سوختهای فسیلی
-
سرمایهگذاری عظیم انرژی مسیر گذار سبز اروپا را دشوار کرده است؛
اروپا در «دره مرگ» انرژی
اروپا در مسیر تبدیل شدن به نخستین «قاره تمامبرقی جهان» با یک چالش بزرگ مواجه است؛ هزینه بالای انرژی که میتواند رقابتپذیری صنایع این قاره را در دهه آینده تهدید کند. اتحادیه اروپا با هدف دو برابر کردن سهم برق در مصرف نهایی انرژی تا سال ۲۰۴۰، برنامه گستردهای برای توسعه زیرساختهای برقی، کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و حمایت از فناوریهای پاک آغاز کرده است؛ اما فاصله قیمت برق با رقبایی مانند آمریکا و چین، آینده صنایع انرژیبر اروپایی را در هالهای از ابهام قرار داده است.
-
فولاد سبز، زیر تابش خورشید!
توسعه نیروگاههای خورشیدی، گامی بزرگ در مسیر تأمین انرژی پاک و کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی
-
واردات پنل خورشیدی فیلیپین رکورد تاریخی شکست؛
بحران انرژی، فیلیپین را خورشیدی کرد
افزایش قیمت برق و رشد هزینه واردات سوختهای فسیلی، موج تازهای از سرمایهگذاری در سامانههای خورشیدی خانگی را در فیلیپین ایجاد کرده است. این کشور در ماههای اخیر به بزرگترین خریدار پنل خورشیدی جهان تبدیل شده و خانوارها با هدف کاهش هزینههای انرژی، با سرعتی کمسابقه به نصب نیروگاههای خورشیدی پشتبامی روی آوردهاند.
-
فناوریهای هوشمند چگونه صنایع سنگین را سبز میکند؟
بازنویسی قواعد بازی
در قلب بندر رتردام، یکی از شلوغترین بنادر جهان، کشتیهای غولپیکر حامل سنگآهن و زغالسنگ در حال رفتوآمدند. اما چیزی در این بندر تغییر کرده است. دیگر خبری از دود غلیظ و اتلاف سوخت نیست. هوش مصنوعی (AI) وارد میدان شده و با بهینهسازی مسیر کشتیها، مصرف سوخت را کاهش داده و انتشار گازهای گلخانهای (GHG) را تا ۲۰درصد پایین آورده است. این فقط یک نمونه از انقلابی است که هوش مصنوعی در صنایع سنگین از استخراج معادن تا فولادسازی و لجستیک به راه انداخته است.
-
شرکتهای بینالمللی بر ضرورت توسعه زیرساختهای برق تأکید کردند؛
ائتلاف تریلیوندلاری برای تحول انرژی
بیش از ۱۱۲ شرکت بزرگ بینالمللی از جمله نستله، ایکیا، اوبر، ولوو و نیکون در بیانیهای مشترک از دولتها خواستند برقسازی را به محور اصلی راهبردهای اقتصادی خود تبدیل کنند. این شرکتها هشدار دادند که وابستگی به سوختهای فسیلی، اقتصادها را در معرض نوسانات قیمتی، اختلال در زنجیره تأمین و کاهش رقابتپذیری قرار میدهد و توسعه زیرساختهای برق میتواند امنیت انرژی و ثبات اقتصادی را تقویت کند.
-
گرمای اتلافی به راهکار امنیت انرژی تبدیل میشود:
از گرمای هدررفته تا امنیت انرژی
در حالیکه گرمایش و سرمایش بیش از نیمی از مصرف نهایی انرژی جهان را به خود اختصاص داده، گزارش تازه آژانس بینالمللی انرژی نشان میدهد سامانههای انرژی منطقهای میتوانند به ستون پنهان گذار انرژی تبدیل شوند. این شبکهها با جایگزینی سوختهای فسیلی با تجدیدپذیرها، گرمای اتلافی صنایع، پمپهای حرارتی و ذخیرهسازی حرارتی، هم امنیت انرژی را تقویت میکنند و هم انتشار آلایندهها را کاهش میدهند. با این حال، تحقق این ظرفیت به برنامهریزی شهری، نوسازی شبکهها، اصلاح مقررات و تأمین مالی هدفمند وابسته است.
-
یادداشت؛
چرا ایران نمیتواند زغالسنگ را نادیده بگیرد؟
شکاف ۱۰۰ میلیون تنی مصرف زغالسنگ میان ایران و ترکیه، فراتر از یک عدد ساده، نشاندهنده ظرفیتهای مغفولماندهای است که میتواند کلید حل بحران ناترازی انرژی در بخش صنعت باشد. علیرغم برچسب “آلایندگی”، زغالسنگ همچنان ستون فقرات امنیت انرژی بسیاری از اقتصادهای پیشرو جهان است. این نوشتار با بررسی ارزش حرارتی، مزیتهای قیمتی و واقعیتهای تکنولوژیک، به این پرسش پاسخ میدهد که چرا در شرایط فعلی، نادیده گرفتن زغالسنگ به بهانه حفظ محیطزیست، میتواند به قیمت فلج شدن رقابتپذیری صنعتی تمام شود.
-
چگونه مقاومت در برابر CCUS پروژههای کربنزدایی را متوقف میکند؟
کربنزدایی از صنعت فولاد: اولویتهای اولیه
در جهانی که حذف کامل کربن به شعار غالب سیاستگذاری تبدیل شده، وسواسِ رسیدن به «کمال» گاه بزرگترین مانع پیشرفتهای عملی است. صنعت فولاد نمونه روشن این پارادوکس است؛ جایی که مقاومت در برابر فناوریهای CCUS، بهبهانه حفظ مسیر خالصصفر، بسیاری از پروژههای جدی کربنزدایی اروپا را در آستانه اجرا متوقف کرد. در حالیکه کورههای بلند همچنان CO₂ منتشر میکنند، رد راهحلهای میانی تنها گذار را کندتر میکند. برای صنعتی که زیر فشار زمان و هزینه قرار دارد، پذیرش بهبودهای مرحلهای شاید تنها مسیر واقعبینانه بهسوی آینده کمکربن باشد.
-
اروپا رکورد زد، اما بحران اقلیمی ورق را برگرداند؛
جهش خورشیدی؛ بازگشت گاز
کارنامه انرژی ۲۰۲۵ اروپا تصویری متناقض را آشکار میکند. این قاره در سال ۲۰۲۵ به رکوردی تاریخی در توسعه انرژی خورشیدی دست یافت، اما همزمان خشکسالی شدید و کاهش سرعت باد بخش قابلتوجهی از این پیشرفت را از بین برد. دادههای تازه نشان میدهد با وجود ورود بیش از ۶۰ تراوات ساعت برق خورشیدی به شبکه، افت چشمگیر تولید برقآبی و بادی اروپا را وادار کرد برای حفظ پایداری شبکه دوباره به نیروگاههای گازی تکیه کند؛ واقعیتی که ضرورت تقویت زیرساختهای ذخیرهسازی انرژی را بیش از هر زمان دیگری یادآور میشود.
-
صنعت باتری چگونه معادلات انرژی ۲۰۲۵ را دگرگون کردند؟
سقوط آزاد قیمتها؛ جهش ظرفیتها
سال ۲۰۲۵ نقطه عطفی تاریخی در بازار جهانی ذخیرهسازی انرژی بود. با تداوم سقوط آزاد قیمت باتریهای ذخیرهسازی ثابت و ثبت رکوردهای جدید قیمتی، موج بیسابقهای از نصب ظرفیتهای جدید در سراسر جهان به راه افتاد؛ تحولی که راه را برای تبدیل انرژی خورشیدی از یک منبع محدود روزانه به تأمینکنندهای ۲۴ ساعته و پایدار هموار کرد.
-
برقیسازی حرارت صنعتی؛ راهکاری برای کاهش وابستگی به گاز است؛
صنایع اروپایی در آستانه تغییر انرژی
قانونگذاران اروپایی در حال تدوین سیاستهای جدیدی برای تأمین انرژی حرارتی صنایع هستند که میتواند سرنوشت کسبوکارهای این قاره را تعیین کند. با افزایش چشمگیر قیمت گاز پس از جنگ اوکراین و تهدید فرسایش پایگاه صنعتی، اتحادیه اروپا به دنبال جایگزینی سوختهای فسیلی با فناوریهای برقی است. کارشناسان معتقدند که اگرچه این گذار چالشبرانگیز است، اما عدم تغییر مسیر میتواند به فروپاشی اقتصادی و بیکاری گسترده در منطقه منجر شود.
-
یادداشت؛
توسعه پایدار؛ رقابت قرن اقتصادها
توسعه پایدار دیگر یک انتخاب تزئینی در اسناد بینالمللی نیست؛ به خط مقدم رقابت اقتصادی کشورها تبدیل شده است. جهان در حالی با شتاب بهسوی انرژیهای تجدیدپذیر و صنعت کمکربن حرکت میکند که هنوز ۶۰ درصد برق خود را از سوختهای فسیلی تأمین میکند. این شکاف میان تعهد و واقعیت، صحنهای تازه از رقابت صنعتی و زیستمحیطی را شکل داده؛ رقابتی که برندگان آن، کشورهایی هستند که همزمان رشد اقتصادی و صیانت از منابع طبیعی را مدیریت میکنند.
-
چین به نقطه عطف انرژیهای تجدیدپذیر دست یافت؛
دوگانگی انرژی چین
چین برای نخستین بار ظرفیت عملیاتی برق خود از منابع تجدیدپذیر را به بیش از سوختهای فسیلی رساند و ۵۲٪ از برق کشور از خورشیدی، بادی، هستهای و برقآبی تأمین میشود؛ با این حال کشور همچنان به بزرگترین ناوگان زغالسنگ جهان متکی است و سال گذشته ۷۸ گیگاوات نیروگاه جدید زغالسنگ وارد مدار کرد تا امنیت انرژی و پایداری شبکه حفظ شود، این همزمانی رونق انرژی پاک و توسعه بیسابقه زغالسنگ نشان میدهد چین هیچ یک از منابع خود را کنار نمیگذارد و با استراتژی دوگانه، هم رشد سبز و هم امنیت انرژی را دنبال میکند.
-
قانون جدید انرژی فرانسه اهداف بادی و خورشیدی را کاهش داد؛
تغییر استراتژی انرژی فرانسه
وزیر دارایی فرانسه اعلام کرد که پاریس طی دهه آینده قصد دارد تولید برق از منابع هستهای و تجدیدپذیر را ۲۰ درصد افزایش دهد و به زودی «برنامه الکتریکی» خود را برای تسریع در گذار از سوختهای فسیلی منتشر میکند. این اقدام در حالی است که قانون جدید انرژی این کشور با سه سال تأخیر و با کاهش اهداف بادی و خورشیدی اما افزایش سهم انرژی هستهای و لغو طرح تعطیلی نیروگاهها به تصویب رسید.
-
تجدیدپذیرها به ۵ درصد سبد برق روزانه رسیدند؛
خورشیدی؛ محور گذار برق کشور
ترکیب تولید برق کشور در دیماه ۱۴۰۴ نشان میدهد که اگرچه گذار از تولید مبتنی بر سوختهای فسیلی به منابع پاک هنوز در مراحل اولیه قرار دارد، اما رشد تدریجی، مستمر و هدفمند انرژیهای تجدیدپذیر، بهویژه نیروگاههای خورشیدی، میتواند بهعنوان یکی از اهرمهای کلیدی اصلاح ساختار تولید برق، بهبود بهرهوری منابع و افزایش پایداری شبکه برق کشور در افق میانمدت و بلندمدت مورد توجه سیاستگذاران صنعت برق قرار گیرد.
-
برای اولینبار تولید باد و خورشید از سوختهای فسیلی پیشی گرفت؛
وداع اروپا با عصر زغالسنگ
در یک نقطه عطف تاریخی برای صنعت انرژی، نیروگاههای بادی و خورشیدی در سال ۲۰۲۵ برای اولین بار در اتحادیه اروپا از سوختهای فسیلی پیشی گرفتند و با ثبت سهم ۳۰ درصدی در تولید برق، در حالی که سهم زغالسنگ به کمترین سطح تاریخی خود سقوط کرد، نقشه انرژی این قاره را دگرگون کردند.
-
کاهش زغالسنگ، تحول ساختاری در بازار جهانی انرژی؛
انرژی پاک، آینده قدرت جهان
طبق گزارش تازه آژانس بینالمللی انرژی (IEA)، مصرف سوختهای فسیلی در جهان پیش از سال ۲۰۳۰ به اوج خود خواهد رسید، اما همزمان انرژیهای پاک با رشد بیسابقه، تا اواسط قرن به بزرگترین منبع انرژی جهان تبدیل خواهند شد. پیشبینیها نشان میدهد در سناریوی سیاستهای فعلی، مصرف نفت و گاز همچنان افزایش خواهد یافت، در حالی که زغالسنگ به روند نزولی ساختاری خود ادامه میدهد و فناوریهای خورشیدی، بادی و هستهای بیشترین سهم رشد را در تأمین انرژی آینده خواهند داشت.
-
پیمان جهانی متان، وعدهای که هنوز تحقق نیافته؛
ناکامی پیمان متان ۲۰۳۰
پیمان جهانی متان، با هدف کاهش ۳۰ درصدی انتشار این گاز تا سال ۲۰۳۰، تاکنون نتوانسته پیشرفتی چشمگیر داشته باشد؛ دادههای ماهوارهای سازمان ملل بیش از ۱۴ هزار نشت متان را نشان میدهد که حدود ۹۰٪ آنها هنوز پیگیری نشده است و کارشناسان هشدار میدهند بدون نظارت و اراده سیاسی قوی، رسیدن به اهداف جهانی اقلیمی ناممکن خواهد بود.
-
راه حل ژاپن برای استقلال انرژی؛
شناورهای بادی، آینده انرژی ژاپن
ژاپن با راهاندازی اولین مزرعه بادی شناور تجاری خود در آبهای عمیق جزایر گوتو، گام بلندی در مسیر کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی برداشت. این طرح که شامل هشت توربین در فاصله پنج کیلومتری ساحل است، بخشی از راهبرد توکیو برای تبدیل انرژیهای تجدیدپذیر به منبع اصلی برق تا سال ۲۰۴۰ محسوب میشود.
-
راهاندازی نخستین نیروگاه خورشیدی ۳۰۰ مگاواتی در کربلا؛
انرژی خورشیدی؛ راه نجات عراق از بحران برق
عراق با راهاندازی نخستین نیروگاه خورشیدی صنعتی خود در استان کربلا، گام بلندی در جهت کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی و مقابله با بحران مزمن برق برداشت. این نیروگاه که قادر به تولید ۳۰۰ مگاوات برق در اوج ظرفیت است، بخشی از برنامه کلان دولت برای تأمین ۲۰ درصد از نیاز برق کشور از طریق انرژی پاک تا سالهای آینده محسوب میشود.
-
کارشناسنان هشدار دادند؛
تبدیل جنگلهای مالزی به "باتری سبز" آسیا
ایالت ساراواک مالزی با هدف تبدیل شدن به قطب انرژی پاک جنوب شرق آسیا، برنامهریزی گستردهای برای افزایش تولید برق آبی و صادرات آن به همسایگان خود دارد؛ اما کارشناسان محیط زیست هشدار میدهند که این طرحهای بلندپروازانه، هزینههای گزاف زیستمحیطی و اجتماعی از جمله نابودی جنگلهای کهن و جابجایی ساکنان محلی در پی خواهد داشت.
-
انرژیهای تجدیدپذیر فرصتی برای تحول اقتصادی؛
ایران،آینده انرژی پاک در خاورمیانه
افزایش تقاضای جهانی برای انرژیهای پاک و ضرورت کاهش وابستگی به سوختهای فسیلی، فرصت بینظیری برای اقتصاد ایران ایجاد کرده است. با برخورداری از بیش از ۳۰۰ روز آفتابی در سال و ظرفیت بالای انرژی بادی، ایران میتواند به یکی از بازیگران اصلی بازار انرژی تجدیدپذیر در منطقه تبدیل شود. توسعه این بخش نه تنها امنیت انرژی کشور را تقویت میکند، بلکه زمینه ایجاد هزاران شغل جدید و کاهش وابستگی به درآمدهای نفتی را فراهم میآورد.
-
موتوربرقها، ناترازی انرژی را از تابستان به زمستان منتقل میکنند؛
سیکل معیوب
محمدصادق مهرجو، کارشناس حوزه انرژی میگوید: قطعی برق و افزایش استفاده از موتور برق سیکل معیوبی بوده که نتیجه آن تشدید ناترازی انرژی در فصول سرد است. در واقع ما پیک مصرف را از روی یک حامل انرژی به حامل دیگر انتقال میدهیم.دولت باید با کمک بخش خصوصی یک برنامه از جنس انقلاب در صنعت برق رقم بزند.
-
شتاب به سمت انرژیهای تجدیدپذیر؛ چالشها و فرصتها
در شرایطی که جهان با بحرانهای متعدد از جمله تنشهای ژئوپلیتیکی، تغییرات اقلیمی و اختلالات زنجیره تأمین انرژی دستوپنجه نرم میکند، حرکت به سمت انرژیهای تجدیدپذیر به ضرورتی اجتنابناپذیر تبدیل شده است.
-
چرخش استراتژیک عربستان از پادشاهی نفت به سوی رهبری در انرژیهای تجدیدپذیر
عربستان سعودی کشوری که نامش برای دههها مترادف با ثروت نفتی و تسلط بر بازارهای جهانی انرژی فسیلی است، اکنون در آستانه یک تحول عظیم و استراتژیک قرار دارد. این کشور با درک عمیق از ضرورتهای تغییر پارادایم انرژی در سطح جهانی و با نگاهی به آیندهای پایدارتر، سرمایهگذاریهای کلان و بلندپروازانهای را در حوزه انرژیهای تجدیدپذیر آغاز کرده است.
-
جایگزینی سوختهای فسیلی با انرژی سبز؛
راهحل ایران برای کاهش آلودگی هوا
ایران کشوری با پتانسیل بالا در تولید انرژیهای تجدیدپذیر است اما با این وجود بخش زیادی از سوخت آن فسیلی است که آلودگیهای زیادی به همراه دارد بر این اساس دولت چهاردهم در تلاش برای توسعه نیروگاههای تجدیدپذیر با هدف کاهش آلودگی و همچنین رفع ناترازیها است که در این راستا سازمان محیطزیست تغییراتی در صدور مجوز نیروگاههای خورشیدی داده تا کار سریعتر پیش رود.
-
سوختهای فسیلی احیا خواهند شد؛
فرمان اجرایی جدید ترامپ برای فعال سازی معادن زغال سنگ
رئیس جمهور آمریکا با امضای چند فرمان اجرایی تازه، دستور به شتابدهی در استخراج زغالسنگ و جلوگیری از تعطیلی نیروگاههای زغالسنگی در سراسر ایالات متحده داده است؛ اقدامی که به گفته وی، برای پاسخگویی به نیاز روزافزون فناوری هوش مصنوعی به برق ضروری است. این فرمانها همزمان با حذف برخی سیاستهای زیستمحیطی دولت پیشین صادر شدهاند.
-
آینده سوریه از دریچه تحلیل شورای آتلانتیک، اندیشکده چتمهاوس و مدرسه اقتصاد لندن
آوردگاه اقتصاد
هرچند سوریه همچنان تحت مجموعهای از تحریمهای بینالمللی قرار دارد و این تحریمها بخشهای کلیدی اقتصاد، از جمله مالی، نفت و ارتباطات را هدف قرار میدهند، اما این وضعیت، به نفع تولیدکنندگان، صاحبان سرمایه و گروههایی است که با دقت و سرعت، پتانسیلهای اقتصادی این کشور را در نظر گرفتهاند. گزارش حاضر، تلفیقی از دیدگاههای اندیشکدههای برجسته جهان از جمله چتمهاوس، شورای آتلانتیک و مدرسه اقتصاد لندن در مورد سوریه است که میتواند به درک دقیقتری از آنچه پیشرو است و تأثیری که نظام سیاسی جدید سوریه ممکن است بر منطقه بگذارد کمک کند. کاری که ایران یک دهه فرصت داشت انجام بدهد و نداد.
-
ابداع یک راکتور برقی برای کاهش انتشار گازهای گلخانهای صنعتی
پژوهشگران «دانشگاه استنفورد» یک راکتور ترموشیمیایی جدید ابداع کردهاند که میتواند با استفاده از الکتریسیته به جای سوختهای فسیلی، گرمای مورد نیاز را برای فرآیندهای صنعتی تولید کند.
-
آژانس بینالمللی انرژی پیش بینی کرد
سرمایهگذاری جهانی ۲ تریلیون دلاری در انرژی پاک
آژانس بینالمللی انرژی (IEA) پیش بینی کرد سرمایهگذاری جهانی در فناوری انرژی پاک و زیرساختها امسال به ۲ تریلیون دلار میرسد که دو برابر هزینه در سوختهای فسیلی خواهد بود.