پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ تشدید دوباره اختلافات تجاری میان دونالد ترامپ، رئیسجمهور آمریکا و مارک کارنی، نخستوزیر کانادا، در مقطعی حساس برای اقتصاد آمریکای شمالی و جهان رخ داده است. پس از شکست مذاکرات دوجانبه در روز جمعه، دولت ترامپ از روز شنبه تعرفههای ۵۰ درصدی بر طیف گستردهای از کالاهای کانادایی اعمال کرد؛ اقدامی که اگرچه در نگاه نخست محدود به ۵.۵ درصد از صادرات کانادا (به ارزش ۲۰ میلیارد دلار) است، اما پتانسیل بالایی برای تشدید تنشها و آسیبهای گسترده اقتصادی دارد.
تقابل ارادهها: واکنشهای متقابل و بیم رکود
اگرچه به گفته «آکسفورد اکونومیکس»، این تعرفهها نرخ تعرفه مؤثر آمریکا بر کالاهای کانادایی را تنها از ۵.۱ به ۶.۹ درصد میرساند و در ظاهر ناچیز به نظر میرسد، اما خطر اصلی، سناریوی تشدید تنشهاست. کانادا دومین شریک تجاری بزرگ ایالات متحده (حتی بزرگتر از چین) است و مجموع تجارت دوجانبه سال گذشته به ۷۱۵ میلیارد دلار رسید.
دو طرف در حال صفآرایی هستند؛ مارک کارنی وعده اقدامات تلافیجویانه «دلار به دلار» را داده و ترامپ نیز تهدید کرده است که در صورت عدم دستیابی به توافق تا اول ژانویه، تعرفههای ۵۰ درصدی بر خودرو، کامیون و قطعات خودروی کانادا اعمال خواهد شد. این بنبست طولانیمدت نه تنها میتواند اقتصاد کانادا را به ورطه رکود بکشاند، بلکه مصرفکنندگان و تولیدکنندگان آمریکایی را نیز با هزینههای تعرفهای، کاهش صادرات و تورم بیشتر روبهرو خواهد کرد.
تزلزل در شالوده USMCA؛ توافق در سراشیبی سقوط
این تقابل، زنگ خطری جدی برای توافق «آمریکا-مکزیک-کانادا» (USMCA) به شمار میرود. ترامپ از اول ژوئیه از تمدید خودکار این توافق خودداری کرد و آن را مشمول بازبینیهای سالانه قرار داد. وی با ادبیاتی تند اعلام کرده است که «مکزیک و کانادا به ما نیاز دارند، اما ما به آنها نیازی نداریم.»
اگر سه کشور به توافق جدیدی بر سر بازنگریها نرسند، این پیمان به تدریج برچیده شده و احتمالاً با توافقات دوجانبه جایگزین خواهد شد؛ امری که پیچیدگیهای لجستیکی، سرمایهگذاری و زنجیره تأمین در منطقه را به شدت افزایش میدهد. اگرچه تجربیات ۱۷ ماه اخیر نشان داده که ترامپ اغلب از تهدیدهای اولیه خود عقبنشینی میکند، اما تنشهای فعلی احتمال فروپاشی ساختار چندجانبه تجاری را بیش از هر زمان دیگری افزایش داده است.
استراتژیهای متفاوت همسایگان جنوبی و شمالی
تنشهای واشنگتن-اتاوا پیام روشنی برای سایر شرکای تجاری آمریکا نیز دارد. در حالی که مارک کارنی آماده دفاع از استقلال استراتژیک کانادا با هزینه افزایش اصطکاک تجاری است، کلودیا شینباوم، رئیسجمهور مکزیک، مسیر متفاوتی را در پیش گرفته و به دنبال کاهش اصطکاک با ترامپ به امید دسترسی بیشتر به بازار آمریکا برای شرکتهای مکزیکی است.
هنوز مشخص نیست کدام رویکرد به نتیجه خواهد رسید، اما اگر نتیجه نهایی این چالشها، تضعیف شدید توافق USMCA باشد، بازنده اصلی تمامی طرفین خواهند بود.
زنگ خطر برای زنجیره تأمین جهانی
این تنشها در بدترین زمان ممکن از نظر اقتصادی رخ داده است؛ بازده اوراق قرضه بلندمدت در کشورهای توسعهیافته نزدیک به بالاترین حد چند دهه اخیر است، جنگ خاورمیانه، مسیرهای تأمین انرژی همچنان تحت فشار هستند و تورم در بسیاری از نقاط جهان همچنان در سطوح نگرانکنندهای قرار دارد. در چنین فضای بیثباتی، به خطر افتادن یکی از حیاتیترین و بزرگترین زنجیرههای تأمین جهان، میتواند ضربهای مهلک به ثبات اقتصادی بینالمللی وارد کند.
نظر شما