پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ دولت بریتانیا فهرستی از سازوکارهای قیمت‌گذاری انتشار کربن در کشورهای دیگر را شناسایی و به‌صورت موقت تأیید کرده است؛ سازوکارهایی که بر اساس مقررات سازوکار تعدیل کربن در مرزهای بریتانیا (UK CBAM) می‌توانند به واردکنندگان اجازه دهند کربنی را که پیش‌تر در کشور مبدأ برای کالا پرداخت شده است، از میزان تعهدات کربنی خود در بریتانیا کسر کنند. این فهرست در آستانه اجرای CBAM بریتانیا از ابتدای سال ۲۰۲۷ منتشر شده است.

دولت بریتانیا در پایان اوت، فهرست اولیه سازوکارهای قیمت‌گذاری کربن خارجی واجد شرایط را منتشر کرد. این فهرست بر اساس اطلاعات موجود تا ۱۹ ژوئن ۲۰۲۶ تهیه شده و با ارزیابی سازوکارهای جدید، در آینده به‌روزرسانی خواهد شد.در حال حاضر، بریتانیا ۱۶ سازوکار را به رسمیت شناخته است که پرداخت قیمت کربن از طریق آنها در کشور مبدأ می‌تواند در محاسبه تخفیف تحت CBAM بریتانیا لحاظ شود.

فهرست اعلام‌شده از سوی دولت بریتانیا، مجموعه‌ای از مهم‌ترین سازوکارهای قیمت‌گذاری کربن در جهان را شامل می‌شود. در این فهرست، نظام تجارت انتشار گازهای گلخانه‌ای اتحادیه اروپا (EU ETS)، نظام ملی تجارت انتشار کربن چین، سازوکار تجارت اعتبار کربن هند (CCTS)، نظام تجارت انتشار کربن کره جنوبی (K-ETS)، نظام تجارت انتشار GX ژاپن (GX-ETS) و همچنین سازوکار حفاظتی استرالیا (Safeguard Mechanism) قرار دارند. بر اساس مقررات بریتانیا، پرداخت‌های کربنی انجام‌شده در چارچوب این سازوکارها می‌تواند، در صورت احراز شرایط، در محاسبه تخفیف کربنی واردات تحت CBAM این کشور لحاظ شود. همچنین مالیات‌های کربنی اعمال‌شده در کانادا، شیلی، قزاقستان، مونته‌نگرو، نیوزیلند، صربستان، سنگاپور، آفریقای جنوبی، سوئیس و تایوان نیز در این فهرست قرار گرفته‌اند.

فهرست بریتانیا همچنان باز است

دولت بریتانیا تأکید کرده است که فهرست منتشرشده جامع و نهایی نیست. به گفته دولت، برخی سازوکارهای منطقه‌ای قیمت‌گذاری کربن ممکن است هم‌اکنون نیز معیارهای تعیین‌شده برای برخورداری از تخفیف را داشته باشند.همچنین سازوکارهایی که در کشورهای مختلف در حال طراحی یا توسعه هستند، در صورت تصویب نهایی و اجرای عملیاتی می‌توانند در آینده واجد شرایط قرار گیرند.بنابراین، دامنه سازوکارهای قابل قبول برای محاسبه قیمت کربن پرداخت‌شده در کشور مبدأ ممکن است پیش از آغاز اجرای کامل CBAM بریتانیا تغییر کند.

میزان تخفیفی که تحت CBAM بریتانیا به واردکنندگان تعلق می‌گیرد، به قیمت مؤثر کربن اعمال‌شده بر کالا بستگی خواهد داشت.به این ترتیب، صرف عضویت یا قرار گرفتن یک سازوکار در فهرست بریتانیا به معنای برخورداری خودکار از یک تخفیف ثابت نیست، بلکه میزان کربن‌قیمت‌گذاری‌شده و مبلغی که واقعاً برای انتشار کربن پرداخت شده، در تعیین میزان تخفیف نقش خواهد داشت.

بریتانیا برای محاسبه تخفیف، محدودیت‌هایی نیز در نظر گرفته است. انتشارهایی که تحت پوشش سهمیه‌های رایگان انتشار قرار دارند، مشمول تخفیف نخواهند شد؛ زیرا برای این میزان انتشار، عملاً قیمت مؤثر کربن پرداخت نشده است.همچنین هرگونه تخفیف یا بازپرداخت دریافت‌شده از سوی واردکننده یا تولیدکننده نیز از میزان تخفیف قابل استفاده تحت CBAM بریتانیا کسر خواهد شد.در برخی موارد نیز ممکن است هیچ تخفیفی در چارچوب سازوکار تعدیل کربن مرزی بریتانیا در نظر گرفته نشود.

CBAM بریتانیا از ۲۰۲۷ اجرایی می‌شود

سازوکار تعدیل کربن در مرزهای بریتانیا قرار است از اول ژانویه ۲۰۲۷ اجرایی شود.این سازوکار برخی کالاهای وارداتی در بخش‌های آلومینیوم، سیمان، کود، هیدروژن و آهن و فولاد را پوشش خواهد داد. هدف اصلی CBAM، جلوگیری از ایجاد مزیت رقابتی برای تولیدکنندگان خارجی به دلیل هزینه پایین‌تر انتشار کربن و همچنین کاهش خطر نشت کربن است؛ به این معنا که تولید به کشورهایی منتقل شود که مقررات زیست‌محیطی و هزینه‌های کربنی پایین‌تری دارند.

اجرای CBAM بریتانیا پیش از این با انتقادهایی از سوی صنایع داخلی این کشور مواجه شده است.در ابتدای سال ۲۰۲۶، نمایندگان بخش‌های فولاد، سیمان و صنایع شیمیایی بریتانیا هشدار داده بودند که برنامه این کشور برای اجرای سازوکار تعدیل کربن مرزی در سال ۲۰۲۷ دارای نقاط ضعف متعددی است و می‌تواند روند افول صنایع داخلی را سرعت ببخشد.

نگرانی اصلی صنایع بریتانیا این است که نحوه طراحی و اجرای CBAM، به‌جای حمایت از تولیدکنندگان داخلی، هزینه‌های جدیدی را بر زنجیره‌های صنعتی تحمیل کند و در صورت نبود هماهنگی با سیاست‌های تجاری و صنعتی، رقابت‌پذیری صنایع این کشور را تحت فشار قرار دهد.

قرار گرفتن آهن و فولاد در دامنه CBAM بریتانیا اهمیت ویژه‌ای برای صنعت فولاد و تجارت بین‌المللی این محصول دارد. با اجرایی شدن این سازوکار، هزینه کربن پرداخت‌شده در کشور مبدأ می‌تواند به یکی از مؤلفه‌های مهم رقابت‌پذیری صادرکنندگان فولاد در بازار بریتانیا تبدیل شود. از این منظر، شناسایی نظام‌های قیمت‌گذاری کربن کشورهایی مانند چین، اتحادیه اروپا، ژاپن، کره جنوبی و استرالیا از سوی لندن، می‌تواند مسیر تعامل میان بازار فولاد، سیاست‌های اقلیمی و تجارت بین‌المللی را بیش از پیش به یکدیگر گره بزند.