پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ دو تولیدکننده بزرگ عناصر نادر خاکی چین در پی افزایش قیمت مواد معدنی و تلاش دولت پکن برای ساماندهی بازار و مهار بینظمیهای صنعتی، با رشد قابلتوجه سودآوری مواجه شدهاند. این روند در شرایطی رخ میدهد که چین همچنان از محدودیتهای صادراتی برخی عناصر نادر خاکی بهعنوان اهرمی در مناسبات دیپلماتیک استفاده میکند و با اعمال محدودیت بر تولید داخلی، جایگاه مسلط خود را در بازار جهانی این مواد راهبردی حفظ کرده است.
به گزارش ماینینگ ویکلی، افزایش سودآوری شرکتهای چینی نشان میدهد که تولیدکنندگان بزرگ این کشور توانستهاند از رشد قیمتها، ناشی از محدودیتهای سختگیرانه تولید و موقعیت مسلط چین در زنجیره جهانی تأمین عناصر نادر خاکی، بهرهبرداری کنند.عناصری مانند ایتریم و اسکاندیم از مواد اولیه حیاتی برای تولید قطعات و تجهیزات مورد استفاده در صنایع دفاعی، هوافضا و ساخت تراشههای نیمهرسانا به شمار میروند و نقش مهمی در زنجیره تأمین فناوریهای پیشرفته دارند.
جهش سودآوری دو تولیدکننده بزرگ عناصر نادر خاکی
بر اساس نتایج مالی منتشرشده در سهماهه سوم سال ۲۰۲۶، شرکت «چاینا نورترن ریر ارث» که بزرگترین تولیدکننده عناصر نادر خاکی سبک در چین محسوب میشود، طی ۹ ماه نخست سال جاری میلادی بیش از دو برابر افزایش سود خالص را ثبت کرده است.سود خالص این شرکت در دوره یادشده به ۳ میلیارد و ۶۵۰ میلیون یوان، معادل ۵۴۷.۱۹ میلیون دلار، رسیده است.
همچنین شرکت «چاینا ریر ارث ریسورسز اند تکنولوژی»، بازوی بورسی اصلی یکی از بزرگترین مجموعههای تولیدکننده عناصر نادر خاکی سنگین در چین، در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ بیش از دو برابر رشد سود را تجربه کرده و سود آن به ۴۰۸ میلیون یوان رسیده است.هر دو شرکت با تداوم روند فعلی عملکرد مالی، در مسیر عبور از پیشبینی تحلیلگران برای سود سالانه خود قرار دارند.
محدودیت تولید و ساماندهی بازار؛ عوامل اصلی رشد قیمتها
افزایش قیمت عناصر نادر خاکی سبک که مشمول محدودیتهای صادراتی چین در آوریل ۲۰۲۵ نیستند، کاهش حجم محمولههای صادراتی عناصر مشمول کنترل را جبران کرده و اثر منفی سیاستهای محدودکننده پکن بر عملکرد شرکتهای بزرگ این کشور را کاهش داده است.
آنا وانگ، تحلیلگر مؤسسه مالی سیتی (Citi)، در این باره گفت اصلاحات سمت عرضه با بهبود انضباط در صنعت، به حمایت از قیمتها کمک کرده است. به گفته وی، افزایش قیمت عناصر نادر خاکی، عامل اصلی عملکرد قدرتمند تولیدکنندگان چینی در این بازار بوده است.
چین طی چند دهه گذشته با استفاده از سهمیهبندی تولید عناصر نادر خاکی و تشویق به ادغام شرکتها، تلاش کرده است از عرضه بیش از حد در بازار جلوگیری کند؛ مسئلهای که در سالهای گذشته بسیاری از صنایع کلیدی این کشور را با چالش مواجه کرده است.بازار عناصر نادر خاکی همواره در معرض نوسانات شدید قیمتی قرار داشته و آخرین دوره رکود در سال ۲۰۲۴، حاشیه سود تولیدکنندگان این بخش را تحت فشار قرار داده بود.
تمرکز سهمیههای تولید در دست دو شرکت بزرگ
سیاست ادغام شرکتها و تمرکز مدیریت تولید در چین طی سالهای اخیر شدت گرفته است. این کشور در سال ۲۰۲۴ سهمیه تولید را تنها به دو شرکت چاینا نورترن ریر ارث و چاینا ریر ارث ریسورسز اختصاص داد؛ در حالی که پیش از آن، شش شرکت بهطور تاریخی از سهمیه تولید برخوردار بودند.به گفته آنا وانگ، این ادغامها و تمرکز ساختار تولید، نظارت بر میزان تولید را تقویت کرده است.
دولت چین پس از اعمال محدودیتهای صادراتی بر برخی انواع راهبردی عناصر نادر خاکی در آوریل ۲۰۲۵، کنترل خود بر تولید داخلی را نیز تشدید کرد. در همین راستا، مقامهای این کشور با رفع خلأهای موجود در نظام سهمیهبندی، دامنه نظارت بر تولید را گسترش دادند؛ بهگونهای که سنگهای معدنی وارداتی نیز مشمول نظام سهمیهبندی تولید شدند.
این اقدامات بخشی از سیاست گسترده پکن برای مدیریت عرضه، جلوگیری از تولید مازاد و حفظ قدرت اثرگذاری بر بازار جهانی عناصر نادر خاکی به شمار میروند.
اهرم صادراتی چین در بازار عناصر نادر خاکی
محدودیتهای صادراتی چین طیف مشخصی از عناصر نادر خاکی متوسط و سنگین با کاربردهای خاص و راهبردی و همچنین آهنرباهای حاوی این عناصر را در بر میگیرد.با این حال، رایجترین انواع آهنرباهای عناصر نادر خاکی مشمول این محدودیتها نیستند. دادههای گمرک چین نشان میدهد صادرات آهنرباهای عناصر نادر خاکی این کشور در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۶ به ۴۸ هزار و ۵۷ تن رسیده است.
این میزان در مقایسه با صادرات ۳۹ هزار و ۸۲۶ تنی در دوره مشابه سال ۲۰۲۵ و ۴۳ هزار و ۴۶ تنی در ۹ ماه نخست سال ۲۰۲۴ افزایش نشان میدهد.این آمار بیانگر آن است که با وجود محدودیتهای صادراتی بر برخی محصولات و عناصر راهبردی، صادرات آهنرباهای رایج عناصر نادر خاکی چین همچنان روندی افزایشی داشته است.
رشد ۶۲ درصدی قیمت اکسید نئودیمیم-پرازئودیمیم
در بازار داخلی چین، قیمت ترکیب اکسید نئودیمیم-پرازئودیمیم (NdPr Oxide) که ماده اولیه اصلی در تولید آهنرباهای عناصر نادر خاکی محسوب میشود، به ۷۱۹ هزار یوان، معادل ۱۰۷ هزار و ۷۹۳ دلار به ازای هر تن رسیده است.
بر اساس دادههای مؤسسه «شانگهای متال مارکتس» (Shanghai Metal Markets)، قیمت این ترکیب از زمان اعمال محدودیتهای صادراتی در آوریل ۲۰۲۵ تاکنون ۶۲ درصد افزایش یافته است.رشد قیمت این ماده راهبردی، به تولیدکنندگان چینی کمک کرده است کاهش حجم محمولههای صادراتی محصولات مشمول محدودیت را جبران کنند و همچنان عملکرد مالی قدرتمندی داشته باشند.
نظر شما