پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ هنوز هوا روشن نشده بود که سفرمان از اصفهان به مقصد ساغند آغاز شد. صبح زود، در سکوت جاده و زیر آسمانی که هنوز نشانی از روشنایی روز نداشت، مسیر پنج‌ساعته‌ای پیش رو داشتیم؛ سفری که قرار بود ما را از فضای آشنای شهر دور کند و به جایی برساند که بخشی از آینده صنعت فولاد، زیر لایه‌های زمین آن پنهان شده است.

هرچه از اصفهان فاصله می‌گرفتیم، جاده ما را بیشتر به دل چشم‌اندازهای کویری می‌برد. مقصد، ساغند بود؛ منطقه‌ای که شاید در نگاه نخست، گستره‌ای آرام و کم‌هیاهو به نظر برسد، اما در دل خود ذخایری را جای داده که برای یکی از بزرگ‌ترین زنجیره‌های تولید فولاد کشور اهمیت راهبردی دارد.

اینجا قرار نیست داستان از کوره‌های بلند و خطوط نورد آغاز شود؛ نقطه شروع، زمین است و سنگ‌هایی که باید از دل آن بیرون بیایند تا چرخه تولید فولاد ادامه پیدا کند. در ساغند، فولاد مبارکه با نگاهی فراتر از تأمین روزمره مواد اولیه، به سراغ سرمایه‌گذاری در ظرفیت‌های معدنی رفته است؛ مسیری که اجرای آن به شرکت مهام پارسیان جز هلدینگ تأمین و فرآوری مواد معدنی فولاد مبارکه سپرده شده و قرار است بخشی از نیاز این مجموعه فولادی به سنگ‌آهن را تأمین کند.

پنج آنومالی در دل یک سرمایه‌گذاری معدنی

با رسیدن به محدوده معدنی، نام چند آنومالی بیش از بقیه به گوش می‌رسد؛ آنومالی‌های ۵، ۶، ۷، ۱۱ و ۲۳ که مجموعه‌ای از ظرفیت‌های معدنی این منطقه را تشکیل می‌دهند. این محدوده‌ها در کنار یکدیگر، تصویری از ذخایری ارزشمند را ترسیم می‌کنند که برآورد اولیه، حجم آن را حدود ۲۳۰ میلیون تن نشان می‌دهد.

اما ساغند تنها محل برداشت از ذخایر شناسایی‌شده نیست. در این مجموعه، استخراج و اکتشاف هم‌زمان پیش می‌روند؛ به این معنا که در کنار فعالیت‌های بهره‌برداری، مطالعات و عملیات اکتشافی نیز برای شناسایی و ارزیابی ظرفیت‌های معدنی ادامه دارد. این هم‌زمانی اهمیت زیادی دارد؛ چراکه در صنعت معدن، پایان یک مرحله از استخراج نباید به معنای پایان شناخت از ظرفیت‌های زمین باشد. هرچه دامنه اکتشافات دقیق‌تر و گسترده‌تر شود، امکان برنامه‌ریزی بلندمدت برای بهره‌برداری و تأمین مواد اولیه نیز افزایش می‌یابد.

از ذخایر زیرزمینی تا نیاز خطوط تولید

برای فولاد مبارکه، سرمایه‌گذاری در ساغند را باید در چارچوب یک ضرورت بزرگ‌تر دید؛ ضرورت اطمینان از تأمین پایدار سنگ‌آهن. در زنجیره فولاد، هرگونه اختلال در دسترسی به مواد اولیه می‌تواند حلقه‌های بعدی تولید را تحت تأثیر قرار دهد. به همین دلیل، حضور در بخش معدن و سرمایه‌گذاری در محدوده‌های دارای ظرفیت، بخشی از راهبرد شرکت‌های فولادی برای مدیریت ریسک تأمین و کاهش وابستگی به منابع بیرونی است.

در واقع، آنچه در ساغند دنبال می‌شود، تنها استخراج سنگ‌آهن نیست؛ تلاش برای ایجاد پیوندی پایدار میان ذخایر معدنی و نیاز صنعتی است. پیوندی که باید از دل زمین آغاز شود و در نهایت به خطوط تولید فولاد مبارکه برسد.

هدف‌گذاری تولید سالانه ۶ میلیون تن سنگ‌آهن

بر اساس برنامه‌ریزی انجام‌شده، مجموعه معدنی ساغند دستیابی به ظرفیت تولید سالانه ۶ میلیون تن سنگ‌آهن و ارسال آن به فولاد مبارکه را دنبال می‌کند. این هدف‌گذاری در کنار ذخیره برآوردی حدود ۲۳۰ میلیون تنی و تداوم فعالیت‌های اکتشافی، جایگاه این مجموعه را در برنامه تأمین مواد اولیه فولاد مبارکه برجسته می‌کند.

البته رسیدن به چنین ظرفیتی، صرفاً به وجود ذخایر معدنی وابسته نیست؛ توسعه زیرساخت‌ها، استمرار عملیات استخراج، تجهیز ناوگان و مدیریت زنجیره حمل‌ونقل نیز در تحقق آن نقش تعیین‌کننده دارند. از این منظر، ساغند را باید پروژه‌ای دید که اهمیت آن تنها به محدوده معدن محدود نمی‌شود و در امتداد زنجیره تأمین مواد اولیه فولاد معنا پیدا می‌کند.

امنیت زنجیره فولاد از دل معدن آغاز می‌شود

صنعت فولاد بیش از آنکه در ظاهر به کوره‌ها، ماشین‌آلات و خطوط تولید شناخته شود، به زنجیره‌ای وابسته است که نخستین حلقه آن در معادن شکل می‌گیرد. سنگ‌آهن باید استخراج شود، فرآوری شود و در زمان مناسب به واحدهای تولیدی برسد تا چرخه فولاد بدون وقفه ادامه پیدا کند.

سرمایه‌گذاری فولاد مبارکه در ساغند را می‌توان تلاشی در همین مسیر دانست؛ تلاشی برای آنکه تأمین مواد اولیه از یک دغدغه مستمر به ظرفیتی قابل برنامه‌ریزی تبدیل شود. پنج آنومالی معدنی، ذخیره برآوردی ۲۳۰ میلیون تنی و هدف‌گذاری تولید سالانه ۶ میلیون تن، مؤلفه‌هایی هستند که اهمیت این منطقه را در نقشه تأمین سنگ‌آهن نشان می‌دهند.

سفر ما از اصفهان به ساغند، در نهایت به نقطه‌ای رسید که معنای فاصله میان معدن و کارخانه را بهتر می‌شد درک کرد. فاصله‌ای که با سرمایه‌گذاری، اکتشاف، استخراج و حمل‌ونقل باید به یک مسیر مطمئن در زنجیره تولید تبدیل شود.در ساغند، هنوز بخش مهمی از ماجرا زیر خاک قرار دارد؛ اما آنچه در سطح زمین جریان دارد، تلاشی است برای پیوند دادن ظرفیت‌های پنهان معدن با نیازهای واقعی صنعت. اینجا، فولاد پیش از آنکه شکل بگیرد، باید از دل زمین آغاز شود.