پایگاه تحلیلی خبری ایراسین؛ بررسی آمارهای سه‌ماهه نخست سال ۲۰۲۶ نشان می‌دهد واردات آهن اسفنجی (DRI) به اتحادیه اروپا با افتی قابل توجه مواجه شده است. بر اساس محاسبات مرکز GMK با استناد به داده‌های یورواستات، فولادسازان اروپایی در فاصله ژانویه تا مارس ۲۰۲۶ مجموعاً ۲۷۵ هزار و ۶۵۰ تن آهن اسفنجی وارد کردند که نسبت به مدت مشابه سال ۲۰۲۵ کاهش ۵۳.۱ درصدی را نشان می‌دهد. این روند بیانگر تداوم رکود در بازار فولاد اروپا و تغییر تدریجی الگوی تأمین مواد اولیه مورد نیاز صنعت فولاد این منطقه است.

در میان تأمین‌کنندگان اصلی، ایالات متحده آمریکا با صادرات ۱۰۲.۵ هزار تن آهن اسفنجی جایگاه نخست را به خود اختصاص داد. با این حال، حجم صادرات آمریکا به اتحادیه اروپا نسبت به سه‌ماهه نخست سال گذشته ۵.۳ درصد کاهش یافته است.تقریباً تمام محموله‌های آمریکایی به اتریش ارسال شده و حجم واردات این کشور از آمریکا به ۹۹.۴۸ هزار تن رسیده که نسبت به سال قبل ۱۲.۷ درصد افزایش داشته است.

ونزوئلا دومین تأمین‌کننده بزرگ آهن اسفنجی اتحادیه اروپا در این دوره بود. این کشور ۷۳.۶۴ هزار تن محصول به اروپا صادر کرد که نسبت به مدت مشابه سال گذشته کاهش ۵۲.۶ درصدی را نشان می‌دهد.تمام محموله‌های ونزوئلایی به مقصد ایتالیا ارسال شده است. لیبی نیز ۳۳.۳۴ هزار تن آهن اسفنجی به اتحادیه اروپا صادر کرد که در مقایسه با سال گذشته ۶۲.۵ درصد کاهش داشته است. کل این حجم توسط مصرف‌کنندگان اسپانیایی جذب شده است.

جهش واردات آهن اسفنجی در ماه مارس

اگرچه عملکرد سه‌ماهه نخست سال نشان‌دهنده افت شدید واردات است، اما آمار ماه مارس از بهبود نسبی جریان واردات حکایت دارد.در مارس ۲۰۲۶، واردات آهن اسفنجی اتحادیه اروپا به ۱۴۵.۱۴ هزار تن رسید که نسبت به مارس سال قبل ۱۹ درصد کاهش داشته، اما در مقایسه با فوریه ۲۰۲۶ رشد چشمگیر ۱۴۵.۲ درصدی را ثبت کرده است.این بالاترین میزان واردات ماهانه از ابتدای سال جاری محسوب می‌شود.

در ماه ژانویه واردات این محصول به ۷۱.۳۲ هزار تن رسید که نسبت به ماه قبل ۷۱.۵ درصد و نسبت به مدت مشابه سال قبل ۵۵.۸ درصد کاهش داشت. همچنین در فوریه حجم واردات به ۵۹.۱۹ هزار تن محدود شد که به ترتیب ۱۷ درصد کمتر از ماه قبل و ۷۶ درصد پایین‌تر از فوریه ۲۰۲۵ بود.

آمارهای سالانه نیز از تضعیف تقاضا در بازار اروپا حکایت دارند. اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ مجموعاً ۲.۲۰۳ میلیون تن آهن اسفنجی وارد کرد که نسبت به سال ۲۰۲۴ حدود ۲۰ درصد کاهش نشان می‌دهد.این در حالی است که واردات این محصول در سال ۲۰۲۴ نسبت به سال قبل از آن ۱۶.۹ درصد افزایش یافته بود.

تحولات وارداتی دو سال اخیر تا حد زیادی تحت تأثیر تغییر مسیرهای تأمین و شرایط نامساعد بازار فولاد اروپا بوده است.رشد واردات در سال ۲۰۲۴ تا حدی به دلیل دسترسی بیشتر به آهن اسفنجی و بریکت گرم (HBI) روسیه تحت نظام سهمیه‌بندی انتقالی اتحادیه اروپا بود. سقف این سهمیه در سال ۲۰۲۴ حدود ۱.۱۴ میلیون تن تعیین شده بود، اما برای سال ۲۰۲۵ به ۶۵۱ هزار و ۹۰۰ تن کاهش یافت. در مقابل، کاهش واردات در سال ۲۰۲۵ همزمان با افت تقاضای فولاد در اروپا رخ داد؛ به‌طوری که مصرف واقعی فولاد در اتحادیه اروپا برای سومین سال متوالی کاهش یافت و تولید فولاد خام این منطقه نیز به ۱۲۶.۲ میلیون تن رسید.

اروپا در مسیر جایگزینی کامل عرضه روسیه

در سال‌های اخیر ساختار تأمین آهن اسفنجی در اروپا به‌تدریج در حال تغییر بوده است. اتحادیه اروپا تلاش کرده وابستگی خود به عرضه‌کنندگان روسی را با افزایش واردات از کشورهایی مانند آمریکا، ونزوئلا و لیبی کاهش دهد. با این حال، این فرآیند تا پایان سال ۲۰۲۵ به‌طور کامل محقق نشده بود و روسیه همچنان یکی از بزرگ‌ترین تأمین‌کنندگان آهن اسفنجی بازار اروپا محسوب می‌شد.

اکنون با اجرای کامل ممنوعیت واردات آهن اسفنجی و بریکت گرم روسیه از سال ۲۰۲۶، انتظار می‌رود روند جایگزینی تأمین‌کنندگان جدید شتاب بیشتری بگیرد و نقش کشورهایی مانند آمریکا، ونزوئلا و لیبی در بازار مواد اولیه فولاد اروپا پررنگ‌تر شود.

افت بیش از ۵۳ درصدی واردات آهن اسفنجی در سه‌ماهه نخست ۲۰۲۶ نشان‌دهنده تداوم ضعف بازار فولاد اروپا و کاهش نیاز فولادسازان به مواد اولیه است. در عین حال، حذف کامل عرضه روسیه از بازار اتحادیه اروپا موجب شده کشورهای جایگزین، به‌ویژه آمریکا، ونزوئلا و لیبی، نقش مهم‌تری در تأمین نیاز صنایع فولادی این منطقه ایفا کنند؛ روندی که احتمالاً در سال‌های آینده نیز ادامه خواهد یافت.