مدیرعامل ایریسا، در گفت‌وگو با ایراسین تشریح کرد:

نقشه راه ایریسا برای هوشمندسازی گروه فولاد مبارکه

نقشه راه ایریسا برای هوشمندسازی گروه فولاد مبارکه
آناهیتا خاکی
سه‌شنبه ۲۶ آبان ۱۴۰۵ - ۱۷:۲۸

تحول دیجیتال در صنعت فولاد، دیگر به نصب تجهیزات هوشمند و خودکارسازی خطوط تولید محدود نیست؛ بلکه به یکپارچگی داده‌ها، بازآفرینی فرایندهای تصمیم‌گیری و توسعه زیرساخت‌های بومی هوش مصنوعی گره خورده است. سید مهدی نقوی، مدیرعامل ایریسا، در گفت‌وگو با ایراسین از نقشه راه جدید گروه فولاد مبارکه در این مسیر پرده برداشته است؛ برنامه‌ای با هفت محور و ۱۷ پروژه که هدف آن، شکل‌دهی به نخستین سکوی هوشمند صنعتی ایران و کاهش وابستگی فناورانه است.

پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ سید مهدی نقوی، مدیرعامل شرکت بین‌المللی مهندسی سیستم‌ها و اتوماسیون (ایریسا)، در حاشیه بیست‌وسومین نمایشگاه بین‌المللی ایران متافو با اشاره به برنامه راهبردی گروه فولاد مبارکه برای حرکت به سمت هوشمندسازی و حکمرانی داده‌محور اظهار کرد: امسال با دستور مدیرعامل گروه فولاد مبارکه، برنامه‌ای جامع برای توسعه این رویکرد تدوین شده است. در همین راستا، ایریسا با همکاری فولاد مبارکه، نقشه راهی متناسب با شرایط و اقتضائات موجود طراحی کرده و اجرای مجموعه‌ای از پروژه‌های اولویت‌دار را با هدف رفع چالش‌های فعلی و زیرساختی گروه در دستور کار قرار داده است.

وی افزود: این برنامه در قالب هفت محور اصلی و ۱۷ پروژه تعریف شده که اجرای آن‌ها به‌صورت هفتگی پایش می‌شود و تیم‌های تخصصی مختلف مسئولیت پیشبرد آن‌ها را بر عهده دارند. یکی از ویژگی‌های مهم این برنامه، ایجاد یک اکوسیستم گسترده و بهره‌گیری از ظرفیت‌های فناورانه داخل کشور است. بر همین اساس، بخشی از پروژه‌ها مستقیماً توسط ایریسا اجرا می‌شود و در بخش دیگری از ظرفیت شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشگاه‌ها، مراکز علمی و حتی متخصصان مستقل استفاده خواهد شد.

مدیرعامل ایریسا بیان داشت: مهم‌ترین زیرساختی که در این مسیر دنبال می‌کنیم، ایجاد پلتفرم داده صنعتی است که توسط خود شرکت ایریسا انجام می‌شود. تحقق حکمرانی داده‌محور مستلزم آن است که اطلاعات موجود در سامانه‌های فناوری اطلاعات، سیستم‌های اطلاعاتی و همچنین سامانه‌های کنترل فرایندهای تولید یا همان داده‌های حوزه OT، از دستگاه‌ها و مسیرهای ارتباطی مختلف جمع‌آوری، پالایش و پاک‌سازی شوند و در بستری یکپارچه به‌عنوان دریاچه داده ذخیره‌سازی شوند. این زیرساخت، مبنای اصلی توسعه سایر قابلیت‌های هوشمند و کاربردهای هوش مصنوعی در گروه فولاد مبارکه خواهد بود.

نقوی ادامه داد: اجرای این پروژه در شرکت ایریسا با مشارکت یک تیم ۱۴ نفره و همکاری مشاوران داخلی در حال انجام است و تاکنون به دستاوردهایی نیز رسیده‌ایم. امیدواریم در آینده نزدیک، نخستین سکوی هوشمند صنعتی ایران را راه‌اندازی و به بهره‌برداری برسانیم.

وی با اشاره به توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی در گروه فولاد مبارکه گفت: در کنار پلتفرم داده، طراحی یک پلتفرم هوش مصنوعی نیز در دستور کار قرار دارد که دو بخش اصلی با عنوان‌های «AI Gateway» و «AI Atrium» برای آن تعریف شده است. این بستر امکان حضور و فعالیت توسعه‌دهندگان و متخصصانی را فراهم می‌کند که توانایی طراحی و پیاده‌سازی عامل‌های هوشمند را دارند؛ به‌طوری‌که بتوانند در چارچوب زیرساخت‌های گروه فولاد مبارکه، ابزارها و برنامه‌های هوشمند مورد نیاز را توسعه دهند و از داده‌های آماده‌شده در پلتفرم مرکزی استفاده کنند.

مدیرعامل ایریسا تصریح کرد: یکی از دغدغه‌های مهم در استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی، ارسال اطلاعات سازمان‌ها به سرورهای خارج از مجموعه و احتمال بروز مخاطرات امنیتی و محرمانگی داده‌هاست. با ایجاد این پلتفرم، اطلاعات گروه فولاد مبارکه و همچنین اطلاعات سایر مشتریانی که از این راهکار استفاده کنند، در سرورهای داخلی همان مجموعه نگهداری خواهد شد. به این ترتیب، کنترل و امنیت داده‌ها افزایش می‌یابد و وابستگی به زیرساخت‌های خارجی کاهش پیدا می‌کند.

وی افزود: مزیت دیگر این زیرساخت، امکان استفاده از قابلیت‌های هوش مصنوعی بدون وابستگی به اینترنت بین‌المللی است. در شرایطی که به هر دلیل ارتباطات اینترنتی دچار اختلال یا قطعی شود، دسترسی به بسیاری از سرویس‌های هوش مصنوعی خارجی محدود خواهد شد؛ اما با استقرار این پلتفرم روی شبکه داخلی سازمان، امکان بهره‌برداری از ابزارها و عامل‌های هوشمند در بستر ارتباطی داخلی نیز فراهم می‌شود.

نقوی با تشریح سایر محورهای برنامه هوشمندسازی گروه فولاد مبارکه اظهار کرد: یکی از این محورها، مدیریت هوشمند انرژی است. با توجه به افزایش هزینه‌های انرژی، تلاش می‌کنیم اطلاعات مربوط به مصرف و تولید انرژی در شرکت‌های گروه، از جمله واحدهای تولیدی فولاد مبارکه و مجموعه‌های فعال در حوزه تولید انرژی مانند نیروگاه آفتاب شرق، در بستری یکپارچه جمع‌آوری شود. بر مبنای این اطلاعات، مدل‌های تصمیم‌گیری و راهکارهای کاهش هزینه طراحی می‌شود تا مدیریت انرژی و سیالات در سطح گروه با دقت و بهره‌وری بیشتری انجام گیرد.

وی افزود: لجستیک هوشمند، محور دیگری از این برنامه است. با توجه به حجم گسترده جابه‌جایی مواد اولیه، محصولات و مواد نیمه‌ساخته میان شرکت‌های گروه فولاد مبارکه در نقاط مختلف کشور، به دنبال طراحی مدلی هوشمند هستیم که بتواند فرایندهای حمل‌ونقل را بهینه‌سازی کند. این سامانه ضمن کمک به کاهش هزینه‌های لجستیکی، امکان رصد و رهگیری اطلاعات محموله‌های متعلق به گروه را در هر نقطه از کشور فراهم خواهد کرد و زمینه بهره‌گیری از ظرفیت‌های بهینه‌سازی در زنجیره حمل‌ونقل را به وجود می‌آورد.

مدیرعامل ایریسا بیان داشت: یکپارچه‌سازی زنجیره ارزش گروه فولاد مبارکه نیز از دیگر پروژه‌های مهم این برنامه است. در این پروژه تلاش می‌کنیم فرایندهای فروش، برنامه‌ریزی تولید و سایر حلقه‌های زنجیره ارزش در سطح گروه به یکدیگر متصل شوند تا تصمیم‌گیری‌ها بر اساس تصویری جامع از عملکرد مجموعه و با هدف حداکثرسازی سودآوری کل گروه انجام گیرد.

وی با اشاره به پروژه دوقلوی دیجیتال خاطرنشان کرد: برای برنامه‌ریزی توسعه‌های آینده، طراحی محصولات، بهینه‌سازی نگهداری و تعمیرات و تحلیل عملکرد واحدهای صنعتی، به دوقلوی دیجیتال نیاز داریم. بر همین اساس، ایجاد دوقلوی دیجیتال برای گروه فولاد مبارکه، خود شرکت فولاد مبارکه و هر یک از پلنت‌های تولیدی در دستور کار قرار گرفته است. بخشی از این پروژه نیز آماده شده و امیدواریم در کوتاه‌ترین زمان ممکن، بستر مورد نیاز آن تکمیل و راه‌اندازی شود.

نقوی با تأکید بر اینکه تحول دیجیتال صرفاً به تجهیزات و فرایندهای تولید محدود نمی‌شود، اظهار کرد: نیروی انسانی نیز یکی از محورهای اصلی این برنامه است. در همین راستا، پروژه ایمنی هوشمند یا HSC با هدف پایش وضعیت کارکنان تعریف شده است. در این طرح، امکان رصد موقعیت مکانی پرسنل، تجهیزات حفاظت فردی و وضعیت جسمانی آن‌ها فراهم می‌شود تا بتوان از این اطلاعات برای ارتقای ایمنی و بهبود شرایط فعالیت نیروی انسانی در مجموعه استفاده کرد.

وی در ادامه به توسعه دستیارهای هوشمند صنعتی اشاره کرد و گفت: یکی از نخستین دستیارهای هوشمندی که در این زمینه آماده کرده‌ایم، مربوط به نقشه‌خوانی نقشه‌های فنی و مهندسی موجود در مرکز اسناد فولاد مبارکه است. این ابزار به کاربران اجازه می‌دهد از طریق گفت‌وگو یا وارد کردن درخواست متنی، محتوای نقشه‌ها را واکاوی کنند و به اطلاعات و جزئیات مورد نیاز دسترسی داشته باشند. در مراحل بعدی، قرار است این دستیار به سایر سامانه‌ها متصل شود تا علاوه بر خوانش نقشه‌ها، سوابق نگهداری و تعمیرات، شرایط عملکردی و اطلاعات مرتبط با تجهیزات را نیز تحلیل کند. چنین قابلیتی می‌تواند به‌عنوان ابزاری پشتیبان در اختیار طراحان و متخصصان فنی قرار گیرد.

مدیرعامل ایریسا با اشاره به تجربه‌های پیشین این شرکت در هوشمندسازی فرایندهای تولیدی گفت: سال گذشته توانستیم فرایند احیای شرکت فولاد صبا را هوشمندسازی کنیم. در ادامه این تجربه، توسعه مدل هوشمند احیا برای دو مدول دیگر فولاد مبارکه نیز با همکاری شرکای فناور در دستور کار قرار گرفته است. این پروژه‌ها از نخستین طرح‌های اجرایی در نقشه راه جدید هستند و در گام بعدی، توسعه و تعمیم مدل‌های آماده‌شده به سایر بخش‌ها و شرکت‌های گروه دنبال خواهد شد.

وی تأکید کرد: بخش قابل توجهی از این برنامه با استفاده از ظرفیت‌های خارج از شرکت ایریسا پیش خواهد رفت. باور ما این است که برای تحقق سریع‌تر اهداف هوشمندسازی باید از تمام توان علمی و فناورانه کشور استفاده کنیم؛ به همین دلیل، همکاری با شرکت‌های دانش‌بنیان، دانشگاه‌ها، مراکز علمی و متخصصان مستقل در دستور کار قرار گرفته است.

نقوی در بخش دیگری از سخنان خود، از بومی‌سازی سامانه کنترل نیروگاه‌های خورشیدی خبر داد و اظهار کرد: با توسعه نیروگاه‌های خورشیدی در کشور، بخشی از تجهیزات و فناوری‌های مورد نیاز این حوزه از خارج تأمین می‌شد. یکی از الزامات فنی و استانداردی نیروگاه‌های خورشیدی با ظرفیت بیش از ۲۵ مگاوات، برخورداری از سامانه کنترل نیروگاه یا Power Plant Controller است. این سامانه وظیفه مدیریت و کنترل توان و انرژی تولیدی نیروگاه را بر عهده دارد و نقش مهمی در عملکرد و انطباق آن با الزامات شبکه ایفا می‌کند.

وی افزود: در مرحله نخست، سامانه PPC مورد نیاز نیروگاه آفتاب شرق از خارج از کشور تأمین شد؛ اما با همکاری شرکت صناپ و تلاش متخصصان داخلی، فرایند مهندسی معکوس، توسعه و بومی‌سازی این فناوری در دستور کار قرار گرفت. خوشبختانه امروز به نقطه‌ای رسیده‌ایم که می‌توانیم از بومی‌سازی کامل این سامانه خبر دهیم. در این فرایند، علاوه بر بازطراحی قابلیت‌های نمونه خارجی، عملکردهای جدیدی نیز به‌وسیله متخصصان داخلی به آن افزوده شده است.

مدیرعامل ایریسا بیان داشت: در حال حاضر، ۱۲۰ مگاوات از ظرفیت نیروگاه آفتاب شرق با استفاده از سامانه PPC خریداری‌شده تأمین شده است و بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، قرار است سامانه بومی برای ۴۸۰ مگاوات باقی‌مانده این نیروگاه مورد استفاده قرار گیرد.

وی در پایان خاطرنشان کرد: با دستیابی به این فناوری، علاوه بر تأمین نیاز نیروگاه آفتاب شرق، ظرفیت عرضه سامانه کنترل بومی برای سایر نیروگاه‌های خورشیدی کشور که ملزم به رعایت این استاندارد هستند نیز فراهم می‌شود. این دستاورد می‌تواند زمینه کاهش وابستگی به فناوری خارجی و توسعه توان مهندسی داخل کشور در حوزه تجهیزات و سامانه‌های کنترلی نیروگاه‌های تجدیدپذیر را فراهم کند.

برچسب‌ها

نظر شما

شما در حال پاسخ به نظر «» هستید.
captcha

گفت‌وگو

پربازدیدهای فولاد

یادداشت

تازه‌ترین‌ها فولاد

ویدیوی صفحه

دیدگاه