های معدنی، رقابت ژئوپلیتیک، و دغدغه‌های زیست‌محیطی در دل یک کشور جنگ‌زده!.

چرا ابرقدرت‌ها در پی گنجینه‌های زیر اقیانوس آرام هستند؟ و چرا حق با آنهاست؟

مسابقه در اعماق

در دل تاریکی اقیانوس آرام، نبردی خاموش بر سر آینده انرژی جهان در جریان است. این مقاله پرده از رقابتی پنهان برمی‌دارد که در آن سیاست، محیط زیست و فناوری به هم گره خورده‌اند. با تحلیلی جسورانه، تصمیم ترامپ و ناکارآمدی نهادهای جهانی، اهمیت بازنگری در قوانین منابع دریایی و فرصت‌های پیش‌روی کشورها را برای دسترسی به فلزات حیاتی در عصر انرژی پاک برجسته می‌سازد.

چرا رقابت بر سر مواد معدنی حیاتی، آینده اقتصاد جهانی را رقم می‌زند؟

اتم‌های استراتژیک

این گزارش از فایننشال تایمز به وضوح نشان می‌دهد که تسلط بر بازار مواد معدنی حیاتی، همانند تسلط گذشته بر نفت و زغال‌سنگ، کلید قدرت اقتصادی و امنیتی در قرن ۲۱ است. در حالی که چین با سرمایه‌گذاری‌های گسترده و سیاست‌های انحصاری، تسلط خود را بر فرآوری و تأمین این مواد تثبیت کرده، غرب به‌ویژه آمریکا، با نگرانی به دنبال راهی برای کاهش وابستگی و تضمین امنیت زنجیره تأمین است. جنگ تجاری ترامپ با چین تنها آغاز ماجرا بود؛ امروز، هر تصمیم در حوزه مواد معدنی حیاتی می‌تواند معادلات ژئوپلیتیک و اقتصادی جهان را تغییر دهد. آیا آمریکا و متحدانش خواهند توانست از سلطه چین رهایی یابند؟

آیا توافق فولادی روسیه و پاکستان موازنه قدرت منطقه‌ای را تغییر می‌دهد؟

بالشتک ژئوپلیتیک

توافق روسیه و پاکستان برای احداث یک کارخانه فولاد جدید در کراچی، نه‌تنها یک پروژه اقتصادی، بلکه یک حرکت استراتژیک با پیامدهای گسترده ژئوپلیتیک است. این توافق می‌تواند جایگاه پاکستان را به‌عنوان یک بازیگر صنعتی در منطقه تقویت کند، اما در عین حال رقابت با ایران و هند را تشدید خواهد کرد. در جهانی که معادلات قدرت به‌سرعت در حال تغییر است، این توافق نمونه‌ای از تلاش روسیه برای بازسازی نفوذ خود و پاسخ پاکستان به نیازهای اقتصادی داخلی است.

سبز کردن اقتصاد جهان، چقدر هزینه دارد؟

فریب پرهزینه

سبز کردن اقتصاد جهان، خیلی ارزان‌تر از آن چیزی تمام می‌شود که تصور می‌شود. نشریه اکونومیست بر اساس نظر طیفی از اقتصاددانان، مشاوران و دیگر محققان، ارزیابی هزینه جهانی «گذار انرژی» و حرکت به سوی انتشار صفر را بررسی کرده است؛ ارزیابی‌هایی که معمولاً مبنایی برای سیاستگذاری هستند. این رقم از حدود ۳ تریلیون دلار در سال تا حدود ۱۲ تریلیون دلار در سال تخمین زده شده که در واقع رقم بسیار بالایی است. اما از چهار جهت می‌توان گفت که چرا این ارقام خیلی بالا به نظر می‌رسند.

طلای سرخ، چگونه جایگزین نفت در اقتصاد ایران می‌شود؟

از نفت تا مس

مس را طلای سرخ نامیده‌اند از این رو که نه تنها یک فلز، بلکه یک عامل تحول اقتصادی و فناورانه است و آینده‌ای درخشان را برای صنایع مختلف رقم می‌زند. ایران با برخورداری از ذخایر غنی و فرصت‌های توسعه، می‌تواند نقش مهمی در این عرصه ایفا کند. اما بهره‌گیری از این فرصت‌ها مستلزم سیاستگذاری‌های هدفمند، جذب سرمایه‌گذاری‌های خارجی و تقویت صنایع پایین‌دستی مس است. اما صنعت مس، چگونه می‌تواند جایگزین نفت را در اقتصاد ایران تصاحب کند؟

داده‌های ماهواره‌ای بانک جهانی از سوزاندن گازهای فلر، چه وضعیتی را نشان می‌دهد؟

خودنمایی مشعل‌ها

ایران پنجمین کشور از نظر سطح آلایندگی و انتشار کربن، بزرگ‌ترین مصرف‌کننده انرژی منطقه و پنجمین کشور جهان از نظر انتشار کربن است. گزارش‌ها حاکی از آن است که افزایش قابل توجه میزان هدررفت گازهای فلر در کنار افزایش چشمگیر تولید و مصرف انرژی باعث شده که کماکان ایران بالاتر از بسیاری کشورهای پرجمعیت و قدرت‌های صنعتی و اقتصادی جهان قرار بگیرد. اما چرا تاکنون اقدامات کافی در این خصوص انجام نشده است؟

افزایش ارزش فلزات گران‌بها ادامه دارد؛ چه کسی آنها را می‌خرد؟

پناهگاه امن

از بحران اقلیمی گرفته تا ریاست جمهوری ترامپ و افزایش بی‌ثباتی ژئوپلیتیک، جهان را وارد نااطمینانی بیشتری کرد. طبق یک تجربه تاریخی، بسیاری از مردم، در جست‌وجوی امنیت و اطمینان مالی به طلا روی آورده‌اند. اما چرا دنیا، قرن‌ها محسور این فلز زرد شده؟ و چگونه ترس از بحران مالی پای دولت‌ها را به این پناهگاه امن باز کرد؟

گذار سودآور

تاجران کالاهای اساسی پس از کسب سودهای کلان در بحران انرژی، به سرمایه‌گذاری در زیرساخت‌های فیزیکی نظیر نیروگاه‌ها و پمپ‌بنزین‌ها پرداخته‌اند. شرکت‌های بزرگ مانند ویتول، گانور و ترافیگورا با گسترش دارایی‌های خود در بخش‌های نوظهور و فلزات، به تقویت موقعیت خود در بازار جهانی پرداخته‌اند. این اقدامات نشان‌دهنده رقابت فزاینده و تلاش برای حفظ تسلط در دنیای تجارت کالاهای اساسی است.

تب طلا در چنگیزستان

با عبور افزایش بهای اونس طلا، کشورهای آسیای مرکزی به‌ویژه قرقیزستان، ازبکستان و تاجیکستان، در آستانه تحولی اقتصادی قرار گرفته‌اند. طلا، که بزرگ‌ترین محصول صادراتی این کشورها محسوب می‌شود، رشد اقتصادی منطقه را به ۷/۵ درصد در سال رسانده و ذخایر طلای آن را به ۲۵۹ میلیارد دلار افزایش داده است.

دستاورد پاک

استارت‌آپ «بوستون‌متال» رآکتور صنعتی خود را برای تولید فولاد راه‌اندازی و در اواسط فوریه حدود یک تن مواد تولید کرد. رویکرد این شرکت در تولید فولاد با استفاده از برق و فرآیند الکترولیز اکسید مذاب (MOE) متفاوت از روش‌های سنتی است. به جای استفاده از کُک و تولید دی‌اکسید کربن، این فرآیند با عبور جریان برق از سنگ‌آهن و مواد دیگر، آهن را تولید و اکسیژن آزاد می‌کند. اگر از انرژی‌های تجدیدپذیر یا هسته‌ای استفاده شود، این روش می‌تواند اثرات زیست‌محیطی تولید فولاد را به طور چشمگیری کاهش دهد.

سپر یا شمشیر؟

در جهانی که شرکت‌ها برای جمع‌آوری نقدینگی رقابت می‌کنند، مدیران باید پیش از انباشت ثروت، دو بار فکر کنند. آیا انباشت پول نقد واقعا نشانه موفقیت است، یا می‌تواند تله‌ای برای شرکت‌ها باشد؟. در حالی که شرکت‌ها طی سال‌های گذشته توانسته بودند از نقدینگی خود برای خریدهای بزرگ استفاده کند، در سال ۲۰۲۵، با کاهش بازده سرمایه، این استراتژی زیر سوال رفته است. به گفته تحلیلگران، انباشت نقدینگی می‌تواند نشانه‌ای از محافظه‌کاری بیش از حد باشد که مانع رشد شرکت‌ها می‌شود.

غول‌ها در تکاپو

غول‌های معدنی جهان با سرمایه‌های کلان و استراتژی‌های تهاجمی، وارد رقابتی نفس‌گیر شده‌اند؛ رقابتی که دیگر صرفاً درباره افزایش تولید نیست، بلکه به معنای تضمین بقا در دنیایی است که مس، به یک سلاح ژئوپلیتیکی تبدیل شده است. نوآوری در فناوری، بازیافت و بهینه‌سازی مصرف انرژی، سلاح‌های اصلی این نبرد هستند. در عین حال، موج ادغام و تملک، به شرکت‌ها قدرت مقیاس، کاهش هزینه و دسترسی به ذخایر تازه را می‌دهد. تنها بازیگرانی که این ابزارها را هوشمندانه تلفیق کنند، می‌توانند در این میدان پرمخاطره، پیروز شوند.