پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ میانگین قیمت عمده‌فروشی برق در بازار روز-بعد (Day-Ahead) اروپا در ماه ژوئن ۲۰۲۶ نسبت به ماه مه افزایش یافت. موج گرمای گسترده‌ای که در روزهای پایانی ژوئن بخش بزرگی از اروپا را دربر گرفت، موجب رشد مصرف برق، کاهش تولید برق بادی و محدود شدن ظرفیت برخی نیروگاه‌های هسته‌ای فرانسه شد؛ عواملی که قیمت برق را به بالاترین سطوح از زمان بحران انرژی سال ۲۰۲۲ رساند.

بر اساس داده‌های Ember، هم‌زمان با ادامه نگرانی‌ها درباره تکرار موج گرما در ماه ژوئیه، بازار برق اروپا همچنان با ریسک نوسانات شدید قیمت روبه‌رو است. بررسی قیمت‌های میانگین بازار روز-بعد در ژوئن نشان می‌دهد اغلب بازارهای بزرگ اروپا رشد قابل‌توجهی را تجربه کرده‌اند:

• ایتالیا: ۱۳۲.۲۷ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت (رشد ۱۰.۲ درصدی)

• فرانسه: ۶۶.۲۵ یورو (رشد ۲۷ درصدی)

• آلمان: ۱۱۱.۱۳ یورو (رشد ۱۶.۳ درصدی)

• اسپانیا: ۶۹.۵۸ یورو (رشد ۲۸.۷ درصدی)

• سوئد: ۶۸.۳۷ یورو (کاهش ۱.۶ درصدی)

در اروپای مرکزی نیز روند افزایشی ادامه داشت؛ به‌طوری‌که میانگین قیمت برق در ماه ژوئن به ۱۱۴.۵ یورو در لهستان، ۱۱۱.۴ یورو در اسلواکی و ۱۱۹.۲ یورو در مجارستان رسید.

موج گرما، قیمت برق را به اوج رساند

موج گرمای شدید که در دهه پایانی ژوئن اروپا را فراگرفت، موجب شد قیمت برق به بالاترین سطح خود از بحران انرژی سال ۲۰۲۲ برسد؛ این در حالی بود که تولید نیروگاه‌های خورشیدی در بسیاری از کشورها در سطح بالایی قرار داشت. میانگین قیمت هفتگی برق که در ابتدای ماه کمتر از ۹۵ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت بود، تا پایان ژوئن به حدود ۱۱۵ یورو افزایش یافت. در برخی بازارها نیز قیمت‌های لحظه‌ای رکوردهای بی‌سابقه‌ای ثبت کردند. برای نمونه، در ساعت ۲۰:۴۵ روز ۲۴ ژوئن قیمت عمده‌فروشی برق در بلژیک از ۱۰۰۰ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت فراتر رفت؛ در حالی که میانگین قیمت روزانه همان روز ۲۵۷.۵ یورو بود.

رشد شدید قیمت‌ها نتیجه هم‌زمان چند عامل؛ افزایش مصرف برق به دلیل گرمای هوا، کاهش سرعت باد و افت تولید نیروگاه‌های بادی، افزایش قیمت برق وارداتی از فرانسه و کاهش تولید نیروگاه‌های هسته‌ای فرانسه به علت گرم شدن آب مورد استفاده برای خنک‌سازی راکتورها بود. این عوامل باعث شد عرضه برق در ساعات اوج مصرف با محدودیت مواجه شود و قیمت‌ها جهش قابل‌توجهی داشته باشند.

بازار نگران تکرار بحران در ژوئیه

به گزارش بلومبرگ، پیش‌بینی تداوم موج گرما در ماه ژوئیه مانع از کاهش قیمت برق پس از جهش‌های ژوئن شده است.پیش‌بینی‌های هواشناسی نشان می‌دهد کشورهای بریتانیا، اسپانیا، آلمان و فرانسه ممکن است دوباره با موج گرمای شدید مواجه شوند و دمای هوا در بخش بزرگی از اروپا ۲ تا ۸ درجه سانتی‌گراد بالاتر از میانگین فصلی باشد.

بازار برق اروپا نیز انتظار دارد در صورت تکرار چنین شرایطی، بار دیگر افزایش شدید قیمت‌ها رخ دهد؛ به‌ویژه اگر هم‌زمان تولید برق بادی پایین باقی بماند و محدودیت نیروگاه‌های هسته‌ای فرانسه ادامه پیدا کند.

هم‌زمان با تحولات اروپا، بازار برق اوکراین نیز در ژوئن با افزایش قیمت مواجه شد.بر اساس داده‌های اپراتور بازار برق اوکراین، میانگین موزون قیمت برق در بازار روز-بعد این کشور با رشد ۱۱.۲ درصدی نسبت به ماه قبل به ۵۸۰۸.۶۴ گریونا معادل حدود ۱۱۲.۷ یورو به ازای هر مگاوات‌ساعت رسید.

کاهش واردات و افزایش صادرات برق اوکراین

بر اساس ارزیابی اولیه مؤسسه ExPro Electricity، واردات برق اوکراین در ژوئن نسبت به ماه مه ۲۵ درصد کاهش یافت و به ۲۹۵ هزار مگاوات‌ساعت رسید؛ هرچند این رقم نسبت به ژوئن سال گذشته ۴۲ درصد بیشتر بود.بیشترین سهم واردات برق همچنان از مجارستان تأمین شد که ۴۲ درصد کل واردات را به خود اختصاص داد.

در مقابل، واردات برق از لهستان با افت ۷۱ درصدی بیشترین کاهش را ثبت کرد؛ در حالی که پس از پایان تعمیرات خطوط انتقال مرزی، واردات از اسلواکی به‌طور محسوسی افزایش یافت. همچنین صادرات برق اوکراین در ژوئن با رشد ۶۱ درصدی نسبت به ماه قبل به ۱۵۱.۵ هزار مگاوات‌ساعت رسید.

افزایش تعرفه خدمات دیسپاچینگ

در پایان ژوئن، کمیسیون ملی تنظیم مقررات انرژی اوکراین با افزایش تعرفه خدمات دیسپاچینگ شرکت Ukrenergo موافقت کرد.بر این اساس، از اول ژوئیه تعرفه این خدمات با رشد ۷.۸۳ درصدی به ۱۱۸.۶۴ گریونا به ازای هر مگاوات‌ساعت (بدون احتساب مالیات بر ارزش افزوده) رسید. با این حال، بررسی تعرفه انتقال برق به دلیل بروز اختلافات قانونی ناشی از اجرای سازوکار اتصال بازارهای برق (Market Coupling) به زمان دیگری موکول شد.

همانند بسیاری از کشورهای اروپایی، شبکه برق اوکراین نیز در روزهای پایانی ژوئن تحت تأثیر موج گرما قرار گرفت.شرکت Ukrenergo در برخی روزها محدودیت‌هایی برای مصرف برق مشترکان خانگی، صنایع و واحدهای تجاری اعمال کرد تا از پایداری شبکه اطمینان حاصل شود. علاوه بر فشار ناشی از افزایش مصرف، حملات مستمر روسیه به زیرساخت‌های انرژی اوکراین همچنان یکی از مهم‌ترین چالش‌های صنعت برق این کشور محسوب می‌شود و بر امنیت تأمین انرژی تأثیر مستقیم دارد.