پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ مدیریت پسماند و کنترل گردوغبار در محوطههای بزرگ صنعتی همیشه با پیچیدگیهایی همراه بوده است و روشهای مرسوم مثل آبپاشی مداوم شاید نتوانند پاسخگوی تمام این چالشها باشند. در این میان، برخی راهکارهای مبتنی بر مهندسی ژئوتکنیک (Geotechnical Engineering) مورد توجه قرار گرفتهاند که یکی از آنها فرایندی با نام تجاری بیوکالسیس (Biocalcis) متعلق به شرکت مهندسی سولتانش باچی (Soletanche Bachy) است. این بیوتکنولوژی نوآورانه، فرایندهای کلسیفیکاسیون طبیعی را شبیهسازی میکند تا خاک را در محل خود سیمانی کند و در عین حال تخلخل اولیه آن را حفظ کند. تعدادی از باکتریهای موجود در محیط طبیعی، انواع کانیهای کربنات کلسیم را رسوب میدهند که در طول قرنها انباشته میشوند و تودههای آهکی با خواص مکانیکی عالی تشکیل میدهند. به علاوه، این تکنیک مقاومت مکانیکی و چسبندگی خاک را افزایش میدهد و در مقایسه با راهکارهای سنتی مبتنی بر سیمان، ردپای کربن بسیار کمتری از خود به جا میگذارد.
در کنار این روشهای سفتکننده خاک، فناوریهای دیگری هم وجود دارند که روی حفظ رطوبت تمرکز میکنند. محصولاتی مثل EA1 محصول شرکت Earth Alive Clean Technologies با استفاده از میکروبهای خاص طراحی شدهاند تا بهجای خیس کردن پیوسته سطح، رطوبت را در شبکههای مویرگی خاک نگه دارند. وقتی این محلولها روی جادهها یا محوطههای انباشتِ مواد اعمال میشوند، فعالیت میکروبی باعث چسبندگی ذرات میشود و یک سطح متراکمتر ایجاد میکند. بررسیها نشان داده که پیادهسازی این تکنولوژی، نیاز به آبپاشی را به میزان قابل توجهی کاهش میدهد. چنین رویکردی در مناطقی که با کمبود آب مواجه هستند، گزینه قابلتأملی برای کاهش مصرف منابع آبی به شمار میرود.
استفاده از ترکیبات کاملاً ارگانیک هم مسیر دیگری است که گزینههای مناسبی در اختیار مدیران قرار میدهد. محصولاتی مانند داستبلاکر (DUST/BLOKR) تولیدِ شرکت Cypher Environmental بهعنوان جایگزینی برای روشهای قدیمیتر طراحی شدهاند. این ترکیبات معمولاً غیرسمی و تجزیهپذیر زیستی هستند و به نظر میرسد ماندگاری بیشتری نسبت به نمکهای کلرید داشته باشند. برای اجرای این پوششها نیازی به تجهیزات پیچیده نیست و با ماشینآلات راهسازی استاندارد میتوان آنها را اعمال کرد. برای درک بهتر اینکه چرا این دسته از محصولات ارگانیک مورد توجه قرار گرفتهاند و چه مزیتهای عملیاتی دیگری برای سایتها به همراه دارند، شکل ۱ اطلاعات روشنی را ارائه میدهد.
با توجه به ویژگیهای این نوع ترکیبات ارگانیک، نیاز به تعمیر و نگهداری مکرر مسیرها کاهش مییابد. این مواد حتی در زمان بارندگی یا دورههای خشکسالی عملکرد مطلوب خود را حفظ میکنند، لغزنده نمیشوند و با دریافت مقداری رطوبت میتوانند دوباره احیا شوند.
برای محافظت فیزیکی از کانیهای معدنی در محوطههای ذخیرهسازی، گاهی نیاز به رویکردهای متفاوتی احساس میشود. در چنین شرایطی، محصولات پلیمری پیشرفتهای مانند GRT Ore-Loc از شرکت فناوری راهسازی جهانی (Global Road Technology) پیشنهاد میشوند تا یک لایه محافظ تخصصی ایجاد کنند. این مواد به صورت مایع روی تودههای مواد پاشیده میشوند تا یک پوسته انعطافپذیر روی سطح شکل بگیرد. ایجاد این لایه پلیمری به کاهش پراکندگی ذرات در اثر وزش باد کمک میکند و ازآنجاکه در برابر آب مقاومت خوبی دارد، مانع از شسته شدن مواد هنگام بارشهای جوی میشود. استفاده از این نوع پوششها معمولاً با هدف حفظ کانیهای باارزش و جلوگیری از هدررفت تدریجی آنها صورت میگیرد.
تودههای زغال سنگ، سنگ معدن، نمک، گوگرد، سنگ آهک و سایر سنگدانهها، نگرانیهای متعددی را در مورد مدیریت ذخایر به همراه دارند و حساسیتهای خاص خود را میطلبند. محوطههای نگهداری زغالسنگ علاوه بر مشکل پراکندگی ذرات، با مسائلی مثل جریان هوا به داخل توده، ایجاد نقاط داغ و تغییرات رطوبت درگیر هستند. راهکارهایی که مختص کنترل گردوغبار این تودهها توسط شرکتهایی نظیر Midwest Industrial Supply ارائه میشود، سعی دارند با ایجاد یک پوشش محافظ، جریان هوا و فرسایش را مسدود کنند. این کار به جلوگیری از افزایش رطوبت زغالسنگ کمک کرده و از ایجاد نقاط داغ جلوگیری میکند. بهکارگیری این نوع مدیریت، علاوه بر کمک به کاهش انتشار ذرات معلق، روند رعایت دستورالعملهای نهادهای محیطزیستی را تسهیل کرده و فضای کاری سالمتری را فراهم میآورد.
بررسی مجموع این فناوریهای متنوع نشان میدهد که مجتمعهای تولید فولاد و صنایع سنگین، گزینههای متعددی برای بازنگری در شیوه مدیریت مواد خام خود دارند. جایگزین کردن روشهای قدیمی با راهکارهای زیستی، ارگانیک یا پلیمری میتواند ایده خوبی برای حفظ منابع ارزشمند باشد. استفاده از این نوآوریها در سایتهای فولادسازی، احتمال هدررفت مواد استراتژیکی مثل گندله، نرمه آهن و زغالسنگ را پایین میآورد و به حفظ منابع آب منطقه کمک میکند. حرکت آرام صنایع به سمت این استراتژیهای جدید، احتمالاً به بهبود شرایط عملیاتی، ارتقای روابط با جوامع محلی اطراف کارخانه و نزدیک شدن به استانداردهای توسعه پایدار کمک خواهد کرد و ارزشافزوده مناسبی برای این مجموعهها به همراه دارد.
منابع:
https://www.soletanche-bachy.com/en/offer-portfolio/biocalcis/
https://earthalivect.com/ea1-bio-dust-suppressant/
https://cypherenvironmental.com/products/dust-blokr/
https://globalroadtechnology.com/grt-ore-loc/
https://www.midwestind.com/dust-control-midwest/coal-pile-dust-control
نظر شما