پایگاه تحلیلی‌خبری ایراسین؛ دولت بریتانیا اعلام کرده است که در حال بررسی و برنامه‌ریزی برای تملک عمومی و ملی‌سازی دارایی‌های شرکت Specialty Steel UK (SSUK)، یکی از تولیدکنندگان مهم فولادهای تخصصی این کشور است؛ شرکتی که محصولات آن در صنایع هوافضا، دفاعی و خودروسازی کاربرد دارد.بر اساس بیانیه دولت بریتانیا، این تصمیم با هدف حفظ ظرفیت‌های تولیدی راهبردی، صیانت از اشتغال و فراهم کردن فرصت برای تعیین مدل بلندمدت فعالیت این مجموعه در چارچوب راهبرد صنعتی به‌روزشده بریتانیا (Industrial Strategy) اتخاذ شده است.

شرکت Specialty Steel UK پیش‌تر بخشی از مجموعه Liberty Steel متعلق به «سانجیو گوپتا» (Sanjeev Gupta) بود. این شرکت پس از فروپاشی Greensill Capital، وام‌دهنده اصلی آن، در سال ۲۰۲۱ با مشکلات مالی طولانی‌مدت مواجه شد.SSUK در نهایت در اوت ۲۰۲۵ وارد فرآیند انحلال (liquidation) شد. با این حال، دولت بریتانیا در طول این فرآیند، هزینه فعالیت یک مدیر تصفیه مستقل را تأمین کرد تا ضمن حفظ امنیت و تداوم فعالیت سایت‌های این شرکت، پرداخت دستمزد کارکنان نیز ادامه یابد.

Specialty Steel UK دارای چهار سایت تولیدی در روترهام (Rotherham)، استاکبریج (Stockbridge)، برینس‌ورث (Brinsworth) و ودنزبری (Wednesbury) است و بیش از ۱۳۰۰ نفر در این مجموعه‌ها مشغول به کار هستند.این واحدها به کوره‌های قوس الکتریکی (Electric Arc Furnace - EAF) مجهز هستند و محصولات فولادی تخصصی و راهبردی تولید می‌کنند.

محصولات این شرکت از جمله در ساخت قطعات ارابه فرود هواپیما، روتور بالگرد، بدنه موشک، گلوله و سامانه‌های توپخانه‌ای مورد استفاده قرار می‌گیرند؛ موضوعی که جایگاه SSUK را در زنجیره تأمین صنایع دفاعی و هوافضای بریتانیا برجسته کرده است.

شکست گزینه واگذاری به سرمایه‌گذار خصوصی

دولت بریتانیا در طول فرآیند انحلال SSUK، اولویت خود را یافتن یک خریدار خصوصی قرار داده بود. در اوایل سال جاری میلادی نیز یک سرمایه‌گذار بالقوه شناسایی شد.با این حال، دولت پس از بررسی دقیق پیشنهاد ارائه‌شده به این نتیجه رسید که این طرح نمی‌تواند ثبات بلندمدت بنگاه‌ها را تضمین کند و از منظر مالی نیز توجیه کافی برای مالیات‌دهندگان بریتانیایی ندارد.بر همین اساس، دولت اکنون گزینه تملک عمومی دارایی‌های Specialty Steel UK را دنبال می‌کند تا از تعطیلی یا افول این ظرفیت صنعتی جلوگیری شود.

جاناتان رینولدز (Jonathan Reynolds)، وزیر کسب‌وکار بریتانیا، تأکید کرد که دولت در شرایط عادی در فعالیت بخش خصوصی مداخله نمی‌کند، اما به گفته او، در مورد صنایع راهبردی نمی‌توان اجازه داد ظرفیت‌های تولیدی از بین بروند.وی گفت تملک عمومی SSUK ضمن حفظ مشاغل موجود، زمان لازم را در اختیار دولت قرار می‌دهد تا بهترین مدل بلندمدت برای توسعه و اداره این سایت‌ها را تعیین کند.

بر اساس این رویکرد، ملی‌سازی قرار نیست لزوماً به معنای تداوم دائمی مالکیت دولتی باشد، بلکه دولت از این اقدام برای حفظ دارایی‌های صنعتی و ایجاد فرصت برای تعیین مسیر آینده آنها استفاده خواهد کرد.

جزئیات مالی ملی‌سازی هنوز مشخص نیست

در ماه‌های آینده، وزارت کسب‌وکار، نوآوری و تجارت بریتانیا (Department for Business, Innovation and Trade) با همکاری مقام‌های محلی، تدوین طرح تفصیلی معامله و انتقال دارایی‌های Specialty Steel UK به مالکیت عمومی را آغاز خواهد کرد.دولت اعلام کرده است که تصمیمات بعدی و تعهدات مالی مرتبط با این فرآیند پس از انجام بررسی‌های لازم (due diligence) و در چارچوب بودجه‌های موجود اتخاذ و تأمین خواهد شد.با این حال، ارزش مالی تملک احتمالی Specialty Steel UK در حال حاضر از سوی دولت بریتانیا اعلام نشده است.

این اقدام در شرایطی مطرح شده که دولت بریتانیا پیش‌تر نیز در سال جاری میلادی مالکیت British Steel را به دولت منتقل کرده بود. این ملی‌سازی مستقیماً کارخانه فولاد اسکانثورپ (Scunthorpe) را تحت تأثیر قرار داد؛ کارخانه‌ای که حدود ۲۷۰۰ نفر در آن مشغول به کار هستند. در همین حال، Jingye Group، مالک چینی پیشین British Steel، خواستار دریافت غرامت متناسب از دولت بریتانیا بابت دارایی‌ای شده است که به مالکیت دولت درآمده است.

به این ترتیب، بررسی ملی‌سازی Specialty Steel UK را می‌توان در امتداد مداخلات اخیر دولت بریتانیا برای حفظ ظرفیت‌های فولادی و صنعتی راهبردی این کشور ارزیابی کرد؛ ظرفیتی که بخش مهمی از زنجیره تأمین صنایع دفاعی، هوافضا و سایر صنایع حساس را پوشش می‌دهد.