به گزارش خبرنگار ایراسین، ورزش مدرن بدون زیرساختهای مهندسی پیشرفته قابل تصور نیست و در قلب این زیرساختها، فولاد بهعنوان یکی از تعیینکنندهترین مصالح نقشآفرینی میکند. از استادیومهای فوتبال و ورزشگاههای المپیکی گرفته تا سالنهای سرپوشیده، پیستهای چندمنظوره و مجموعههای تمرینی، فولاد امکان ساخت فضاهایی را فراهم کرده است که هم از نظر ابعاد و مقیاس بیسابقهاند و هم از نظر ایمنی و دوام پاسخگوی نیازهای جمعیتهای انبوه هستند. ورزشگاههای امروزی باید دهها هزار نفر را بهطور همزمان در خود جای دهند، بارهای دینامیکی ناشی از حرکت جمعیت، تجهیزات و سازههای متحرک را تحمل کنند و در عین حال تجربه بصری و رفاهی سطح بالایی ارائه دهند. این مجموعه پیچیده از الزامات بدون استفاده گسترده از فولاد عملاً امکانپذیر نیست.
یکی از مهمترین مزایای فولاد در پروژههای ورزشی نسبت بالای مقاومت به وزن آن است. این ویژگی به مهندسان اجازه میدهد دهانههای بزرگ بدون ستون ایجاد کنند و دید تماشاگران را از هر زاویهای حفظ نمایند. در ورزشگاههایی که کیفیت دید نقش مستقیمی در تجربه هواداران دارد، حذف ستونهای مزاحم یک امتیاز حیاتی محسوب میشود. علاوه بر این فولاد به دلیل شکلپذیری بالا امکان خلق فرمهای معماری پیچیده و پویا را فراهم میکند؛ فرمهایی که به هویت بصری باشگاهها و شهرها تبدیل میشوند.
از منظر اجرایی نیز فولاد یک مزیت راهبردی دارد. قطعات فولادی میتوانند در کارخانه با دقت بالا ساخته شوند و سپس در محل پروژه مونتاژ گردند. این موضوع نهتنها زمان ساخت را کاهش میدهد بلکه کیفیت نهایی و ایمنی سازه را نیز افزایش میدهد. در پروژههای ورزشی بزرگ که محدودیت زمانی و فشار بهرهبرداری همزمان وجود دارد، این ویژگی فولاد اهمیتی دوچندان پیدا میکند. به همین دلایل است که تقریباً تمامی ورزشگاههای شاخص قرن بیستویکم بر پایه سازههای فولادی طراحی و اجرا شدهاند.
بازسازی استادیوم سانتیاگو برنابئو و جایگاه فولاد در قلب پروژه
بازسازی استادیوم سانتیاگو برنابئو (که این روزها بهطور اختصار با نام «برنابئو» شناخته میشود) را میتوان یکی از جاهطلبانهترین پروژههای ورزشی و شهری اروپا در دهههای اخیر دانست. این استادیوم که از سال ۱۹۴۷ میزبان رئال مادرید بوده است، در بازسازی جدید نهتنها بهروز شد بلکه بهطور کامل تعریف تازهای از یک ورزشگاه مدرن ارائه داد. پروژه بازسازی از سال ۲۰۱۹ آغاز شد و تا سالهای ۲۰۲۴ و ۲۰۲۵ به مراحل نهایی خود رسید. نکته مهم این بود که استادیوم در طول اجرای پروژه همچنان فعال باقی ماند و مسابقات خانگی رئال مادرید در آن برگزار میشد. این مسئله نیازمند راهحلهای مهندسی بسیار پیچیده بود که بدون استفاده گسترده از فولاد عملاً غیرممکن به نظر میرسید.
هدف اصلی این بازسازی تبدیل برنابئو از یک ورزشگاه صرفاً فوتبالی به یک مجموعه چندمنظوره بود که بتواند در طول سال درآمدزایی کند. برگزاری کنسرتها، رویدادهای فرهنگی، نمایشگاهها و همایشهای بزرگ بخشی از این چشمانداز بود. برای تحقق این هدف، سازه استادیوم باید توانایی تحمل بارهای متنوع و شرایط متفاوت بهرهبرداری را میداشت. فولاد در اینجا نقش ستون فقرات پروژه را ایفا کرد و امکان افزودن سازههای جدید به ساختمان قدیمی را با حداقل اختلال فراهم ساخت.
از نظر مالی، بازسازی سانتیاگو برنابئو یکی از پرهزینهترین پروژههای ورزشی تاریخ محسوب میشود. هزینه نهایی پروژه تا سال ۲۰۲۵ به حدود ۱٫۳۵ میلیارد یورو رسید. این رقم در مقایسه با برآورد اولیه که حدود ۵۰۰ تا ۶۰۰ میلیون یورو بود افزایش چشمگیری نشان میدهد. عواملی مانند گسترش دامنه پروژه، افزایش قیمت فولاد و مصالح، تورم جهانی و وقفههای ناشی از همهگیری کرونا در این افزایش هزینه نقش داشتند. با این حال باشگاه رئال مادرید این سرمایهگذاری را یک پروژه راهبردی بلندمدت میداند که جایگاه اقتصادی و برند جهانی باشگاه را تقویت میکند.
سازه فولادی سقف متحرک و تحولات مهندسی در برنابئو
یکی از برجستهترین عناصر بازسازی سانتیاگو برنابئو، سقف متحرک جدید آن است که بهعنوان یک شاهکار مهندسی شناخته میشود. این سقف عظیم بر روی شبکهای پیچیده از قابها، تیرها و خرپاهای فولادی نصب شده است. طراحی این سیستم به گونهای انجام شده که سقف بتواند در شرایط مختلف آبوهوایی باز یا بسته شود و در عین حال ایمنی کامل سازه حفظ گردد. وزن بالای سقف و نیروهای ناشی از حرکت آن نیازمند فولادهایی با مقاومت بالا و دقت ساخت بسیار زیاد بوده است.
بر اساس گزارشهای فنی، بیش از ۳۳ هزار تن فولاد در بخشهای مختلف بازسازی استادیوم به کار رفته است. بخش قابل توجهی از این فولاد مربوط به سازه سقف و سیستمهای پشتیبان آن است. این سازه نهتنها بار سقف را تحمل میکند بلکه نقش مهمی در توزیع نیروها و جلوگیری از تمرکز تنش در بخشهای قدیمی استادیوم دارد. اجرای چنین سازهای در محیط شهری متراکم مادرید و در حالی که استادیوم فعال بود، یکی از پیچیدهترین چالشهای مهندسی پروژه به شمار میرفت.
نمای فولادی و هویت جدید شهر مادرید
نمای جدید سانتیاگو برنابئو یکی از بارزترین جلوههای استفاده از فولاد در این پروژه است. این نما از هزاران صفحه و تیغه فولادی تشکیل شده که بهصورت موجدار پیرامون استادیوم را پوشاندهاند. این طراحی نهتنها ظاهری مدرن و پویا به استادیوم بخشیده بلکه به بهبود عملکردهای اقلیمی ساختمان نیز کمک کرده است. صفحات فولادی امکان تهویه طبیعی را فراهم میکنند و در عین حال با کنترل نور خورشید، شرایط آسایش بهتری در داخل استادیوم ایجاد میکنند.
از منظر شهری، نمای فولادی جدید برنابئو باعث شده این ورزشگاه بیش از گذشته به یک نشانه شاخص در مادرید تبدیل شود. انعکاس نور در طول روز و نورپردازی پیشرفته در شب، چهرهای متغیر و زنده به ساختمان میدهد که با ریتم شهر هماهنگ است. این ویژگی نشان میدهد که فولاد چگونه میتواند علاوه بر نقش سازهای، ابزاری برای بیان معماری و هویت شهری باشد.
فولاد، فناوری و آینده ورزشگاهها
در داخل استادیوم نیز فولاد نقش کلیدی در تحقق فناوریهای جدید ایفا کرده است. نصب صفحهنمایش عظیم ۳۶۰ درجه، سیستمهای صوتی و نورپردازی پیشرفته و همچنین سازوکار چمن متحرک همگی بر پایه سازهها و اجزای فولادی طراحی شدهاند. سیستم چمن متحرک که زمین بازی را به بخشهای مجزا تقسیم کرده و به زیرزمین منتقل میکند، نمونهای روشن از ترکیب فولاد و فناوری برای افزایش انعطافپذیری بهرهبرداری از ورزشگاه است.
بازسازی سانتیاگو برنابئو نشان میدهد که آینده ورزشگاهها بهطور مستقیم با پیشرفت در مهندسی فولاد گره خورده است. ورزشگاههای مدرن دیگر فقط مکانی برای تماشای مسابقه نیستند بلکه فضاهایی چندمنظوره، اقتصادی و شهری هستند که باید در تمام طول سال فعال بمانند. فولاد بهعنوان مصالحی که همزمان استحکام، انعطاف و زیبایی را ارائه میدهد، نقش اصلی را در شکلدهی به این آینده ایفا میکند.
نظر شما