دونالد ترامپ، رئیس‌جمهور آمریکا، در پیامی هشدار داد هر کشوری که با سیاست‌های ضدآمریکایی بریکس همسو شود، با تعرفه‌های تجاری روبه‌رو خواهد شد. این موضع تهاجمی، به‌گفته سلسو آموریم، مشاور ارشد رئیس‌جمهور برزیل، تنها عزم کشورهای عضو بریکس را برای تنوع‌بخشی به روابط بین‌المللی و کاهش وابستگی به آمریکا تقویت می‌کند. برخلاف دوران جنگ سرد که ایدئولوژی‌ها نقش اصلی داشتند، امروز سیاست‌های فشار و قلدری آمریکا می‌تواند نتیجه‌ای معکوس داشته باشد و به نفع چین تمام شود. غیرقابل پیش‌بینی بودن ترامپ و کاهش جذابیت نرم غرب، فرصت تازه‌ای برای پکن فراهم کرده تا خود را به‌عنوان بازیگر محوری جنوب جهانی معرفی کند. چین طی یک دهه گذشته بیش از ۱.۳ تریلیون دلار در قالب «ابتکار کمربند و جاده» سرمایه‌گذاری کرده است؛ رقمی که به‌مراتب از پروژه‌های غربی مانند «دروازه جهانی» اروپا یا طرح‌های آمریکا و روسیه فراتر می‌رود. این سرمایه‌گذاری‌ها، به‌ویژه در آسیای جنوب‌شرقی، نیاز فوری کشورها به زیرساخت را هدف گرفته است. البته چالش‌ها نیز کم نیست: بدهی‌های فزاینده در سریلانکا و پاکستان، مخالفت‌های داخلی در آفریقا و نگرانی‌های امنیتی در آسیا نمونه‌هایی از مشکلات این پروژه‌ها هستند. با این حال، چین با انعطاف‌پذیری در تطبیق برنامه‌ها نشان داده که قصد دارد کمربند و جاده را با طرح‌های توسعه‌ای بومی، مانند «دستور کار ۲۰۶۳ اتحادیه آفریقا»، همسو کند.

*سفیر سابق اندونزی در ایالات متحده