به گزارش ایراسین، محمد رحمتی، کارشناس محیط زیست فولاد مبارکه در گفت‌وگو با خبرنگار ایراسین با تشریح مفهوم «فولاد سبز» و راهبردهای این مجموعه برای کاهش آلودگی‌های زیست‌محیطی، اظهار کرد: فولا سبز به فولادی تلقی می‌شود که در چرخه حیات خود کمترین ردپای کربن را داشته باشد. بر اساس این شاخص، تمامی جوامع بین‌المللی، بنچ‌مارک‌ها و انجمن جهانی فولاد هدف‌گذاری‌هایی در راستای تعهدنامه پاریس و عهدنامه‌های بین‌المللی برای کاهش اثرات زیست‌محیطی و تغییرات اقلیمی انجام داده‌اند.

هدف جهانی برای رسیدن به کربن خنثی

وی افزود: صنعت فولاد جهان با توجه به سهم ۷ تا ۹ درصدی در انتشار کربن، برنامه‌ریزی‌هایی انجام داده تا در سال ۲۰۵۰ میزان انتشار گازهای گلخانه‌ای و ردپای کربن خود را به حداقل رسانده و به «کربن خنثی» (Neutral Carbon) دست پیدا کند. بسیاری از فولادسازان بزرگ جهان از جمله پوسکو، تاتااستیل، آرسلورمیتال و شرکت‌های آمریکایی و اروپایی، برنامه‌ریزی‌هایی را برای دستیابی به این هدف در سال‌های ۲۰۴۵، ۲۰۵۰ و ۲۰۶۰ انجام داده‌اند.

کارشناس محیط زیست فولاد مبارکه تصریح کرد: شرکت فولاد مبارکه نیز در راستای استراتژی‌های کلان خود با تدوین نقشه‌ای راه، قصد دارد در میان‌مدت به کاهش ۳۰ درصدی انتشار کربن و در بلندمدت (سال ۲۰۵۰) به کربن خنثی دست پیدا کند.

استفاده از تکنولوژی EAF برای رقابت جهانی

رحمتی ادامه داد: در همین راستا با تدوین یک نقشه استراتژی برگرفته از بنچ‌مارکتینگ، آموزش‌ها، زیرساخت‌ها، سرمایه‌های انسانی و دانشی موجود و با بهره‌گیری از مزیت رقابتی فولاد ایران و به‌ویژه گروه فولاد مبارکه، استفاده از تکنولوژی EAF در دستور کار قرار گرفته است. این اقدام به گونه‌ای است که این شرکت در مسیر پیشروی قرار گیرد، از رقابت با فولادسازان برتر دنیا عقب نماند و در راستای چشم‌انداز خود برای قرار گرفتن در بین ۲۰ شرکت فولادی برتر دنیا قدم بردارد.

وی در خصوص دلیل تعریف فولاد سبز و انتخاب شاخص کربن توضیح داد: زمانی می‌توان انتشار کربن را کاهش داد که مصرف مواد اولیه، منابع طبیعی، آب و انرژی (برق، گاز و سایر حامل‌های انرژی) به حداقل برسد. انتشار کربن نه تنها موجب کاهش گرمایش جهانی می‌شود، بلکه تأثیرات دیگری همچون ارتقای سلامت جوامع، بهبود کیفیت تنوع زیستی و اکوسیستم، پایداری و دستیابی به اهداف هفده گانه توسعه پایدار را در بر دارد.

رحمتی افزود: شاخص انتشار کربن می‌تواند به صورت یک شاخص کامل، جامع و هوشمند عمل کند و تمامی بخش‌های چرخه حیات، مواد اولیه، منابع انرژی، پایین‌دست انتشار آلاینده‌ها، تولید پسماند و استفاده بهینه از محصولات را در بربگیرد؛ بنابراین اگر برای تولید فولاد سبز چنین شاخصی تعریف شود، می‌توان صنعت فولاد را به صنعتی مسئولیت‌پذیر، دوستدار محیط زیست، مسئولانه و پایدار سوق داد.

استراتژی تعالی عملیات و تولید سبز در افق ۱۴۱۴

این کارشناس بیان کرد: شرکت فولاد مبارکه یکی از شش استراتژی گروه خود در افق ۱۴۱۴ را موضوع «تعالی عملیات و تولید سبز» قرار داده است که نمایانگر اهمیت موضوع فولاد سبز و مباحث محیط زیستی در اهداف کلان و نگرش رهبری سازمان است. در همین راستا، یکی از پیشران‌های دستیابی به این استراتژی‌ها، موضوع توسعه اقتصاد چرخی و تولید فولاد سبز است که در گروه فولاد مبارکه تعریف شده است.

وی در خصوص چگونگی حرکت به سمت فولاد سبز و اقدامات جهانی گفت: زمانی که صحبت از فولاد سبز می‌شود، باید به سه موضوع توجه ویژه‌ای داشت: اول، راه‌حل‌های سبز مانند کربن کپچر (جذب و تبدیل کربن به محصولات دوستدار محیط زیست)؛ دوم، فرایندهای سبز مانند تولید DRI با هیدروژن سبز (Hydrogen DRI)، استفاده از برق تجدیدپذیر و استفاده حداکثری از قراضه؛ و سوم، زنجیره تأمین سبز که شامل مواد اولیه سبز، حمل‌ونقل سبز و لجستیک معکوس است تا بتوانیم در تمام زنجیره میزان ردپای کربن محصول را به حداقل برسانیم.

رحمتی خاطرنشان کرد: در این مسیر با استفاده از یادگیری‌ها و در راستای استراتژی‌های فولاد مبارکه اتفاقات خوبی رقم خورده است، با ایجاد واحدی تحت عنوان «فرآوری ضایعات فرایندی»، حرکت به سمت فرآوری و بازچرخانی محصولات جانبی مانند سرباره و قراضه‌ها برای استفاده مجدد در شرکت و زنجیره ارزش آغاز شده است، این فرایند خود می‌تواند میزان انتشار کربن و ردپای آن را در بالادست، پایین‌دست و در اسکوپ ۳ کاهش دهد.

وی ادامه داد: تولید و حرکت به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر از دیگر اقدامات مهم است. نیروگاه خورشیدی «آفتاب شرق» که به عنوان بزرگ‌ترین نیروگاه یک‌پارچه با برنامه تولید ۶۰۰ مگاوات در حال ساخت است، طبق گفته مدیران ارشد تا آخر سال جاری ۲۴۰ مگاوات آن در مدار خواهد آمد که در حال حاضر ۱۲۰ مگاوات آن فعال است. این میزان برق تجدیدپذیر موجب کاهش انتشار کربن در اسکوپ ۲ فولاد مبارکه می‌شود.

مزیت رقابتی تکنولوژی EAF و نیروگاه سیکل ترکیبی

کارشناس محیط زیست فولاد مبارکه افزود: توسعه نیروگاه با راندمان بالا، همچون نیروگاه ۹۱۴ مگاواتی سیکل ترکیبی کلاس F خود فولاد مبارکه نیز از دیگر اقدامات است. همچنین در فرایندهای تولید، بزرگ‌ترین مزیت رقابتی فولاد مبارکه بهره‌مندی از تکنولوژی EAF است. با استفاده از گاز موجود در کشور، توانسته‌ایم در این مسیر پیشران باشیم.

وی در پایان گفت: میزان انتشار کربن در تکنولوژی‌های مورد استفاده در برخی کشورهای دنیا بسیار بالاست، اما فولاد مبارکه به دلیل عدم استفاده از زغال‌سنگ و کک و استفاده از گاز طبیعی، میزان انتشار کربن کمتری دارد. از ابتدا در ذهنیت مدیران ارشد سازمان بوده که فرایندی دوستدار محیط زیست پیاده‌سازی شود که این اتفاق به خوبی رقم خورده است. با این حال به این مورد اکتفا نکرده و با بهینه‌سازی فرآیندها، پیاده‌سازی استانداردهای بهره‌وری انرژی و مواد اولیه و ارتقای کارایی در جهت پیاده‌سازی اقتصاد چرخی حرکت می‌کنیم تا بتوانیم پای کربن و انتشار گازهای گلخانه‌ای در اسکوپ ۱ را نیز کاهش دهیم.