پایگاه تحلیلی‌خبری ایراسین؛ شکل‌گیری یک ال‌نینوی بسیار قدرتمند در زمستان پیش‌رو می‌تواند با افزایش سرعت باد و دمای هوا در اروپا، تولید برق بادی را افزایش دهد و در نتیجه نیاز نیروگاه‌ها به گاز طبیعی را در فصل اوج مصرف گرمایشی کاهش دهد. این شرایط همچنین می‌تواند از سرعت برداشت ذخایر گاز اروپا بکاهد و تقاضای این منطقه برای واردات گاز طبیعی مایع (LNG) را محدود کند.

ال‌نینو در آستانه رکورد جدید

ال‌نینو پدیده‌ای دوره‌ای است که در پی گرم شدن سطح آب‌های بخش شرقی اقیانوس آرام و تضعیف بادهای تجاری شکل می‌گیرد. این پدیده معمولاً هر دو تا هفت سال یک‌بار رخ می‌دهد و می‌تواند تا ۱۲ ماه ادامه داشته باشد و الگوهای دما و بارش را در مناطق مختلف جهان تغییر دهد.

دمای کنونی سطح آب در این منطقه به‌طور میانگین کمی بیش از ۲۱ درجه سانتی‌گراد است. «سلسته سائولو»، دبیرکل سازمان جهانی هواشناسی، اوایل سپتامبر اعلام کرد ال‌نینوی امسال ممکن است قوی‌تر از هر نمونه‌ای باشد که از زمان آغاز پایش این پدیده ثبت شده است.

بر اساس داده‌های سرویس هواشناسی Nebbo، اوج شاخص ال‌نینو احتمالاً بین نوامبر و ژانویه رخ خواهد داد؛ بنابراین اثر آن بر شرایط آب‌وهوایی اروپا می‌تواند در طول زمستان نیز ادامه داشته باشد.

ال‌نینوهای زمستانی معمولاً با ایجاد ناهنجاری فشار منفی در بخش مرکزی اقیانوس اطلس شمالی همراه هستند و می‌توانند مسیر جت‌استریم را تغییر دهند؛ وضعیتی که جریان‌های غربی را با شدت بیشتری به سمت بریتانیا، دریای شمال، ایرلند و اسکاندیناوی هدایت می‌کند.

افزایش باد، محرک تولید برق

در صورت تحقق این الگو، نیروگاه‌های بادی دریای شمال، همچنین مزارع بادی آلمان، بریتانیا و فرانسه می‌توانند در ماه‌های پایانی ۲۰۲۶ با افزایش پایدار تولید مواجه شوند. این مناطق بخش قابل‌توجهی از ظرفیت بادی اروپا را در اختیار دارند.

افزایش تولید برق بادی در شرایطی اهمیت دارد که اروپا طی سال‌های اخیر دوره‌های طولانی کاهش سرعت باد را تجربه کرده است؛ موضوعی که تولید برق توربین‌ها را کاهش داده و شرکت‌های برق را به استفاده بیشتر از منابع دیگر، از جمله گاز، وادار کرده است.

این وضعیت در آلمان، بزرگ‌ترین تولیدکننده برق بادی اروپا، نمود بیشتری داشته است. در این کشور اصطلاح Dunkelflaute برای دوره‌هایی به کار می‌رود که تولید همزمان برق بادی و خورشیدی کاهش شدیدی دارد.

ظرفیت نیروگاه‌های بادی آلمان با وجود این نوسانات، تا اواسط سال ۲۰۲۶ به حدود ۸۲ گیگاوات رسیده است. داده‌های LSEG نشان می‌دهد تولید نیز نشانه‌هایی از بهبود دارد؛ به‌طوری که تولید برق بادی آلمان در ماه اوت بیش از ۳۰ درصد بالاتر از میانگین ماه اوت در دو سال قبل بود.

بر اساس این داده‌ها، تولید نیروگاه‌های بادی آلمان در اوت به حدود ۳۹۰ هزار و ۱۸۹ مگاوات‌ساعت بر ساعت رسید؛ در حالی که این رقم در اوت ۲۰۲۵ حدود ۲۹۸ هزار و در اوت ۲۰۲۴ حدود ۲۷۷ هزار و ۷۵ مگاوات‌ساعت بر ساعت بود.

گاز در برابر باد

نیروگاه‌های بادی اکنون حدود ۲۸ درصد از کل برق تأمین‌شده توسط شرکت‌های برق آلمان را تولید می‌کنند و بزرگ‌ترین منبع تولید برق این کشور هستند. زغال‌سنگ با حدود ۲۰ درصد و گاز طبیعی با حدود ۱۶ درصد در رتبه‌های بعدی قرار دارند.

افزایش تولید برق بادی معمولاً به کاهش تولید نیروگاه‌های گازسوز و زغال‌سنگی منجر می‌شود. با این حال، با توجه به اینکه قیمت گاز طبیعی اروپا نزدیک به بالاترین سطح خود از اواخر ۲۰۲۲ قرار دارد، شرکت‌های برق ممکن است در دوره‌های تولید بالای برق بادی، کاهش مصرف گاز را سریع‌تر دنبال کنند.

در چنین شرایطی، تداوم کاهش مصرف گاز می‌تواند سرعت برداشت از ذخایر گاز اروپا را کاهش دهد و همزمان تقاضا برای خرید محموله‌های جدید LNG را محدود کند.

زمستان گرم‌تر در راه است

ال‌نینوی قدرتمند علاوه بر افزایش سرعت باد، معمولاً با زمستان‌های معتدل‌تر نیز همراه می‌شود. ال‌نینوهای قوی در گذشته اغلب شرایط موسوم به نوسان مثبت اطلس شمالی (NAO) را تقویت کرده‌اند؛ وضعیتی که به ورود هوای مرطوب و گرم‌تر به بخش‌هایی از اروپا کمک می‌کند.

پیش‌بینی‌های LSEG نیز از دمای بالاتر از معمول در اروپای قاره‌ای و منطقه دریای سیاه در زمستان ۲۰۲۶-۲۰۲۷ حکایت دارد؛ در حالی که ریسک سرمای شدیدتر بیشتر متوجه اسکاندیناوی و مناطق شمالی و مرکزی روسیه خواهد بود.

با این حال، پیش‌بینی‌های هواشناسی قطعی نیستند و تغییر مسیر ال‌نینو می‌تواند شرایطی متفاوت، از جمله زمستانی سردتر و خشک‌تر، ایجاد کند. در شرایط فعلی، اما بیشتر پیش‌بینی‌کنندگان بزرگ از زمستانی ملایم‌تر و پربادتر برای اروپا خبر می‌دهند؛ سناریویی که در صورت تحقق می‌تواند تولید برق بادی را افزایش داده و مصرف گاز اروپا را در ماه‌های سرد کاهش دهد.