پایگاه خبری تحلیلی ایراسینِ؛ این تمرکز بالای مصرف در شمال، نیاز به انتقال گاز از مناطق جنوبی مانند عسلویه را افزایش داده و مسیر طولانی پمپاژ انرژی را تحمیل می‌کند. درحالی‌که ایران دارای میادین عظیم گازی در دریای خزر است، میادینی مشترک با کشورهای همسایه که سال‌هاست برداشت موثر و صادرات دارند، اما ایران تاکنون نتوانسته از این ظرفیت بهره کافی ببرد. اگر توسعه میادین مشترک شمال کشور در دستور کار قرار می‌گرفت، امکان تامین گاز شمال از همان منطقه فراهم می‌شد و از ناترازی گاز جلوگیری می‌شد، درحالی‌که گاز جنوب با دسترسی به آب‌های آزاد می‌توانست به صادرات اختصاص یابد.

واقعیت این است که امکان صادرات گاز از مسیر شمال محدود است، زیرا کشورهای همسایه شمالی ایران خود صادرکننده هستند و نیازی به واردات ندارند، اما منطقه جنوبی ظرفیت بالایی برای صادرات دارد. ریشه اصلی ناترازی گاز، افت فشار در مخازن گازی به‌ویژه میدان پارس جنوبی است. هنگام بهره‌برداری اولیه، فشار طبیعی مخزن گاز را با شدت بالا به سطح زمین می‌رساند، اما با گذشت زمان این فشار کاهش می‌یابد و تولید گاز کاهش پیدا می‌کند. در این مرحله، تزریق فشار مصنوعی و استفاده از تاسیس ات فشارافزایی ضروری است، اقدامی که باید حداقل از یک دهه پیش آغاز می‌شد اما اجرایی نشده است.

اکنون فشار چاه‌های پارس جنوبی روزبه‌روز کاهش یافته و در نهایت می‌تواند برداشت از مخازن را ناممکن کند. بنابراین ناترازی گاز کشور، حاصل مدیریت ناکارآمد توزیع و مصرف و کاهش فشار مخازن است. روندی که اگر ادامه یابد، ایران با وجود داشتن دومین ذخایر گازی جهان، طی دو سال آینده ممکن است به واردکننده گاز تبدیل شود، هشداری جدی که نیازمند اصلاحات فوری در مدیریت منابع و توسعه میادین شمال کشور است.

*پژوهشگر دانشگاه و کارشناس انرژی