پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ شرکت فولادسازی آرسلورمیتال (ArcelorMittal) با همکاری شرکت صنایع سنگین میتسوبیشی (Mitsubishi Heavy Industries)، شرکت معدنی بی‌اچ‌پی (BHP) و شرکت میتسوبیشی دولوپمنت (Mitsubishi Development Pty Ltd)، نخستین مرحله از پروژه آزمایشی جذب کربن را در کارخانه فولادسازی خنت (Ghent) در بلژیک با موفقیت به پایان رساند.

نتایج این آزمایش نشان داد که فناوری مورد استفاده توانسته است بیش از ۹۰ درصد دی‌اکسیدکربن (CO₂) موجود در گاز کوره بلند را جذب کند. این دستاورد، گام مهمی در ارزیابی امکان به‌کارگیری فناوری‌های جذب کربن در واحدهای فولادسازی یکپارچه و مبتنی بر کوره بلند به شمار می‌رود.

نخستین مرحله این پروژه با بیش از چهار هزار و ۵۰۰ ساعت آزمایش عملیاتی انجام شد و هدف اصلی آن، ارزیابی عملکرد فناوری اختصاصی فرآیند پیشرفته KM CDR متعلق به شرکت صنایع سنگین میتسوبیشی (MHI) در شرایط پیچیده و دشوار تولید فولاد بود.داده‌های مهندسی و عملیاتی به‌دست‌آمده از این مرحله، امکان ارزیابی چشم‌انداز اجرای گسترده این فناوری در کوره‌های بلند کارخانه خنت را فراهم می‌کند. ظرفیت تولید فولاد این کارخانه حدود پنج میلیون تن در سال برآورد می‌شود.

بر اساس ارزیابی‌های اولیه، استقرار کامل این فناوری برای تصفیه گاز کوره بلند پیش از احتراق می‌تواند شدت انتشار دی‌اکسیدکربن در کارخانه فولادسازی خنت را تا ۲۴ درصد کاهش دهد.

گاز کوره بلند به دلیل ترکیبات پیچیده و وجود ناخالصی‌های متعدد، یکی از دشوارترین جریان‌های گازی برای اجرای فناوری‌های جذب کربن محسوب می‌شود. غلظت بالای مونوکسیدکربن (CO)، ذرات غبار، ترکیبات گوگردی و سایر ناخالصی‌ها، فرآیند جداسازی دی‌اکسیدکربن از این جریان گازی را با پیچیدگی‌های فنی قابل‌توجهی همراه می‌کند.

از این رو، موفقیت آزمایش فناوری جذب کربن در چنین شرایطی، امکان‌پذیری فنی استفاده از این راهکارها را در واحدهای متالورژیکی یکپارچه موجود تأیید می‌کند؛ واحدهایی که جایگزینی سریع فناوری سنتی کوره بلند در آن‌ها، به دلایل فنی و اقتصادی با محدودیت‌های جدی روبه‌رو است.این موضوع از آن جهت اهمیت دارد که کاهش انتشار کربن در صنعت فولاد، علاوه بر توسعه فناوری‌های تولید فولاد کم‌کربن، به راهکارهایی برای بهبود عملکرد زیست‌محیطی زیرساخت‌های تولیدی موجود نیز نیاز دارد.

توسعه آزمایش‌ها به کوره‌های پیش‌گرم نورد گرم

شرکای این پروژه در مرحله دوم آزمایش‌ها قصد دارند دامنه ارزیابی فناوری جذب کربن را به یکی دیگر از منابع اصلی انتشار آلاینده‌ها در کارخانه، یعنی کوره پیش‌گرم (Reheating Furnace) خط نورد گرم، گسترش دهند.این کوره از ترکیبی از گازهای جانبی حاصل از فرآیندهای متالورژیکی، شامل گاز کک‌سازی، گاز کوره بلند و گاز کنورتور، در کنار گاز طبیعی به‌عنوان سوخت استفاده می‌کند.

برخلاف مرحله نخست که بر جذب دی‌اکسیدکربن پیش از احتراق (Pre-combustion Carbon Capture) متمرکز بود، مرحله دوم به بررسی تصفیه گازهای خروجی پس از احتراق اختصاص خواهد داشت.اجرای این مرحله امکان ارزیابی عملکرد فناوری در شرایط متغیر ترکیب گازها را فراهم می‌کند و داده‌های موردنیاز برای بررسی نحوه یکپارچه‌سازی سامانه‌های جذب کربن در چندین منبع انتشار مختلف کارخانه را در اختیار شرکا قرار می‌دهد.

شرکای پروژه تأکید دارند که جذب دی‌اکسیدکربن از یک جریان گازی به‌تنهایی نمی‌تواند انتشار کلی آلاینده‌های کارخانه را به میزان قابل‌توجهی کاهش دهد. از این منظر، اتخاذ رویکرد چندمنبعی و توسعه سامانه‌های جذب کربن در بخش‌های مختلف فرآیند تولید، می‌تواند زمینه‌ساز دستیابی به کاهش عمیق‌تر انتشار گازهای گلخانه‌ای باشد.به اعتقاد شرکای این طرح، گسترش فناوری جذب کربن به چندین منبع انتشار، می‌تواند تولید فولاد با استفاده از کوره بلند را به سطحی نزدیک به شدت انتشار کربن تقریباً صفر سوق دهد.

در ساختار اجرایی این پروژه، آرسلورمیتال تأمین‌کننده زیرساخت و محل اجرای طرح در کارخانه خنت است؛ شرکت صنایع سنگین میتسوبیشی مسئولیت ارائه دانش فنی فرآیند، مهندسی و ارزیابی‌های تخصصی را برعهده دارد و شرکت‌های تأمین‌کننده مواد اولیه، یعنی بی‌اچ‌پی و میتسوبیشی دولوپمنت، شرکای مالی پروژه محسوب می‌شوند.نتایج مرحله دوم آزمایش‌ها نیز مبنای به‌روزرسانی مطالعات امکان‌سنجی برای اجرای تجاری و در مقیاس صنعتی این فناوری در کارخانه خنت خواهد بود.

تداوم سرمایه‌گذاری آرسلورمیتال در پروژه‌های فولاد کم‌کربن اروپا

آرسلورمیتال هم‌زمان با توسعه فناوری‌های جذب کربن در بلژیک، پروژه‌های دیگری را نیز با هدف کربن‌زدایی از فعالیت‌های فولادی خود در فرانسه دنبال می‌کند.

بر اساس گزارش پیشین جی‌ام‌کی سنتر (GMK Center)، این شرکت در حال پیشبرد دو طرح مهم در فرانسه است؛ نخست، پروژه تولید فولاد کم‌کربن در شهر دانکرک (Dunkirk) با سرمایه‌گذاری یک میلیارد و ۳۰۰ میلیون یورویی و دوم، طرح توسعه ظرفیت تولید فولاد الکتریکی در شهر مارداک (Mardyck) با سرمایه‌گذاری ۵۰۰ میلیون یورویی.

مجموع این اقدامات نشان می‌دهد که راهبرد کربن‌زدایی آرسلورمیتال در اروپا صرفاً بر جایگزینی فناوری‌های سنتی تولید فولاد متمرکز نیست، بلکه ترکیبی از توسعه فناوری‌های جذب و ذخیره‌سازی کربن، بهبود فرآیندهای موجود و سرمایه‌گذاری در تولید محصولات فولادی کم‌کربن را دنبال می‌کند.