به گزارش ایراسین، با جهش قیمت انرژی و شوک ناگهانی به بازارهای جهانی، توسعه صنعت هوش مصنوعی که بر پایه مصرف عظیم برق و زیرساختهای سنگین انرژی بنا شده با توقفی پیشبینینشده روبهرو شده است؛ توقفی که حتی سیلیکونولی را هم از برنامههای توسعهای خود عقب رانده است.
تنشهای اخیر در خاورمیانه که با اختلال در تردد انرژی و بسته شدن تنگه هرمز همراه شد، مسیر رشد صنعت هوش مصنوعی در جهان را با چالش جدی مواجه کرده است. بسیاری از کشورها که واردکننده اصلی نفت و گاز هستند، اکنون با کمبود انرژی، افزایش بهای برق و تغییر اولویتهای اقتصادی روبهرو شدهاند.
کارشناسان اقتصادی میگویند بحران انرژی ایجادشده، نهتنها مصرفکنندگان، بلکه صنایع بزرگ از جمله مراکز داده و غولهای فناوری را تحت فشار قرار داده و همین موضوع میتواند سرعت پیشرفت هوش مصنوعی جهانی را از مسیر مورد انتظار خارج کند.
سرمایهگذاری ۶۳۵ میلیارد دلاری زیر سایه جنگ
طبق دادههای S&P Global Visible Alpha، غولهای فناوری در آمریکا و کشورهای پیشرو، قرار بود در سال ۲۰۲۶ بیش از ۶۳۵ میلیارد دلار برای ساخت مراکز داده، خرید تراشه و توسعه زیرساختهای هوش مصنوعی هزینه کنند؛ رقمی بسیار بیشتر از ۳۸۳ میلیارد دلار سال گذشته و تنها ۸۰ میلیارد دلار در سال ۲۰۱۹.
اما با شوک اخیر انرژی، این سرمایهگذاریها در معرض بازنگری قرار گرفتهاند.
«ملیسا اتو»، رئیس تحقیقات این موسسه، میگوید: «بحران خاورمیانه چشمانداز رشد را تغییر داده و هزینههای انرژی را تحتتأثیر قرار داده است. رکوردهای سهام شرکتهای فناوری که پشتوانه آن سرمایهگذاریهای بزرگ در هوش مصنوعی بود، اکنون با مانع جدی روبهرو هستند.»
بسته شدن تنگه هرمز، بهعنوان شریان حیاتی انتقال انرژی جهان، باعث شده بسیاری از کشورها وارد وضعیت اضطراری انرژی شوند. برای صنعتی مثل هوش مصنوعی که بهشدت به برق، خنککنندهها و مراکز داده متکی است، این اتفاق بهمعنای شوک مضاعف است.
افزایش قیمت برق، اختلال در زنجیره تأمین تجهیزات و محدودیت ظرفیت زیرساختها، فشار بیسابقهای بر شرکتهایی ایجاد کرده که مدل کسبوکارشان هنوز به طور کامل تثبیت نشده و بسیاری از پروژهها با بدهیهای سنگین پیش میرود.
مصرف بالای برق؛ پاشنهآشیل توسعه هوش مصنوعی
مراکز داده نسل جدید که برای مدلهای هوش مصنوعی استفاده میشوند، حجم عظیمی از برق مصرف میکنند. همین ویژگی، هوش مصنوعی را به هزینه انرژی و پایداری شبکههای برق وابسته کرده است. بسیاری از شرکتها با نگرانی تحولات بازار را دنبال میکنند و برخی تحلیلگران هشدار میدهند که ادامه روند افزایش قیمت انرژی میتواند باعث «اصلاح جدی در بازارهای سهام جهانی» شود.
با وجود تلاش مدیران فناوری برای کاهش نگرانیها، نگاه نهادهای مالی جهان متفاوت است. بانک انگلستان در گزارش اخیر خود، به رابطه مستقیم بین هزینه انرژی و ارزش سهام شرکتهای فعال در حوزه هوش مصنوعی اشاره کرده است.
کمیته سیاست مالی این بانک تأکید دارد که حتی پیش از شروع جنگ نیز پرسشهایی درباره پایداری مالی این صنعت مطرح شده بود؛ پرسشهایی که اکنون با توجه به انرژیبر بودن زنجیره تأمین و زیرساختهای پردازشی، جدیتر از گذشته مطرح میشود.
پیشبینیها؛ آینده هوش مصنوعی زیر سایه انرژی گران
کارشناسان هشدار میدهند که تداوم تنشها میتواند شکنندگی پنهان بازارهای هوش مصنوعی را آشکارتر و تشدید کند؛ صنعتی که به شدت به انرژی ارزان، دسترسی پایدار به تجهیزات و زنجیره تأمین گسترده وابسته است. افزایش هزینه انرژی، محدودیت عرضه و فشار بر مسیر تأمین تجهیزات میتواند رشد اقتصادی را کاهش دهد، تورم را بالا ببرد، شرایط مالی شرکتهای فناوری را دشوارتر کند و سرمایهگذاریها را در سهماهههای آینده تحت تأثیر قرار دهد.
برای آمریکا و دیگر کشورهای پیشرو، جنگ منطقهای بهطور مستقیم رونق هوش مصنوعی را تهدید میکند. در حالی که این صنعت به سوی تبدیلشدن به یکی از موتورهای اصلی اقتصاد جهانی حرکت میکرد، بحران انرژی ناشی از تنشهای خاورمیانه نشان داد بنیان آن بیش از هر چیز بر «ثبات انرژی» استوار است. اکنون پرسش مهم این است که شرکتهای بزرگ فناوری چگونه پروژههای عظیم خود را در دورهای با انرژی گران و محدود پیش خواهند برد.
نظر شما