پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ مهران، معاون برنامهریزی شرکت فولادتکنیک و عضو هیئترئیسه کمیسیون معدن اتاق بازرگانی اصفهان، امروز پنجشنبه ۲۹ مرداد ۱۴۰۵ در نشست خبری هجدهمین نمایشگاه بینالمللی فولاد و متالورژی اصفهان در اتاق بازرگانی اظهار کرد: برگزاری همایشها و سمینارهای تخصصی صنعت فولاد، بستری برای بررسی آخرین تحولات، چالشها و مسیر پیشروی این صنعت است.
وی افزود: اتاق بازرگانی و کمیسیونهای تخصصی تلاش میکنند با بهرهگیری از تجربههای موجود در ستاد فولاد کشور و طرح جامع فولاد، تصویری روشن از وضعیت صنعت فولاد و مسائل پیشروی فعالان زنجیره ارائه دهند.
فولاد؛ پیشران تولید، تجارت و اشتغال
معاون برنامهریزی شرکت فولادتکنیک با اشاره به جایگاه فولاد در اقتصاد کشور گفت: صنعت فولاد یکی از ارکان مهم اقتصاد ایران است و در کشورهای توسعهیافته نیز میان میزان تولید و مصرف فولاد با رشد اقتصادی، ارتباط مستقیمی وجود دارد.
محجوبنژاد ادامه داد: ایران از مزیتهایی همچون انرژی، مواد اولیه، نیروی انسانی متخصص، بازار مصرف و موقعیت جغرافیایی مناسب برخوردار بوده و همین ظرفیتها زمینه توسعه صنعت فولاد را فراهم کرده است. طی سالهای گذشته نیز متخصصان قابل توجهی در این صنعت تربیت شدهاند که میتوانند در ادامه مسیر توسعه نقشآفرینی کنند.
وی خاطرنشان کرد: سند چشمانداز و برنامههای توسعهای فولاد در سالهای گذشته با هدف دستیابی به ظرفیت ۵۵ میلیون تن تعریف شد و امروز ظرفیت اسمی صنعت فولاد کشور به این رقم رسیده است. دستیابی به این ظرفیت، دستاورد مهمی به شمار میرود، اما بهرهبرداری از آن با چالشهایی همراه است.
بهرهبرداری از تنها ۶۰ درصد ظرفیت
عضو هیئترئیسه کمیسیون معدن اتاق بازرگانی اصفهان با اشاره به وضعیت تولید واقعی فولاد کشور اظهار کرد: اکنون حدود ۵۸ درصد ظرفیت فولاد کشور فعال است و بهطور کلی میتوان گفت نزدیک به ۶۰ درصد ظرفیت مورد استفاده قرار میگیرد؛ در نتیجه، حدود ۴۰ درصد ظرفیت ایجادشده بلااستفاده مانده است.
وی افزود: تولید فعلی فولاد کشور حدود ۳۲ میلیون تن و مصرف ظاهری داخلی نیز نزدیک به ۲۰ میلیون تن برآورد میشود. بنابراین، بخشی از ظرفیت ایجادشده ناگزیر باید از طریق صادرات فعال شود.
محجوبنژاد با تاکید بر ضرورت تغییر رویکرد سرمایهگذاری گفت: با توجه به ظرفیتهای نصبشده، توصیه میشود روند توسعه ظرفیت به سبک دهههای ۸۰ و ۹۰، که دوره اوج سرمایهگذاری در فولاد بود، کاهش یابد و تمرکز اصلی بر بهرهوری، کیفیسازی و استفاده حداکثری از سرمایهگذاریهای انجامشده قرار گیرد.
سهم قابل توجه فولاد در اقتصاد
وی با اشاره به جایگاه جهانی صنعت فولاد ایران بیان کرد: ایران در پایان سال گذشته رتبه دهم تولید فولاد جهان را به دست آورد و در منطقه نیز از جایگاه مناسبی برخوردار است.
معاون برنامهریزی شرکت فولادتکنیک ادامه داد: حدود چهار تا پنج درصد تولید ناخالص داخلی کشور، بهصورت مستقیم و غیرمستقیم، به صنعت فولاد وابسته است. همچنین نزدیک به ۱۶ درصد صادرات غیرنفتی، حدود ۲۰ درصد بازار سرمایه و پنج تا شش درصد اشتغال مستقیم و غیرمستقیم کشور با این صنعت ارتباط دارد.این آمارها بیانگر وزن بالای صنعت فولاد در اقتصاد کشور است و نشان میدهد تصمیمگیری درباره این صنعت باید با نگاه جامعتری انجام شود.
اصفهان؛ قلب تپنده صنعت فولاد
محجوبنژاد با اشاره به نقش اصفهان در زنجیره فولاد کشور اظهار کرد: حدود ۳۰ تا ۴۰ درصد ظرفیت فولاد کشور در واحدهای مستقر در استان اصفهان قرار دارد و این استان از ظرفیت قابل توجهی در بخش خصوصی فولاد نیز برخوردار است.
وی افزود: با توجه به این جایگاه، لازم است برای استفاده بهینه از ظرفیتهای فولادی اصفهان برنامهریزی جدیتری انجام شود. امید است در برنامههای منتهی به افق برنامه هفتم توسعه و سند چشمانداز ۱۴۰۷، توسعه متوازن و پایدار صنعت فولاد مورد توجه قرار گیرد.
عضو هیئترئیسه کمیسیون معدن اتاق بازرگانی اصفهان، کنترل مجوزهای صادرشده در زنجیره فولاد را یکی از ضرورتهای این صنعت دانست و گفت: مجوزهای متعددی در حلقههای مختلف زنجیره فولاد صادر شده است؛ موضوعی که به ایجاد ظرفیتهای بالقوه فراوان، بدون تامین زیرساختهای متناسب، منجر شده است.
وی افزود: یکی از ضعفهای صنعت فولاد ایران، پراکندگی واحدها و تعدد واحدهای کوچکمقیاس است. در بسیاری از کشورهای جهان، واحدهای فولادی برای دستیابی به مقیاس اقتصادی و افزایش توان رقابت، به سمت همافزایی و ادغام حرکت میکنند.
محجوبنژاد تاکید کرد: صنعت فولاد کشور نیز باید به سمت ایجاد مجموعههای بزرگتر و اقتصادیتر حرکت کند تا توان حضور موثر در بازار منطقهای و جهانی را داشته باشد. همچنین، استقرار واحدهای فولادی باید با توجه به دسترسی به مواد اولیه، انرژی، بازارهای صادراتی و مزیتهای حملونقلی مورد بازنگری قرار گیرد.
مزیت دیروز، نگرانی فردا
وی تامین پایدار مواد اولیه را یکی از چالشهای مهم آینده فولاد کشور دانست و اظهار کرد: سنگآهن در گذشته یکی از مزیتهای اصلی ایران بود، اما اگر در حوزه اکتشاف و توسعه معادن سرمایهگذاری جدی صورت نگیرد، این مزیت در ۱۰ تا ۱۵ سال آینده میتواند به یک چالش تبدیل شود.
معاون برنامهریزی شرکت فولادتکنیک افزود: توسعه اکتشافات، فعالسازی ظرفیتهای معدنی و برنامهریزی برای تامین پایدار سنگآهن باید جایگاه ویژهای در برنامه توسعه زنجیره فولاد داشته باشد.
ناترازی انرژی، ترمز تولید فولاد
محجوبنژاد با بیان اینکه انرژی یکی از مهمترین موانع تولید در صنعت فولاد است، گفت: افزایش قیمت گاز در سالهای گذشته فشار قابل توجهی به صنعت وارد کرده و قطعی برق نیز بخشی از ظرفیت تولید فولاد را از مدار خارج کرده است.
وی ادامه داد: اگر محدودیتهای برق و گاز برطرف شود، امکان افزایش قابل توجه تولید وجود دارد. کاهش تولید ناشی از ناترازی انرژی، زیان زیادی به صنعت فولاد تحمیل کرده و مانع استفاده کامل از ظرفیتهای موجود شده است.
وی سرمایهگذاری در تامین انرژی، بهینهسازی مصرف و توسعه زیرساختهای مرتبط را از مسیرهای ضروری پیشروی صنعت فولاد دانست و گفت: برنامهریزی برای دورههای محدودیت برق و گاز باید بهگونهای باشد که تولید واحدهای فولادی کمترین آسیب را ببیند؛ بهویژه در بخش احیای مستقیم که وابستگی بالایی به گاز دارد.
حملونقل ریلی؛ حلقه مغفول زنجیره فولاد
معاون برنامهریزی شرکت فولادتکنیک با اشاره به اهمیت حملونقل در زنجیره فولاد گفت: شبکه حملونقل، بهویژه زیرساخت ریلی، همچنان نیازمند توسعه جدی است. کشورهای توسعهیافته سالهاست برای ایجاد زیرساختهای صنعتی و حملونقلی سرمایهگذاری کردهاند، اما ایران در این حوزه همچنان با فاصله روبهرو است.
وی افزود: زنجیره فولاد از معدن تا محصول نهایی، به حملونقل کارآمد نیاز دارد و توسعه زیرساختهای لجستیکی باید بهعنوان بخشی از برنامه توسعه پایدار این صنعت دنبال شود.
محجوبنژاد با تاکید بر ضرورت حرکت به سمت محصولات دارای ارزش افزوده بالاتر اظهار کرد: با توجه به شرایط انرژی و افزایش هزینههای تولید، دیگر نمیتوان تنها به تولید فولاد خام و محصولات کمارزش اکتفا کرد.
وی افزود: سهم ایران از تولید فولادهای دارای ارزش افزوده بالا در جهان حدود سه تا چهار درصد است، در حالی که کشورهایی مانند چین و ژاپن در برخی محصولات سهمی بیش از ۲۰ درصد دارند. این تفاوت، ضرورت توسعه محصولات کیفی و پیشرفته را آشکار میکند.
معاون برنامهریزی شرکت فولادتکنیک گفت: در کشور ظرفیتهایی برای تولید محصولات خاص، از جمله فولادهای ضدزنگ و محصولات ویژه، ایجاد شده است و باید این مسیر با سرمایهگذاری، فناوری و توسعه بازار تقویت شود.
صادرات؛ راه ناگزیر فعالسازی ظرفیتها
وی با اشاره به فاصله میان تولید و مصرف داخلی فولاد گفت: با تولید حدود ۳۲ میلیون تن و مصرف ظاهری ۲۰ میلیون تنی، صادرات برای صنعت فولاد یک انتخاب نیست، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر است.
محجوبنژاد ادامه داد: علاوه بر توسعه حجم صادرات، پایداری بازارهای صادراتی نیز اهمیت دارد؛ زیرا اگر مشتریان خارجی به هر دلیل از دست بروند، بازگرداندن آنها آسان نخواهد بود. بازارهای کشورهای حوزه خلیج فارس و دیگر کشورهای همسایه باید در کانون توجه قرار گیرند، هرچند بسیاری از این کشورها نیز در حال افزایش تولید و صادرات فولاد هستند.
وی افزود: تحریمها، محدودیتهای تجاری، افزایش هزینه حملونقل دریایی و دشواریهای انتقال کالا، رقابتپذیری محصولات فولادی ایران در بازارهای بینالمللی را تحت تاثیر قرار داده است.
عضو هیئترئیسه کمیسیون معدن اتاق بازرگانی اصفهان با اشاره به الگوی کشورهای توسعهیافته بیان کرد: در اقتصادهای پیشرفته، فولاد ابتدا برای تامین نیاز بازار داخلی تولید میشود و پس از آن صادرات مورد توجه قرار میگیرد. رشد مصرف فولاد نیز ارتباط مستقیمی با توسعه صنایع پاییندستی، رشد اقتصادی و رونق فعالیتهای عمرانی دارد.
وی گفت: سرانه مصرف فولاد در ایران اکنون حدود ۲۳۰ کیلوگرم است و در برنامههای توسعهای، افزایش آن به ۳۰۰ تا ۳۵۰ کیلوگرم هدفگذاری شده است. در صورت تحقق ظرفیت ۵۵ میلیون تنی و رسیدن مصرف داخلی به حدود ۳۵ میلیون تن، بخش قابل توجهی از تولید همچنان باید صادر شود.
محجوبنژاد افزود: رکود و رشد محدود صنعت ساختمان در سالهای اخیر، یکی از موانع افزایش مصرف داخلی فولاد است؛ بنابراین بدون رشد اقتصادی و رونق پروژههای عمرانی، افزایش تقاضای داخلی برای فولاد دشوار خواهد بود.
تامین مالی و فناوری، دو نیاز اساسی
وی با تاکید بر ضرورت استفاده بیشتر از بازار سرمایه برای تامین مالی صنعت فولاد گفت: دیگر نمیتوان انتظار داشت نظام بانکی به تنهایی منابع مورد نیاز پروژههای بزرگ صنعتی را تامین کند. بازار سرمایه باید نقش فعالتری در تامین مالی طرحهای فولادی داشته باشد.
محجوبنژاد اضافه کرد: همزمان با تامین مالی، بهروزرسانی فناوری، ارتقای بهرهوری و افزایش کارایی واحدهای تولیدی نیز اهمیت دارد. استفاده حداکثری از ظرفیتهای موجود، بدون فناوری مناسب و بهرهوری بالاتر، امکانپذیر نیست.
فولاد سبز و هوشمندسازی در مسیر آینده
معاون برنامهریزی شرکت فولادتکنیک با اشاره به الزامات جدید بازارهای جهانی گفت: فولاد سبز، رعایت استانداردهای بینالمللی، هوشمندسازی و استفاده از ظرفیتهای انقلاب صنعتی چهارم، از موضوعاتی است که صنعت فولاد ایران باید بهطور جدی دنبال کند.
وی افزود: بهرهگیری از فناوریهای دیجیتال و هوشمندسازی میتواند به افزایش بهرهوری، کاهش هزینههای تولید و تقویت توان رقابتپذیری محصولات فولادی ایران در بازارهای جهانی کمک کند. همچنین باید از نیروی انسانی متخصص کشور به بهترین شکل بهره برد.
ستاد راهبری؛ مسیر همگرایی زنجیره فولاد
محجوبنژاد با اشاره به تشکیل ستاد راهبری زنجیره فولاد از سال گذشته گفت: این ستاد با حضور انجمنهای تخصصی، تولیدکنندگان، سازمانهای توسعهای، مجموعههای معدنی و دستگاههای مرتبط تشکیل شده و هدف آن، بررسی مسائل و کمک به توسعه هماهنگ صنعت فولاد است.
وی اظهار کرد: ستاد راهبری زنجیره فولاد میتواند در سیاستگذاری و نظارت عالیه نقش موثری ایفا کند و با تقویت هماهنگی میان بازیگران این صنعت، بخشی از موانع استفاده از ظرفیتهای موجود را برطرف سازد.
حضور پررنگتر بخش خصوصی در تصمیمسازی
عضو هیئترئیسه کمیسیون معدن اتاق بازرگانی اصفهان در پایان تاکید کرد: بخش خصوصی باید در تصمیمگیریهای مرتبط با صنعت فولاد نقش بیشتری داشته باشد. استفاده از تجربه فعالان اقتصادی، میتواند به تقسیم عادلانه منابع، مدیریت بهتر محدودیتها و ارائه راهکارهای اجرایی برای چالشهای صنعت کمک کند.
وی افزود: نمایشگاهها، نشستها و همایشهای تخصصی فرصت مناسبی برای شنیده شدن صدای فعالان صنعت و انتقال دقیقتر مسائل به تصمیمگیران است. با رفع موانع انرژی، حملونقل، تامین مواد اولیه و تجارت، میتوان بازارهای صادراتی فولاد ایران را حفظ و توسعه داد.
لازم بذکر است؛ هجدهمین نمایشگاه بینالمللی متالورژی، فولاد، ریختهگری، ماشینآلات و صنایع وابسته (METALEX 2026) از ۳ تا ۶ شهریور ماه ۱۴۰۵ در محل دائمی نمایشگاههای بینالمللی اصفهان برگزار میشود. این رویداد تخصصی که توسط شرکت رستاک پادویژن سازماندهی شده، از ساعت ۱۶ تا ۲۲ پذیرای فعالان صنعتی و بازدیدکنندگان است.
نظر شما