به گزارش ایراسین، صنعت فولاد در جهان و منطقه با چالشهای بیسابقهای روبهروست: نوسانات جهانی قیمت، عرضه بیش از حد از سوی تولیدکنندگان بزرگ مانند چین و تغییرات تعرفههای گمرکی، فشار شدیدی بر تولیدکنندگان داخلی و صادرکنندگان وارد کرده است. تجربه ترکیه نشان میدهد که حفاظت راهبردی، سرمایهگذاری در فناوریهای نوین و تمرکز بر تولید فولاد سبز میتواند ضمن افزایش بهرهوری، رقابتپذیری بینالمللی را به شکل قابل توجهی تقویت کند.
تجربه ترکیه: حمایت راهبردی و فولاد سبز
فوات توسیالی، رئیس هیئتمدیره توسیالی هلدینگ ترکیه، معتقد است که ترکیه میتواند با اجرای اقدامات حفاظتی استراتژیک و تمرکز بر تولید فولاد سبز با ارزش افزوده، هم بازار داخلی و هم صادرکنندگان خود را در برابر رقابت ناعادلانه جهانی محافظت کند.
وی تأکید کرده است: «عرضه بیش از حد، بهویژه از سوی چین، تعادل بازارهای صادراتی را برهم زده و فشار زیادی بر تولیدکنندگان ایجاد کرده است. باید رویکردی جامع تدوین شود که حمایت از تولید داخلی و شرکتهای صادراتمحور را همزمان دنبال کند.»
توسیالی همچنین اعلام کرده که هلدینگ توسیالی سرمایهگذاریهای گستردهای در توسعه پایدار، بهرهوری و تولید فولاد سبز انجام داده و پروژههای بزرگ نیروگاه خورشیدی و استفاده از هیدروژن سبز را برای کاهش انتشار کربن آغاز کرده است. از جمله دستاوردهای این هلدینگ میتوان به افتتاح اولین کارخانه جهان با قابلیت تولید همزمان با گاز طبیعی و هیدروژن ۱۰۰ درصد اشاره کرد.
نتیجه اقدامات توسیالی، افزایش ۱۱۰ درصدی تولید جهانی فولاد طی پنج سال گذشته و هدف تبدیل شدن به یکی از ۲۰ شرکت برتر فولاد جهان است. در همین بازه، صادرات فولاد ترکیه در سال ۲۰۲۵ به ۱۶.۰۴ میلیون تن رسید که ۹.۵ درصد رشد نسبت به سال قبل داشته است.
افزایش رقابتپذیری جهانی فولاد مبارکه
فولاد مبارکه با اتخاذ رویکردی سبز و پایدار، سرمایهگذاریهای گستردهای در کاهش انتشار کربن، بهرهوری انرژی و توسعه منابع تجدیدپذیر انجام داده است. این شرکت علاوه بر بهینهسازی خطوط تولید و استفاده از فناوریهای نوین مانند هیدروژن سبز و DRI پیشرفته، در پروژههای نیروگاه خورشیدی با ظرفیت قابل توجه سرمایهگذاری کرده و همزمان طرحهای بازیافت انرژی و کاهش ضایعات را در دستور کار قرار داده است.
این اقدامات نهتنها تولید فولاد با ارزش افزوده بالاتر و اثر محیط زیستی کمتر را ممکن کرده، بلکه موجب افزایش رقابتپذیری جهانی فولاد مبارکه شده و مسیر حضور پایدار ایران در بازارهای بینالمللی را هموار میکند.
وضعیت و فرصتهای صنعت فولاد ایران
مشابه ترکیه، صنعت فولاد ایران با چالشهای بازار جهانی و فشار رقابت خارجی روبهروست. افزایش تولید جهانی و رقابت ناعادلانه چین، همراه با نوسانات تعرفهها، صادرکنندگان ایرانی را تحت فشار قرار داده است.
کارشناسان معتقدند که سیاستهای حمایتی و حفاظتی راهبردی میتواند به شرکتهای داخلی و صادراتمحور کمک کند تا سهم خود را در بازارهای منطقهای و جهانی حفظ کنند. از سوی دیگر، سرمایهگذاری در فولاد سبز، انرژیهای تجدیدپذیر و فناوریهای نوین، به ویژه هیدروژن سبز و DRI پیشرفته، میتواند مزیت رقابتی ایران را تقویت کند.
آمارها نشان میدهند که صادرات فولاد ایران در سالهای اخیر روند صعودی داشته و محصولات اصلی صادراتی شامل ورق فولادی، میلگرد و پروفیلها هستند. بازارهای هدف عمده ایران شامل عراق، ترکیه، امارات و آسیای جنوب شرقی هستند.
همچنین، ایران با توسعه نیروگاههای خورشیدی در کنار کارخانهها و استفاده از فناوری هیدروژن سبز میتواند گام بلندی در مسیر تولید فولاد سبز با ارزش افزوده بردارد و سهم خود از بازار جهانی را افزایش دهد.
توصیههای راهبردی
تجربه ترکیه و شرایط فعلی ایران نشان میدهد که برای افزایش رقابتپذیری صنعت فولاد، کشورها نیازمند یک رویکرد جامع و راهبردی هستند که شامل موارد زیر است:
- حفاظت استراتژیک از تولید داخلی و شرکتهای صادراتمحور در برابر رقابت ناعادلانه و نوسانات جهانی.
- سرمایهگذاری در فولاد سبز و فناوریهای نوین برای کاهش انتشار کربن و افزایش ارزش افزوده محصولات.
- استفاده از انرژیهای تجدیدپذیر و هیدروژن سبز بهعنوان محرک تولید پایدار و رقابتی.
- توسعه صادرات و حضور فعال در بازارهای منطقهای و جهانی برای افزایش سهم بازار و تقویت اقتصاد ملی.
با اجرای این رویکردها، ایران میتواند نهتنها بازار داخلی را حفاظت کند، بلکه جایگاه خود را در بازارهای جهانی تقویت کرده و دورهای جدید از رقابتپذیری و توسعه پایدار را در صنعت فولاد رقم بزند.